II SA/Sz 196/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Makowska, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel (spr.),, Sędzia WSA Arkadiusz Windak, Protokolant Michał Iwanowski, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 21 kwietnia 2010 r. sprawy ze skargi B. U. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego oddala skargę Kierownik Sekcji Świadczeń Socjalnych Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w [...], działający z upoważnienia Prezydenta Miasta [...], decyzją z dnia [...] nr [...] przyznał B. U. zasiłek stały na okres [...] w wysokości po [...] miesięcznie, a także przyznał wnioskodawcy świadczenie w formie opłacania składki na ubezpieczenie zdrowotne, w okresie pobierania zasiłku stałego, w wysokości wynikającej z przepisów ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Decyzja ta została wydana na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1, ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 8 ust. 1, art. 106 ust. 1, art. 110 ust. 8 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362), § 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 lipca 2009 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. Nr 127, poz. 1055), oraz art. 66 ust. 1 pkt 26, art. 73 pkt 9, art. 81 ust. 8 pkt 7, art. 86 ust. 1 pkt 8 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U z 2008 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) oraz na podstawie art. 130 § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.). W uzasadnieniu decyzji organ podał, że wnioskiem z dnia [...] B. U. zwrócił się o przyznanie pomocy. Na podstawie przeprowadzonej aktualizacji wywiadu środowiskowego oraz zgromadzonej dokumentacji organ ustalił, że B. U. kwalifikuje się do przyznania pomocy w formie zasiłku stałego ponieważ orzeczeniem Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w [...], z dnia [...], został uznany za osobę niepełnosprawną w stopniu znacznym do dnia [...], nie posiada uprawnień do świadczeń z ZUS, prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, a jego dochód wynosi [...] miesięcznie i nie przekracza kryterium dochodowego wynoszącego dla osoby samotnie gospodarującej [...] zł. Wyliczając dochód B. U. organ zsumował otrzymywany zasiłek pielęgnacyjny ([...] zł) i dochód z 1 ha przeliczeniowego (1,91zł). W myśl art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej zasiłek stały przysługuje pełnoletniej osobie samotnie gospodarującej, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej. Zgodnie z art. 6 pkt 1 tej ustawy całkowita niezdolność do pracy oznacza - całkowitą niezdolność do pracy w rozumieniu przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych albo zaliczenie do I lub II grupy inwalidów lub legitymowanie się znacznym lub umiarkowanym stopniem niepełnosprawności w rozumieniu przepisów o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Zasiłek stały ustala się w wysokości różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby z tym, że kwota zasiłku nie może być wyższa niż 444 zł. Organ ustalił, że dochód B. U. wynosi [...] zł miesięcznie, zatem różnica między kwotą 447 a [...] wynosi [...] zł. Z tego względu wnioskodawcy przyznano zasiłek stały w tej wysokości. Osoby pobierające zasiłek stały z opieki społecznej, jeżeli nie posiadają innego tytułu ubezpieczenia, podlegają ubezpieczeniu zdrowotnemu zgodnie z ustawą o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, od dnia przyznania zasiłku do dnia utraty prawa do zasiłku. Ponieważ wnioskodawca nie podlega ubezpieczeniu zdrowotnemu z innego tytułu, składkę na jego ubezpieczenie zdrowotne opłaca organ I instancji. W odwołaniu od tej decyzji B. U. podniósł, że jego odwołanie zasługuje na uwzględnienie z przyczyn "pominiętych" w decyzji organu I instancji. Zdaniem skarżącego decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania podatkowego, bowiem po śmierci brata nie ma podstaw do wymiaru podatku do czasu ustalenia spadkobierców. Odwołujący się więc nie rozumie na jakiej podstawie organ wliczył 1,91 zł