II SA/Sz 195/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Iwona Tomaszewska, Sędziowie Asesor WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Asesor WSA Arkadiusz Windak /spr./, Protokolant Maria Rosochacka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 października 2005r. sprawy ze skargi K. M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę W wyniku przeprowadzonych oględzin w dniu [...] r. na nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] stwierdził, m.in. że na terenie działki nr [...] znajduje się obiekt letniskowy z częścią gospodarczą o wymiarach 6.27 x 4,09 m. Konstrukcja domku drewniana, ściany warstwowe od zewnątrz ocieplone styropianem z zewnętrzną wyprawą tynkarską. Dach drewniany, dwuspadowy kryty płytami z onduliną. Część domku spełnia funkcję gospodarczą, a część służy funkcji mieszkalnej letniskowej. Na podstawie przeprowadzonych oględzin organ stwierdził, że obiekt ustawiony jest na nowych bloczkach betonowych, co świadczy o niedawnym ustawieniu domku. W złożonych do protokołu oględzin wyjaśnieniach K. M. oświadczyła, że domek ten został wybudowany ok. 30 lat temu, a w [...] r. został jedynie wyremontowany. Natomiast J. A. podała do w/w protokołu, że należący do K. M. domek letniskowy został ustawiony w miejscu starej szopy drewnianej w [...] r. Szopa została całkowicie rozebrana, a w jej miejsce ustawiono stary kemping, który następnie wyremontowano. Pismem z dnia [...] r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] poinformował strony o prawach wynikających z art. 10 k.p.a. jednocześnie zobowiązując do przedłożenia dowodów świadczących o okolicznościach budowy albo remontu domku. W odpowiedzi na to zawiadomienie oświadczenia do organu nadzoru budowlanego skierowali: R. S., J. P. oraz K. M. R. S., zam. w T. przy ul. [...] oświadczył, że domek letniskowy z częścią gospodarczą został wybudowany od podstaw w [...] r. przez [...]. J. P., zam. w [...], jako były właściciel działki przy ul. [...] oświadczył, że w [...] r. na jego posesji nie było domku letniskowego z pomieszczeniem gospodarczym. Działka była wolna od zabudowy. K. M. wyjaśniła, że znajdujący się na jej posesji domek nie jest domkiem letniskowym wybudowanym od podstaw. Odnowiony został budynek gospodarczy poprzez wstawienie ścian frontowych, pokrycie nowym dachem oraz położenie nowej elewacji budynku dla podniesienia estetyki podwórka. O istnieniu budynku w momencie zakupu posesji świadczy fakt, iż został on w [...] r. zgłoszony do Urzędu Gminy i jest odprowadzany za niego podatek. Do dokumentacji sprawy został dołączony akt notarialny z dnia [...] r., repertorium A nr [...]. Postanowieniem z dnia [...] r., nr [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...], na podstawie art. 48 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (jednolity tekst: Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.), zobowiązał inwestora – K. M. do przedłożenia w terminie do [...] r. określonych dokumentów celem doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem wybudowanego (ustawionego) bez pozwolenia na budowę na terenie działki nr [...] przy ul. [...] w [...], tymczasowego obiektu letniskowego z częścią gospodarczą o wymiarach 4,09 x 6,27 m. Uzasadniając postanowienie organ stwierdził, że ocena zgromadzonego materiału dowodowego doprowadziła do ustalenia, iż przedmiotowy obiekt został wybudowany w [...] r. bez wymaganego pozwolenia na budowę. Faktowi istnienia w [...] r. jakiegokolwiek innego obiektu w obrębie działki nr [...] w [...], przeczą oświadczenia R. S. i J. P. oraz akt notarialny zakupu nieruchomości z [...] r., który nie wskazuje na byt innych budynków poza budynkiem mieszkalnym. Pomimo uznania spornego obiektu za samowolę budowlaną organ nie dostrzegł jego kolizji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego m. T. i konieczności zastosowania art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, dopuszczając możliwość jego zalegalizowania. Na prośbę K. M. z dnia [...] r., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] przedłużył termin wykonania obowiązków określonych postanowieniem z dnia [...] r., do dnia [...] r. Decyzją z dnia [...] r., nr [...], powołując się na art. 48 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (j.t.: Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.), Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] nakazał K. M. wykonanie rozbiórki tymczasowego obiektu letniskowego z częścią gospodarczą o wymiarach 4,09 x 6,27 wybudowanego na terenie działki [...] przy ul. [...] w [...] bez pozwolenia na budowę. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że pomimo postanowienia z dnia [...] r. zobowiązującego inwestora do doprowadzenia wybudowanego bez pozwolenia na budowę obiektu letniskowego do stanu zgodnego z prawem, K. M. nie wywiązała się z nałożonych obowiązków i nie przedłożyła wymaganych dokumentów. W związku z tym zobowiązano stronę do rozbiórki przedmiotowego domku. K. M. wniosła od tej decyzji odwołanie do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...]. Odwołująca się oświadczyła, że w momencie zakupu nieruchomości na posesji znajdował się budynek gospodarczy z dwoma pomieszczeniami, na dowód czego dołączyła zdjęcie. W 2002 r. został dokonany remont budynku, co potwierdzają istniejące w obiekcie 3 ściany, podłogi, wyremontowany dach, elewacja zewnętrzna i elementy wykończenia wewnętrznego. Pod obiektem wymieniono słupki drewniane na jednolite bloczki betonowe. W związku z tym, przeprowadzone roboty budowlane stanowiły remont i wykonano je w istniejącym obiekcie poprzez odtworzenie stanu pierwotnego z zastosowaniem innych wyrobów budowlanych. K. M. zakwestionowała prawidłowość przeprowadzonych oględzin obiektu podczas których wskazywała na okoliczność istnienia w domku starych elementów dotychczasowego obiektu. Podważając złożone w sprawie oświadczenia odwołująca się przedłożyła oświadczenie A. W. z dnia [...] r. Swoje stanowisko K. M. podtrzymała w piśmie z dnia [...] r. Wskutek wniesionego odwołania i rozpatrzenia sprawy, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) i art. 48 ust. 1 i 4 oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.), decyzją z dnia [...] r., nr [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Uzasadniając dokonane rozstrzygniecie organ odwoławczy wskazał na brzmienie art. 28 ustawy Prawo budowlane, zgodnie z którym roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę z zastrzeżeniem art. 29 i art. 30 w/w ustawy. W świetle powyższych przepisów, budowa obiektu letniskowego o wymiarach 4,09 x 6,27 m wymaga uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. Ponieważ odwołująca się decyzji takiej nie uzyskała, w takim przypadku zastosowanie mają przepisy art. 48 ustawy Prawo budowlane. Zgodnie z art. 48 ust 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, który ma zastosowanie w przedmiotowej sprawie, organ I instancji nakłada na inwestora lub właściciela obowiązek przedstawienia w wyznaczonym terminie, określonych zaświadczeń i dokumentów w celu doprowadzenia samowolnie wybudowanego obiektu do stanu zgodnego z prawem. Skoro K. M. nie wywiązała się z obowiązku nałożonego postanowieniem z dnia [...] r., wydanym w oparciu o art. 48 ust. 3 ustawy Prawo budowlane, zastosowanie ma przepis art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, zgodnie z którym organ nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Zatem organ I instancji zaskarżoną decyzję wydał zgodnie z prawem. Ustosunkowując się do argumentów przedstawionych w odwołaniu organ II instancji wyjaśnił, iż za wiarygodne przyjął dowody w postaci protokółu z wizji lokalnej przeprowadzonej w dniu [...] r., pisemnego oświadczenia z dnia [...] r. poprzedniego właściciela nieruchomości J. P., pisemnego oświadczenia sąsiada R. S. oraz aktu notarialnego z dnia [...] r. dot. zakupu przez pp. M. lokalu mieszkalnego nr [...] z udziałem do [...] części we własności do budynku i takim samym udziałem we własności działki nr [...]