II SA/Sz 192/11
WyrokWSA w Szczecinie2011-04-13
Skład orzekający: Arkadiusz Windak, Barbara Gebel, Katarzyna Grzegorczyk-Meder
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą, która zaprzestała jej wykonywania, może nabyć prawo do zasiłku dla bezrobotnych, jeśli nie udokumentowała opłacania składek na ubezpieczenia społeczne przez co najmniej 365 dni w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień rejestracji, przy czym podstawą wymiaru składek była kwota co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę?Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżący nie wykazał spełnienia warunku opłacania składek na ubezpieczenia społeczne z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności przez co najmniej 365 dni w okresie 18 miesięcy poprzedzających rejestrację, przy podstawie wymiaru składek nie niższej od minimalnego wynagrodzenia. Przedłożone dowody wpłat i pisma z ZUS nie zawierały wystarczających informacji o okresie i wysokości opłacanych składek, a ustalenie prawidłowego stanu konta było możliwe dopiero po złożeniu korekt deklaracji rozliczeniowych. W związku z tym, skarżący nie spełnił przesłanek do przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych, a zaskarżona decyzja utrzymująca w mocy decyzję odmawiającą przyznania zasiłku była zgodna z prawem.Stan faktyczny
Starosta odmówił A.H. przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych, uznając go za osobę bezrobotną, ponieważ nie udokumentował co najmniej 365 dni uprawniających do zasiłku w okresie poprzedzającym rejestrację, nie opłacał bowiem składek na ubezpieczenia społeczne. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Starosty, stwierdzając, że A.H. nie wykazał opłacania składek na ubezpieczenia społeczne z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności w wymaganym okresie i wysokości. A.H. złożył skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i postępowania oraz błędne ustalenia faktyczne. WSA oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Windak (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel,, Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Protokolant Michał Iwanowski, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 13 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi A. H. na decyzję Wojewody Zachodniopomorskiego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku dla bezrobotnych oddala skargę
Decyzją z dnia [...] Starosta [...] , na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 2, art. 71 ust. 1 pkt 2 lit. d) oraz art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a) i b) ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2008 r. Nr 69, poz. 415 ze zm.) orzekł o uznaniu A.H. za osobę bezrobotną z dniem [...]. jednocześnie odmawiając A.H. przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych. W uzasadnieniu decyzji Starosta podał, że w okresie [...] miesięcy poprzedzających dzień rejestracji, która nastąpiła [...]. A.H. nie udokumentował co najmniej 365 dni uprawniających
do zasiłku. W badanym okresie nie opłacał bowiem składek na ubezpieczenia społeczne.
A.H. złożył od tej decyzji odwołanie do Wojewody w części odmawiającej mu przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych zarzucając jej:
- naruszenie art. 71 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy poprzez błędne jego zastosowanie,
- naruszenie art. 9 ust. 1 pkt 13 oraz art. 71 ust. 1 pkt 2 lit. b) i i) w/w ustawy, poprzez brak ich zastosowania,
- błędne ustalenia faktyczne, które miały wpływ na wydaną decyzję, wedle których złożył on w Powiatowym Urzędzie Pracy w [...] decyzję Prezydenta Miasta [...] z [...] postanawiającą o wykreśleniu wpisu z ewidencji działalności gospodarczej oraz zaświadczenie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...] z dnia [...], które jest dokumentem wiążącym w sprawie ustalenia prawa do zasiłku dla bezrobotnych,
- błędne ustalenie, że w badanym okresie nie opłacał składek na ubezpieczenie społeczne i że nie spełnił warunku do nabycia prawa do zasiłku dla bezrobotnych.
Do odwołania A.H. dołączył [...] kopii dowodów opłat składek ubezpieczeniowych.
W wyniku rozpatrzenia sprawy na skutek wniesionego odwołania Wojewoda, powołując się na art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 10 ust. 7 pkt 2 i art. 71 ust. 1 i 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, decyzją z dnia [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji Wojewoda przytoczył treść art. 71 ust. 1 i 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy wskazując, że z przepisów tych wynika, że prawo do zasiłku przysługuje bezrobotnemu, za każdy dzień kalendarzowy po upływie 7 dni od dnia zarejestrowania się we właściwym powiatowym urzędzie pracy, jeżeli: 1) nie ma dla niego propozycji odpowiedniej pracy, propozycji stażu, przygotowania zawodowego dorosłych, szkolenia, prac interwencyjnych lub robót publicznych oraz 2) w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania łącznie przez okres co najmniej 365 dni między innymi opłacał składki na ubezpieczenia społeczne z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności lub współpracy, przy czym podstawę wymiaru składek
na ubezpieczenia społeczne i Fundusz Pracy stanowiła kwota wynosząca co najmniej minimalne wynagrodzenie za pracę.