do jego dochodu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Uzasadniając swoje rozstrzygniecie Kolegium wskazało, że zgodnie z art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej, za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o: 1) miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych; 2) składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach; 3) kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób. Jednocześnie ustawa przyjmuje, że z 1 ha przeliczeniowego uzyskuje się dochód miesięczny w wysokości 207 zł (art. 8 ust. 9 ustawy ). Zdaniem organu odwoławczego, w tej sytuacji organ I instancji prawidłowo ustalił, że na dochód odwołującego się składa się jedynie z dochodu wyliczonego na podstawie art. 8 ust. 1 pkt 3 i ust. 9 ustawy o pomocy społecznej i do dochodu tego należy zaliczyć dochód z tytułu współposiadania przez wnioskodawcę działki rolnej o pow. 0,0185 ha przeliczeniowego. W aktach postępowania znajduje się bowiem decyzja w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego za [...] r. z której wynika, że odwołujący się jest współwłaścicielem gruntów rolnych o pow. [...] ha tj. [...] ha przeliczeniowego. W przypadku strony organ uwzględnił ½ powierzchni gruntów rolnych tj. [...] ha x [...] zł =[...] zł : 2 osoby = 1,91 zł. Taką też kwotę organ I instancji wliczył do dochodu wnioskodawcy. Uwzględnił też kwotę [...] zł otrzymywaną jako zasiłek pielęgnacyjny. Zatem dochód B. U. w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku wynosił [...] zł. Ponieważ zasiłek stały ustala się w wysokości różnicy miedzy ustawowym kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej ([...] zł) a dochodem tej osoby ([...]), prawidłowo została ustalona kwota zasiłku stałego na [...] zł. Kolegium jednocześnie zauważyło, iż wskazane przepisy mają charakter bezwzględnie obowiązujący i nie mogą być stosowane odmiennie w ramach tzw. uznania administracyjnego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] na opisaną wyżej decyzję B. U. ponownie wskazał, że organy orzekające w sprawie bezpodstawnie zaliczyły do jego dochodu kwotę 1,91 zł jako dochód z hektara przeliczeniowego, ponieważ od [...] nie żyje brat skarżącego będący dotychczas współwłaścicielem nieruchomości położonej w gminie [...], co uniemożliwia wydanie decyzji ustalającej łączne zobowiązanie podatkowe za [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Zgodnie z art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności organów administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, iż zadaniem sądu administracyjnego jest zbadanie zgodności zaskarżonej decyzji z przepisami zarówno prawa materialnego, jak i procesowego, w odniesieniu do stanu faktycznego istniejącego w chwili wydania zaskarżonej decyzji. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm.). Rozpoznając sprawę pod kątem kryterium legalności Sąd uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem skargi jest decyzja przyznająca B. U. zasiłek stały na okres, na jaki wobec skarżącego zostało wydane orzeczenie o zaliczeniu do znacznego stopnia niepełnosprawności. Istotą sporu jest ustalenie, czy organy orzekające w sprawie prawidłowo określiły dochód wnioskodawcy. Organy ustaliły, że skarżący jest osobą prowadzącą samodzielne gospodarstwo domowe, całkowicie niezdolną do pracy, a dochód wnioskodawcy wynosi [...] zł miesięcznie i składa się z zasiłku pielęgnacyjnego w kwocie [...] zł i dochodu w kwocie [...] zł wynikającego z współposiadania działki rolnej. Organy wyjaśniły, że będąca współwłasnością strony działka rolna ( zabudowana ) jest położona w miejscowości [...] i ma pow. 0,0247ha (0,0185 ha przeliczeniowego). Jako dowód, iż B. U. jest współwłaścicielem ( w ½ ) nieruchomości rolnej w [...] , w aktach sprawy znajduje się decyzja Wójta Gminy [...] z dnia [...] skierowana do B. U. w sprawie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego. Zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej, prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej przysługuje osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty [...], zwanej dalej "kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej", przy jednoczesnym wystąpieniu co najmniej jednego z powodów wymienionych w art. 7 pkt 2-15 lub innych okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy społecznej. W myśl art. 8 ust. 3 i ust. 9 za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o: 1) miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych; 2) składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach; 3) kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób. Ustawodawca przyjął (art.8 ust.9 ustawy o pomocy społecznej), że z 1 ha przeliczeniowego uzyskuje się dochód miesięczny w wysokości 207 zł. Przepis ten należy rozumieć w ten sposób, że określa on ryczałtowy tryb ustalania dochodu osiągniętego z gospodarstwa rolnego w kwocie 207 zł z jednego hektara przeliczeniowego, który nie musi pokrywać się z dochodem rzeczywiście wypracowanym. Dla ustalenia dochodu na potrzeby postępowania w sprawie świadczeń z opieki społecznej nie ma znaczenia, jakie rzeczywiście dochody są uzyskiwane z posiadanych gruntów rolnych oraz czy grunt w ogóle jest uprawiany. Decyduje tytuł własności oraz zakwalifikowanie gruntu jako rolny. Skarżący istnienia tych przesłanek nie kwestionuje, nie wskazuje również żadnych okoliczności uniemożliwiających uzyskiwanie dochodu z posiadanego gruntu rolnego zabudowanego. Należy dodać, że zgodnie z przepisami ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U. z 2006 r. Nr 136 poz. 969 z późn. zm.) osobom fizycznym, na których ciąży obowiązek podatkowy w zakresie podatku rolnego oraz jednocześnie podatku od nieruchomości dotyczący przedmiotów opodatkowania położonych na terenie tej samej gminy, wysokość należnego zobowiązania podatkowego pobieranego w formie łącznego zobowiązania pieniężnego ustala organ podatkowy w jednej decyzji. Łączne zobowiązanie pieniężne należne od przedmiotów opodatkowania stanowiących współwłasność dwóch lub więcej osób fizycznych ustala się w odrębnej decyzji (nakazie płatniczym), którą wystawia się na któregokolwiek ze współwłaścicieli (art. 6c ust 1 i 2 ustawy o podatku rolnym). B. U. załączył do skargi kserokopię postanowienia Wójta Gminy [...] z dnia [...], wydanego na podstawie art. 201 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 z późn. zm.) z którego wynika, że organ ten zawiesił postępowanie w sprawie ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego na [...]r. z tego względu, że przedmiot opodatkowania stanowił współwłasność B. U. oraz M.U., który zmarł w dniu [...]. W przypadku gdy przedmiot opodatkowania stanowi współwłasność, postępowanie podatkowe powinno toczyć się wobec wszystkich współwłaścicieli. Śmierć jednego ze współwłaścicieli stoi na przeszkodzie wydania decyzji ustalającej zobowiązanie podatkowe i powoduje zawieszenie postępowania podatkowego. Z tego też względu decyzja Wójta Gminy [...] z dnia [...] r. została uchylona przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...]. Nie oznacza to jednak, że zmienił się stan posiadania nieruchomości rolnej przez B. U., gdyż nadal jest on współwłaścicielem nieruchomości położonej w [...] o powierzchni 0,0247 ha, co stanowi 0,0185 ha przeliczeniowych. Jak wskazano powyżej decydujące znaczenie dla zaliczenia dochodu z hektara przeliczeniowego do dochodu osoby korzystającej ze świadczeń opieki społecznej, ma tytuł prawny do gruntu oraz jego zakwalifikowanie jako grunt rolny. Ustawa o pomocy społecznej nie uzależnia zaliczenia przychodu z tego źródła do dochodu świadczeniobiorcy, ani od uzyskiwania faktycznych dochodów z gruntu rolnego, ani od wydania decyzji ustalającej podatek rolny na dany rok podatkowy. Organy orzekające w sprawie trafnie zatem uznały, że dochód z hektara przeliczeniowego gruntu rolnego będącego współwłasnością skarżącego podlega wliczeniu do dochodu strony. W konsekwencji prawidłowo ustaliły dochód skarżącego oraz wysokość zasiłku stałego. W tym stanie rzeczy, skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn.zm.).