II SA/Sz 196/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Gebel, Sędziowie Asesor WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder (spr.),, Asesor WSA Arkadiusz Windak, Protokolant Małgorzata Płocharska-Małys, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lipca 2007 r. sprawy ze skargi K. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] po rozpatrzeniu wniosku z dnia [...] r., działający z upoważnienia Burmistrza Miasta Starszy Specjalista Pracy Socjalnej Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej , odmówił przyznania K. S. pomocy w formie zasiłku celowego na odzież i obuwie. Organ uznał, ze dochód rodziny z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku wynosi [...] zł i jest wyższy od kryterium dochodowego wynoszącego 702 zł. Organ po przeanalizowaniu sytuacji bytowej rodziny wnioskodawczyni stwierdził, że jakkolwiek występuje w niej bezrobocie i niepełnosprawność oraz zachodzą przesłanki do przyznania specjalnego zasiłku celowego, to jednak ze względu na ograniczone środki finansowe Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej przyznane na realizację zadań własnych gminy, duża ilość osób i rodzin ubiegających się i uprawnionych do bezzwrotnych świadczeń, w pierwszej kolejności zaspokajane są potrzeby osób nie posiadających jakiegokolwiek dochodu bądź posiadających dochód niższy niż kryterium ustawowe. W uzasadnieniu decyzji wykazano, że budżet gminy na zadania własne w zakresie pomocy społecznej na rok [...] wynosił [...] zł i po odliczeniu kwoty [...] zł na pokrycie kosztów wyżywienia dzieci w szkołach, [...] zł na pobyt dzieci w przedszkolach, do podziału pomiędzy [....] środowisk uprawnionych do pomocy pozostała kwota [...] zł, co w przeliczeniu na jedną rodzinę wynosi ok. [...] zł rocznie. Organ wskazał nadto, że o przyznaniu konkretnej pomocy decyduje indywidualna sytuacja każdej osoby ubiegającej się o pomoc. Zainteresowana odwołała się od powyższej decyzji nie zgadzając się z nią. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzja z dnia [...] r. Nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Kolegium ustaliło, że rodzina K. S. składa się z dwóch osób- odwołującej się oraz jej syna Ł., który jest osobą niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym. Rodzina otrzymuje zasiłek pielęgnacyjny w wysokości [...] zł miesięcznie na podstawie decyzji [...] z dnia [...] r., natomiast od [...] r. do [...] r. otrzymywała zasiłek rodzinny, dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka oraz dodatek z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego ( decyzja [...] z dnia [...] r.). Nadto decyzją nr [...] z dnia [...] r. rodzinie K. S. przyznano dodatek mieszkaniowy w wysokości [...]zł miesięcznie w okresie od [...] r. do dnia [...] r. Odwołująca się jest również zarejestrowana w Powiatowym Urzędzie Pracy od dnia [...] r. bez prawa do zasiłku oraz otrzymuje rentę rodzinna w kwocie [...] zł. Miesięczny dochód rodziny ustalony zgodnie z art. 8 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej wyniósł [...] zł, co w przeliczeniu na osobę stanowi kwotę [...]zł. Kolegium wskazało, że zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej przysługuje osobie w rodzinie, w której dochód na osobę nie przekracza kwoty 316 zł, zwanej "kryterium dochodowym na osobę w rodzinie"- przy jednoczesnym wystąpieniu co najmniej jednego z powodów wymienionych w art. 7 pkt 2-15 lub innych okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy społecznej. Kryterium to zostało zmienione na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 lipca 2006 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz.U. Nr 135, poz. 950) i wynosi obecnie 351 zł. Pomimo, że dochód rodziny przekracza ustawowe kryterium dochodowe, rodzina kwalifikowałaby się do przyznania specjalnego zasiłku celowego, jednak przyznanie tej pomocy nie mieści się w możliwościach pomocy społecznej ze względu na ograniczone środki finansowe Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej przeznaczone na realizację zadań własnych miny w zakresie pomocy społecznej. Powyższa decyzja została zaskarżona przez K. S. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego . Skarżąca zarzuciła, że w zaskarżonej decyzji nie uwzględniono faktu niepełnosprawności jej syna oraz tego, że uzyskiwane dochody nie mają charakteru stałego źródła dochodu dla rodziny ( w szczególności zasiłek pielęgnacyjny oraz dodatek mieszkaniowy) i tym samym nie powinny być wliczane do dochodu rodziny. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie z przyczyn podanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga K. S. nie jest uzasadniona. W postępowaniu o przyznanie świadczeń z pomocy społecznej o charakterze pieniężnym, w tym również zasiłku celowego, organy administracji publicznej obowiązane są w pierwszej kolejności do ustalenia, czy ubiegający się o pomoc społeczną w formie świadczeń pieniężnych spełnia kryterium dochodowe na osobę w rodzinie, o którym mowa w art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.). Na gruncie niniejszej sprawy organ właściwie ustalił, że kryterium to w rodzinie K. S. przekracza obowiązującą od 1 października 2006 r., na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 lipca 2006 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społeczne (Dz.U. Nr 135, poz. 950), kwotę 351 zł. Miesięczny dochód rodziny organy ustaliły na kwotę [...] zł, co w przeliczeniu na osobę stanowi [...] zł, wliczając do tej sumy kwoty przyznanych zasiłków: rodzinnego i pielęgnacyjnego, dodatki z tytułu samotnego wychowywania dziecka, kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego oraz mieszkaniowy jak również otrzymywaną rentę rodzinną, albowiem w myśl art. 6 pkt 4 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. Nr 64, poz. 593 ze zmianami) dochód rodziny stanowi suma miesięcznych dochodów w rodzinie. Skoro w rodzinie skarżącej dochód na osobę w rodzinie jest wyższy aniżeli wskazane wyżej kryterium dochodowe, to zasiłek celowy K. S. nie przysługiwał, albowiem nie zostały spełnione łącznie - zgodnie z art. 8 powołanej wyżej ustawy- kryteria ustawowe do przyznania tego rodzaju pomocy. Wbrew zawartym w skardze K. S. twierdzeniom, organy rozpatrywały możliwość przyznania jej rodzinie pomocy w formie specjalnego zasiłku celowego mając na uwadze niepełnosprawność syna skarżącej. Przyznanie tej formy pomocy oceniono jednak jako niemożliwe ze względu na ograniczone możliwości finansowe gminy, przeznaczone na realizację zadań własnych z zakresu pomocy społecznej. W decyzji organu I instancji przedstawione zostało rozliczenie tych środków z uwzględnieniem przede wszystkim potrzeb osób, które spełniają ustawowe kryteria do otrzymania pomocy i nie posiadających żadnych dochodów oraz tych, których dochody kwalifikują do przyznania pomocy bezzwrotnej. Wyliczenia te są wiarygodne i wskazują na niedostatek środków przeznaczanych z budżetu na pomoc społeczną co jest faktem notoryjnym. Zauważyć należy, że art. 41 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej w sposób nie budzący wątpliwości przesądza o zupełnie wyjątkowym charakterze specjalnego zasiłku celowego. Może on być przyznany "w szczególnie uzasadnionych przypadkach", a wiec w sytuacjach zupełnie wyjątkowych, bowiem o możliwości jego przyznania nie decyduje dochód strony, a sytuacja życiowa, w której się ona znalazła. Nie można jednak z tej formy pomocy społecznej wyprowadzać wniosku, iż przyznanie takiego zasiłku jest obowiązkiem organu - tak jak czyni się to w odniesieniu do osób spełniających kryterium dochodowe. Na podstawie tak poczynionych ustaleń stwierdzić należało, że zaskarżona decyzja jest zgodna z obowiązującym prawem i z tego powodu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami), Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.