Następnie Wojewoda stwierdził że okres 18 miesięcy poprzedzających dzień rejestracji strony w dniu [...] do
[...] i w tym przedziale czasowym badane są okresy prowadzenia przez skarżącego działalności gospodarczej i opłacania składek na ubezpieczenia społeczne i Fundusz Pracy pod kątem zaliczenia tych okresów na poczet uprawnień zasiłkowych.
Na podstawie akt sprawy organ ustalił, że A.H. przedłożył zaświadczenie z dnia [...] o okresie ubezpieczenia osoby prowadzącej działalność gospodarczą, z którego wynika, że składki
na ubezpieczenia społeczne zostały opłacone za okres od [...] oraz, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił objęcia skarżącego ubezpieczeniami społecznymi z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej od [...]. A.H. przedłożył także pismo z ZUS z dnia [...] z którego wynika, iż ustalenie prawidłowego stanu konta będzie możliwe po złożeniu korekt deklaracji rozliczeniowych oraz, że od [...] dokonał on wpłat na ubezpieczenia społeczne w łącznej kwocie [...] zł.
Dalej Wojewoda przytoczył treść art. 13 pkt 4, art. 16 ust. 4 i art. 18 ust. 8 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1598 ze zm.) i uznał, że skoro ZUS odmówił objęcia A.H. ubezpieczeniami społecznymi z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej już od [...] oraz, że jednocześnie ustalenie prawidłowego stanu jego konta będzie możliwe po złożeniu korekt deklaracji rozliczeniowych przy jednoczesnym podaniu bez rozbicia na poszczególne miesiące wpłat dokonanych
na ubezpieczenia społeczne w łączne kwocie [...] zł począwszy od [...] r.,
a A.H. nie wniósł żadnych innych dokumentów świadczących
o opłacaniu przez niego składek na ubezpieczenia społeczne za okres od [...] to nie wykazał, iż opłacał składki w wymiarze określony w art. 71 ust. 1 pkt 2 lit. d) ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, tj. opłacał składki na ubezpieczenia społeczne od podstawy wymiaru nie niższej od minimalnego wynagrodzenia, które w roku [...] wynosiło [...] zł, zaś w roku [...] zł.
Odnosząc się do dołączonych do odwołania dowodów wpłat na ubezpieczenia społeczne Wojewoda zauważył, że dotyczą one w większej części opłat składek za rok [...], co w danej sprawie nie ma znaczenia. Za rok [...] odwołujący się dołączył dowody opłacenia składek za [...] r.
A.H. złożył na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie zarzucając jej:
I. naruszenie przepisów:
1) ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy:
- art. 71 ust. 1 pkt 1 i 2, poprzez błędną interpretację,
- art. 3 ust. 1, art. 9 ust. 1 pkt 13, art. 10 ust. 1 pkt 3 i 4, art. 71 ust. 1 pkt 2 lit. i), art. 111 pkt 1 i 2, poprzez brak ich zastosowania;
2) ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych
- art. 13 pkt 4, poprzez niewłaściwe zastosowanie,
- art. 8 ust. 6, art. 14 ust. 2 pkt 1, poprzez brak zastosowania,
II. błędne ustalenia faktyczne, które miały wpływ na wydaną decyzję, wedle których przedmiotem postępowania odwoławczego było ponowne, całościowe rozpatrzenie sprawy oraz że odwołujący nie wniósł do sprawy żadnych dokumentów świadczących o opłacaniu przez niego składek na ubezpieczenia społeczne.
Powołując się na opisane zarzuty A.H. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz uznanie, że w rozpoznawanej sprawie wypełnił warunki niezbędne do przyznania mu prawa do zasiłku dla bezrobotnych.
W uzasadnieniu skargi jej autor podniósł, że zgłaszając się w dniu
[...] w Powiatowym Urzędzie Pracy w [...] przedłożył decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] o wykreśleniu wpisu z ewidencji działalności gospodarczej, z której wynika, że wykonywał działalność gospodarczą w okresie od [...].