. Powyższe dowody świadczą o wybudowaniu w [...] r. nowego obiektu z wykorzystaniem materiałów pochodzących z rozbiórki wcześniej istniejącej szopy drewnianej. Tym samym odmówiono wiarygodności oświadczeniom skarżącej i wskazanego przez nią świadka A. W. K. M. wniosła na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] kwestionując prawidłowość przeprowadzonej przez organy oceny materiału dowodowego. Jako dowód podważający oświadczenia J. P. i R. S. skarżąca przywołała dołączone do odwołania zdjęcie, na którym widać, że w trakcie zakupu posesji działka była zabudowana, co potwierdza również A. W. Jednocześnie skarżąca stwierdziła, że w dniu [...] r. przedłożyła organom wszystkie wymagane dokumenty, ale w momencie oświadczenia, iż nie jest w stanie zapłacić kwoty legalizacyjnej nikt tymi dokumentami nie był zainteresowany i nie zostały one przyjęte. Skarżąca ponownie oświadczyła, że sporny budynek w chwili zakupu nieruchomości znajdował się na posesji i zostały tylko przeprowadzony jego remont. Stanowisko swoje skarżąca podtrzymała w piśmie procesowym z dnia [...] r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] odpowiadając na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości wymiar sprawiedliwości przez kontrolę pod względem zgodności z prawem. Przeprowadzona w tym zakresie kontrola zaskarżonej decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] r. doprowadziła Sąd do uznania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia [...] r. – Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym w dacie jej wydania. Nowelizacją przepisów ustawy Prawo budowlane z 1994 r., określanej w dalszej części uzasadnienia "ustawą", dokonaną mocą ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 80, poz. 718), wprowadzono możliwość zalegalizowania obiektów wzniesionych w warunkach samowoli budowlanej odstępując w ten sposób od dotychczasowej zasady nakazującej obligatoryjną ich rozbiórkę. Zmiany te weszły w życie z dniem [...] r. W art. 48 ust. 1 ustawy, prawodawca zachował, jako zasadę, obowiązek orzeczenia rozbiórki obiektu budowlanego, lub jego części, wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Jeżeli jednak tak zrealizowany obiekt: 1) jest zgodny z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, 2) nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem organ nadzoru budowlanego w formie postanowienia nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie: - zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego, oraz - określonych dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3; Przedłożenie w wyznaczonym terminie w/w dokumentów, w myśl art. 48 ust. 5 ustawy, stanowi podstawę do wydania decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego. Okolicznością niesporną w niniejszej sprawie jest, że pierwotnie na terenie działki nr [...] przy ul. [...] w [...] znajdowała się szopa drewniana. Zasadniczy spór jaki wyłonił się na gruncie niniejszej sprawy pomiędzy skarżącą a organami dotyczy kwestii ustalenia, czy przeprowadzone w 2002 r. roboty budowlane związane z analizowanym obiektem miały charakter remontu dotychczasowej szopy drewnianej, czy też budowy domku letniskowego. W ocenie Sądu, zarzuty skarżącej, nakierowane na uznanie przeprowadzonych w 2002 r. prac budowlanych za remont istniejącego już budynku, okazały się niezasadne. Ustawa Prawo budowlane zawiera definicję legalną pojęcia "remontu", przez co należy rozumieć wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a niestanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym. Zdaniem Sądu, wykonane przez skarżącą roboty budowlane nie mogły być uznane za remont dotychczasowego obiektu - szopy drewnianej (przedstawionej na załączonym do odwołania zdjęciu), bowiem w efekcie przeprowadzonych w 2002 r. działań inwestora, w miejscu dotychczasowej szopy drewnianej powstał inny obiekt, o nowej konstrukcji i całkowicie odmiennym charakterze - domku letniskowego z częścią gospodarczą. Z ustaleń Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] wynika, że pod obiektem znajdują się nowe słupki betonowe, co potwierdza fakt, że obecny obiekt został nań stosunkowo niedawno posadowiony. Okoliczność tą potwierdzają dodatkowo oświadczenia J. A. i R. S., wskazujących, że domek letniskowy powstał w 2002 r. w miejscu starej szopy, która została całkowicie rozebrana. Z faktami tymi koresponduje również podana przez skarżącą okoliczność zgłoszenia spornego obiektu do Urzędu Gminy w roku 2002. Bez znaczenia dla oceny charakteru przeprowadzonych robót budowlanych pozostaje niekwestionowana przez organy możliwość wykorzystania w obecnym domku letniskowym części elementów konstrukcyjnych dotychczasowej szopy drewnianej. Na zmianę oceny stanu faktycznego sprawy nie mogło mieć również znaczenia oświadczenie A. W. z dnia [...] r., z którego wynika jedynie, że w [...] r. na opisanej nieruchomości znajdowała się szopa drewniana. Jeśli roboty budowlane polegały na postawieniu (wykonaniu) w miejscu szopy drewnianej w istocie nowego obiektu budowlanego, choć z wykorzystaniem elementów konstrukcyjnych pozostałych po uprzedniej szopie, nie można było uznać, że skarżąca dokonała remontu (art. 3 pkt 8 ustawy), ale budowy w rozumieniu art. 3 pkt 6 ustawy. Podkreślenia wymaga fakt, że wykonane w 2002 r. prace nie polegały na odtworzeniu stanu pierwotnego szopy drewnianej, lecz na zrealizowaniu w tym miejscu odmiennego obiektu – wynajmowanego przez skarżącą domku letniskowego z częścią gospodarczą (z nowymi ścianami, określanymi przez skarżącą jako "ściany frontowe", nowym dachem o konstrukcji dwuspadowej). Wykonanie tego typu obiektu budowlanego, powinno być poprzedzone uzyskaniem ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę (art. 28 w zw. z art. 29 ustawy). Z akt sprawy wynika, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] stwierdzając samowolę budowlaną dopuszczał możliwość zalegalizowania istniejącego domku letniskowego z częścią gospodarczą, o czym świadczy postanowienie z dnia [...] r., nr [...], wydane w trybie art. 48 ust. 3 w zw. z ust. 2 tego przepisu. Postanowienia tego i zawartych w nim ustaleń o samowoli budowlanej K. M. nie negowała, podejmując działania zmierzające do zgromadzenia wymaganych dokumentów. W przedłożonej przez organy dokumentacji przebiegu postępowania brak jest jednak dowodu potwierdzającego fakt złożenia przez skarżącą, w określonym przez organ I instancji terminie, dokumentów wymienionych w w/w postanowieniu. Pomimo zawarcia w skardze stwierdzenia, że takowe zostały przedłożone w dniu [...] r., skarżąca nie przedstawiła na tą okoliczność stosownego dowodu, wyjaśniając jedynie, że dokumentami tymi nikt w siedzibie organu nie był zainteresowany. W tym miejscu należy zauważyć, że obowiązek dostarczenia odpowiednich dokumentów skarżąca winna wykonać do dnia wskazanego w postanowieniu z dnia [...] r., tj. do [...] r. Pomimo, iż organ I instancji poinformował K. M. o przesunięciu tego terminu do [...]r., skarżąca również tego terminu nie dochowała. Zmierzając do wypełnienia nałożonego obowiązku o którym mowa w postanowieniu z dnia [...] r., w interesie skarżącej było uzyskanie potwierdzenia przyjęcia albo odmowy przyjęcia składanej dokumentacji, przy czym powszechnie praktykowaną zasadą jest, że kierowane do organu dokumenty składa zazwyczaj w biurze podawczym organu (w kancelarii urzędu), bądź przekazuje drogą pocztową - za potwierdzeniem odbioru. Wykonanie przez K. M. obowiązku określonego w postanowieniu z dnia [...] r., stanowiłoby podstawę do ewentualnego zalegalizowania istniejącego domku letniskowego z częścią gospodarczą, co obligatoryjnie wiązałoby się również z koniecznością uiszczenia stosownej opłaty legalizacyjnej. W przypadku nieprzedłożenia organowi w wyznaczonym terminie wymaganych dokumentów, zgodnie z art. 48 ust. 4 ustawy, stosuje się przepis ust. 1 art. 48, tj. nakazuje rozbiórkę obiektu budowlanego wybudowanego bez pozwolenia na budowę. Brzmienie art. 48 ust. 4 nie pozostawia właściwemu organowi nadzoru budowlanego żadnej swobody zobowiązując go do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu. Rozstrzygnięcie w tym trybie stanowi przykład decyzji związanej, w której organ zobligowany jest do wydania orzeczenia o określonej treści. Powyższe ustalenia prowadzą do wniosku, że uprawnione było przyjęcie przez organy, iż znajdujący się na działce nr [...] w [...] domek letniskowy został zrealizowany bez wymaganego pozwolenia na budowę, co w sytuacji nie wykonania przez skarżącą obowiązków umożliwiających jego zalegalizowanie, skutkować musiało wydaniem nakazu jego rozbiórki. W opinii Sądu, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...], działając w ramach posiadanych kompetencji, ocenił stan faktyczny sprawy w sposób mieszczący się w granicach określonych przez art. 80 k.p.a. oraz prawidłowo ustalił i zastosował przepisy prawa materialnego, czemu dał należyty wyraz w uzasadnieniu swojej decyzji. W związku z tym, uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł o oddaleniu skargi.