Za istotne skarżący uznał zwrócenie uwagi, że jednoznacznym wyrazem zaprzestania działalności gospodarczej jest dopiero wniosek do organu ewidencyjnego dotyczący wykreślenia takiej działalności z ewidencji. Tym samym podleganie przez niego ubezpieczeniu społecznemu nie mogło zostać wyłączone przez Starostę [...], Wojewodę lub Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Ustawodawca wskazał w art. 14 ust. 2 pkt 1 ustawy
o systemie ubezpieczeń społecznych, że ubezpieczenia emerytalne, rentowe oraz chorobowe ustają od dnia wskazanego we wniosku o wyłączeniu z tych ubezpieczeń, nie wcześniej jednak niż od dnia w którym wniosek został złożony. Zdaniem skarżącego, Wojewoda nie odniósł się do jego zarzutów przedstawionych
w odwołaniu. Ustalenia Wojewody odnoszące się do zaświadczenia ZUS Oddział
w [...] z dnia [...] r. o okresie ubezpieczenia zostało oparte na nieprawomocnej decyzji organu rentowego z dnia [...] r. Skarżący przypomniał, że przedłożył pismo ZUS Oddział w [...] z dnia [...], w którym Wydział Rozliczeń Kont Płatników Składek organu rentowego dokonał ustalenia, że za okres od [...] ubezpieczony uiścił wpłaty na ubezpieczenia społeczne w kwocie [...] zł.
Odpowiadając na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:
Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji ostatecznej dokonana według kryterium zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego doprowadziła do stwierdzenia, że decyzja ta prawa nie narusza.
Przedmiotem zaskarżenia stało się rozstrzygnięcie odmawiające przyznania A.H. prawa do zasiłku dla osoby bezrobotnej. Zasady przyznawania zasiłku dla osoby bezrobotnej regulują przepisy ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudniania i instytucjach rynku pracy (j.t. Dz. U. z 2008 r. Nr 69, poz. 415 ze zm.), określanej dalej mianem "ustawy". Zgodnie z art. 71 ust. 1 ustawy, prawo do zasiłku przysługuje bezrobotnemu za każdy dzień kalendarzowy po upływie 7 dni od dnia zarejestrowania się we właściwym powiatowym urzędzie pracy, z zastrzeżeniem art. 75, jeżeli:
1) nie ma dla niego propozycji odpowiedniej pracy, propozycji stażu, przygotowania zawodowego dorosłych, szkolenia, prac interwencyjnych lub robót publicznych oraz
2) w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania, łącznie przez okres co najmniej 365 dni:
a) był zatrudniony i osiągał wynagrodzenie w kwocie co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę, od którego istnieje obowiązek opłacania składki
na Fundusz Pracy, z zastrzeżeniem art. 104b i art. 105; w okresie tym nie uwzględnia się okresów urlopów bezpłatnych trwających łącznie dłużej niż
30 dni,
b) wykonywał pracę na podstawie umowy o pracę nakładczą i osiągał z tego tytułu dochód w wysokości co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę,
c) świadczył usługi na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do których zgodnie z przepisami ustawy
z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, albo współpracował przy wykonywaniu tych umów, przy czym podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i Fundusz Pracy stanowiła kwota co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę
w przeliczeniu na okres pełnego miesiąca,
d) opłacał składki na ubezpieczenia społeczne z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności lub współpracy, przy czym podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i Fundusz Pracy stanowiła kwota wynosząca co najmniej minimalne wynagrodzenie za pracę,
e) wykonywał pracę w okresie tymczasowego aresztowania lub odbywania kary pozbawienia wolności, przy czym podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i Fundusz Pracy stanowiła kwota co najmniej połowy minimalnego wynagrodzenia za pracę,
f) wykonywał pracę w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych, będąc członkiem tej spółdzielni, przy czym podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i Fundusz Pracy stanowiła kwota co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę,
g) opłacał składkę na Fundusz Pracy w związku z zatrudnieniem lub wykonywaniem innej pracy zarobkowej za granicą u pracodawcy zagranicznego w państwie niewymienionym w art. 1 ust. 3 pkt 2 lit. a-c,
w wysokości 9,75 % przeciętnego wynagrodzenia za każdy miesiąc zatrudnienia,
h) był zatrudniony za granicą przez okres co najmniej 365 dni, w okresie
18 miesięcy przed zarejestrowaniem się w powiatowym urzędzie pracy, i przybył do Rzeczypospolitej Polskiej jako repatriant,
i) był zatrudniony, pełnił służbę lub wykonywał inną pracę zarobkową i osiągał wynagrodzenie lub dochód, od którego istnieje obowiązek opłacania składki na Fundusz Pracy.
Z akt administracyjnych wynika, że przed dniem zarejestrowania się w Powiatowym Urzędzie Pracy w [...], tj. przed [...] r. A.H. prowadził działalność gospodarczą. Zatem w sytuacji skarżącego należało ocenić, czy spełnił warunki określone w art. 71 ust. 1 pkt 1 lit. d), tj. czy opłacał składki na ubezpieczenia społeczne z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności, przy czym podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i Fundusz Pracy stanowiła kwota wynosząca co najmniej minimalne wynagrodzenie za pracę. Przez "pozarolniczą działalność" ustawa nakazuje rozumieć pozarolniczą działalność w rozumieniu przepisów o systemie ubezpieczeń społecznych (art. 2 ust. 1 pkt 23 ustawy).
Wedle definicji zawartej w art. 8 ust. 6 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. u. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585), za osobę prowadzącą pozarolniczą działalność uważa się:
1) osobę prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą na podstawie przepisów o działalności gospodarczej lub innych przepisów szczególnych;
2) twórcę i artystę;
3) osobę prowadzącą działalność w zakresie wolnego zawodu:
a) w rozumieniu przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym
od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne,
b) z której przychody są przychodami z działalności gospodarczej w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych;
4) wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oraz wspólników spółki jawnej, komandytowej lub partnerskiej;
5) osobę prowadzącą niepubliczną szkołę, placówkę lub ich zespół, na podstawie przepisów o systemie oświaty.
Wbrew zatem sformułowanemu w skardze zarzutowi, w sprawie nie mógł mieć zastosowania art. 71 ust. 1 pkt 2 lit. i) ustawy, który odnosi się do osób zatrudnionych, które pełniły służbę lub wykonywały inną pracę zarobkową i osiągały wynagrodzenie lub dochód, od którego istnieje obowiązek opłacania składki na Fundusz Pracy. Skarżący nie był "osobą zatrudnioną" o której mowa w art. 71 ust. 1 pkt 2 lit. i) lecz osobą prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą
na podstawie przepisów o działalności gospodarczej (art. 8 ust. 6 pkt 1 ww. ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.
Wojewoda weryfikując spełnienie przez skarżącego warunku określonego w art. 71 ust. 1 pkt 1 lit. d) zasadnie przyjął, że A.H. nie wykazał, że w okresie [...] miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania, łącznie przez okres co najmniej 365 dni opłacał składki na ubezpieczenia społeczne z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności lub współpracy, przy czym podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i Fundusz Pracy stanowiła kwota wynosząca co najmniej minimalne wynagrodzenie za pracę. Co prawda w toku postępowania skarżący przedłożył kopie dowodów uiszczenia składek
na ubezpieczenie społeczne za kilka miesięcy z lat [...], łącznie za
[...] miesięcy, jednakże nie wykazał, aby w okresie co najmniej 365 dni w okresie
18 miesięcy poprzedzających datę rejestracji w urzędzie pracy opłacał składki
na ubezpieczenie społeczne i Fundusz Pracy, których podstawę wymiaru stanowiła kwota wynosząca co najmniej minimalne wynagrodzenie za pracę.
Z zaświadczenia wystawionego dnia [...] r. przez Kierownika Referatu Zaświadczeń Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...] wynika, że A.H. opłacił składki na ubezpieczenie społeczne za okres od
[...]. W aktach znajduje się także pismo Naczelnika Wydziału Rozliczeń Kont Płatników Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...] w którym podano, że za okres od [...]. A.H. dokonał wpłat na ubezpieczenia społeczne w łącznej kwocie [...] zł.
Z informacji tej nie wynika jednak dokładny okres oraz wysokość wpłat, których dokonał skarżący. W ww. piśmie stwierdzono jednocześnie, że ustalenie prawidłowego stanu kont będzie możliwe po złożeniu korek deklaracji rozliczeniowych, zgodnie z decyzją z dnia [...] r. na ponowny wniosek. Zatem Wojewoda prawidłowo uznał, że A.H. nie spełnia przesłanek do uzyskania prawa do zasiłku dla osób bezrobotnych, bowiem występując z żądaniem przyznania tego świadczenia nie udokumentował w należyty sposób, np. poprzez przedstawienie dowodów wpłat lub odpowiedniego zaświadczenia z ZUS, że opłacał on składki na ubezpieczenia społeczne z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności, o których mowa w art. 71 ust. 1 pkt 1 lit. d) ustawy. Niezasadne w tym zakresie okazały się zarzuty skargi naruszenia art. 8 ust. 6, art. 13 pkt 4 i art. 14 ust. 2 pkt 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz art. 71 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy.
W takim stanie faktycznym i prawnym chybione okazały się także zarzuty naruszenia przez Wojewodę Zachodniopomorskiego art. 3 ust. 1, art. 9 ust. 1 pkt 13, art. 10 ust. 1 pkt 3 i 4 i art. 111 pkt 1 i 2 ustawy.
Reasumując Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał, że zaskarżona decyzja Wojewody została wydana zgodnie z obowiązującymi na dzień jej podjęcia przepisami prawa, w związku z czym skarga. jako niezasadna, musiała ulec oddaleniu, o czym Sąd orzekł na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło