II SA/Sz 198/04

WyrokWSA w Szczecinie2005-05-24

Skład orzekający: Maria Mysiak, Henryk Dolecki, Nadzieja Karczmarczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ drugiej instancji prawidłowo odmówił wznowienia postępowania administracyjnego, oceniając merytorycznie przesłanki wznowienia zamiast formalnie, oraz czy prawidłowo ustalił termin do wniesienia wniosku o wznowienie?
Ratio decidendi
Organ drugiej instancji wadliwie odmówił wznowienia postępowania, ponieważ ocenił merytorycznie przesłanki wznowienia (art. 145 § 1 k.p.a.) zamiast formalnie, co powinno nastąpić dopiero po postanowieniu o wznowieniu postępowania. Ponadto, organ błędnie ustalił termin do wniesienia wniosku o wznowienie, licząc go od daty doręczenia decyzji, zamiast od dnia, w którym strona dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę wznowienia (art. 148 k.p.a.). Z tych powodów zaskarżona decyzja Wojewody oraz poprzedzająca ją decyzja Starosty zostały uchylone.
Stan faktyczny
Skarżący J. i M. S. domagali się wznowienia postępowania w sprawie pozwolenia na budowę garażu, twierdząc m.in., że zgoda na budowę przy granicy działki została podrobiona, a granice działek zostały nieprawidłowo przesunięte. Starosta odmówił wznowienia postępowania, uznając, że nie zaszły przesłanki z art. 145 § 1 k.p.a. Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy, wskazując na uchybienie terminowi do złożenia wniosku o wznowienie. Skarżący wnieśli skargę do WSA, podtrzymując swoje argumenty dotyczące wadliwego usytuowania garażu i nieprawidłowości w postępowaniu.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty, zasądził od Wojewody na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Maria Mysiak /spr./ Sędziowie: Sędzia NSA Henryk Dolecki Asesor WSA Nadzieja Karczmarczyk Protokolant st. sekr.sąd. Maria Rosochacka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 maja 2005r. sprawy ze skargi J. i M. S. na decyzję Wojewody z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie pozwolenia na budowę I. u c h y l a zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty z dnia [...]r. Nr [...], II. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, III. z a s ą d z a od Wojewody na rzecz skarżących J. i M. S. kwotę [...] zł /[...]/ złote /[...]/ gorszy tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Starosta decyzją z dnia [...] r. , Nr [...] wydaną na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2000r. Nr 106, poz. 1126), po rozpatrzeniu wniosku A. M. z dnia [...] r. w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i wydania pozwolenia na budowę garażu wolnostojącego na działce nr [...] w [...] przy [...], zatwierdził projekt budowlany i wydał J. i A. M. pozwolenie na budowę dla wnioskowanego garażu wolnostojącego. Pismem z dnia [...] r., będący stroną postępowania - M. S. zwrócił się do Starosty z prośbą o sprawdzenie dokumentów na podstawie których inwestor uzyskał pozwolenie na budowę. Podniósł on, że zgoda na przedmiotową budowę zawarta na mapie - koncepcji projektu realizacyjnego zagospodarowania działki nr [...] nie została napisana przez niego, o czym świadczy zwrot "postawienie garażu przylegającego", gdyż w przypadku udzielenia zgody przez niego byłaby potrzebna oddzielna zgoda na budowę na jego działce. W odpowiedzi pismem z dnia [...] r. Starosta poinformował M. S, iż pozwolenie na budowę kwestionowanego garażu zostało wydane inwestorowi na podstawie wymaganych przez prawo dokumentów, a w aktach przedmiotowej sprawy nigdy nie było i nie ma Jego zgody na usytuowanie planowanej budowy garażu A. M. przy garażu M. S. położonego na działce nr [...], gdyż zgoda taka byłaby niezgodna z decyzją o warunkach zabudowy i nie można byłoby zatwierdzić projektu i udzielić pozwolenia na budowę. Następnie w pismach z dnia [...] r. kierowanych również do Starosty M. S. wywodził, że A. M. uzyskał pozwolenie na budowę garażu, ponieważ nie okazał załącznika graficznego w postaci mapki swojej posiadłości i sąsiednich z zaznaczeniem miejsca usytuowania garażu. Nadto zwrócił się o wycofanie z obiegu prawnego decyzji Starosty , motywując swe stanowisko tym, iż nie został powiadomiony o rozprawie dotyczącej budowy przedmiotowego garażu, wobec czego nie mógł wnieść żadnych uwag. W odpowiedzi Starosta podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w piśmie z dnia [...] r. J. i M. S. w piśmie z dnia [...] r. ponowili prośbę dotyczącą cofnięcia pozwolenia na budowę garażu i wnieśli ponowne rozpoznanie przedmiotowej sprawy. Decyzją z dnia [...] r. Starosta na podstawie art. 149 § 3 w związku z art. 148 § 2 kpa odmówił wznowienia postępowania na żądanie J. i M. S. w sprawie wydania pozwolenia na budowę garażu wolnostojącego na terenie działki nr [...], przy [...] zakończonej ostateczną decyzją Starosty z dnia [...] r. W uzasadnieniu Starosta podniósł, iż kwestionowana decyzja została wydana zgodnie z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia [...]r., a procedura administracyjna przy rozpoznawaniu wniosku o pozwolenie na budowę przez organ administracji architektoniczno - budowlanej była prawidłowa zarówno pod względem stosowania przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego jak i przepisów Prawa budowlanego. Strony brały w postępowaniu czynny udział i nie wniosły żadnych zastrzeżeń oraz nie występuje żadna z przesłanek wymienionych w art. 145 1 kpa. W odwołaniu od powyższej decyzji M. S. ponownie stwierdził, że nie wyrażał zgody na usytuowanie garażu A. M. bezpośrednio przy granicy swojej działki. Nadto dodał, że na wniosek sąsiada zmieniono granice działek w ten sposób, że odległość od istniejącego garażu jest bardzo mała, a nowego rozgraniczenia działek dokonano nieprawidłowo. W konkluzji M. S. wniósł o uchylenie skarżonej decyzji. Wojewoda na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w decyzji wydanej w dniu [...] r. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Wojewoda wskazał, że wznowienie postępowania administracyjnego jest instytucją procesową mającą na celu ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej ostateczną decyzją w sytuacji, gdy zaistnieją przesłanki określone w art. 145 § 1 kpa. Postępowanie w sprawie wznowienia jest nowym postępowaniem administracyjnym, odrębnym od postępowania prowadzonego w trybie zwykłym. Postępowanie to można podzielić na dwa etapy: w pierwszym organ dokonuje oceny formalnych podstaw wznowienia m.in. bada, czy żądanie wznowienia zostało zgłoszone przez stronę, czy powołuje ona podstawy zawarte w art. 145 kpa oraz czy zachowany został termin do wniesienia podania o wznowienie. Etap ten kończy wydanie postanowienia o wznowieniu postępowania lub decyzja o odmowie wznowienia postępowania. Rozważania i czynności merytoryczne na tym etapie są niedopuszczalne. Organ II instancji stwierdził, że podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowi art. 148 § 1 kpa zgodnie z którym podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał decyzję w I instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Z akt przedmiotowej sprawy wynika, że decyzję Starosty udzielającą pozwolenia J. i A. M. na budowę garażu otrzymały wszystkie strony postępowania i nie wpłynęło od niej odwołanie. M. i J. S. jako strona postępowania decyzję tę otrzymali [...]r., a wniosek o wycofanie z obiegu kwestionowanej decyzji złożyli dopiero [...]r., tj. po terminie określonym w art. 148 kpa. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący J. i M. S. podtrzymali swoje dotychczasowe argumenty stwierdzając m.in., że A. M. uzyskał pozwolenie na budowę garażu w wyniku bezprawnych działań. Na skutek tego sporny garaż miał być posadowiony nie w odległości 1,5m od granicy działki skarżących ale na linii granicy działek. Nastąpiło to na podstawie nieprawdziwej mapki, w której granica działek została przesunięta na niekorzyść skarżących. Nadto skarżący podnieśli, iż twierdzenia Starosty, jakoby strony brały czynny udział w postępowaniu są nieprawdą, ponieważ tak nie było a zgoda udzielona A. M. przez M. S. została podrobiona, gdyż skarżący żadnej zgody nie udzielał W odpowiedzi Wojewoda podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi Dodatkowo w dniu [...] r. skarżący wnieśli do Sądu pismo stanowiące uzupełnienie skargi z dnia [...] r., w którym wskazali, że zgodnie z art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. b Prawa budowlanego przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę organ sprawdza, zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z wymaganiami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Częścią decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu był załącznik do niej. A. M. występując do Starostwa Powiatowego o wydanie pozwolenia na budowę przedstawił decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu bez mapy stanowiącej załącznik. Natomiast zwracając się o pozwolenie na budowę A. M. przedstawił mapę, która w sposób odmienny prezentowała usytuowanie granic działek i obiektów budowlanych. Spowodowało to, iż decyzja o pozwoleniu na budowę i zatwierdzeniu projektu budowlanego, której integralną część stanowią załączniki nie współgra z niezbędną dla jej wydania decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Z tego powodu należy uznać, że zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte przez właściwy organ odmiennie od oceny przyjętej przy wydaniu decyzji. Istotne jest również, że pomiędzy wydaniem decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu a wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę i zatwierdzeniu projektu budowlanego doszło do nieuzasadnionego przesunięcia granicy działek. W związku z powyższym decyzje te zostały wydane w oparciu o zupełnie inne dane, a organ wydający decyzję o pozwoleniu na budowę nie był o tym fakcie poinformowany. W dalszej części skarżący stwierdzili, że bez własnej winy nie brali udziału w postępowaniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji dokonana według kryterium zgodności z przepisami prawa doprowadziła do uznania, że skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem decyzja ta wydana zostały z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W pierwszej kolejności wątpliwości Sądu wzbudził fakt na jakiej podstawie pisma skarżących potraktowane zostały jako wniosek o wznowienie postępowania, skoro skarżący w żadnym z nich żądania takiego nie zawarli, ani nie wskazali podstaw wznowienia postępowania. Organ pierwszej instancji, ani organ drugiej instancji nie wezwali skarżących do sprecyzowania wnoszonych pism i ewentualnego wskazania podstaw wznowienia postępowania. Niezależnie od powyższego Sąd stwierdził, że jeżeli nawet przyjąć, iż skarżący domagali się wznowienia postępowania w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia J. i A. M. pozwolenia na budowę garażu wolnostojącego, to i tak wniosek ten załatwiony został wadliwie. Organ drugiej instancji prawidłowo opisał w uzasadnieniu swojej decyzji etapy postępowania w przypadku wznowienia postępowania, wskazując, iż odmowa wznowienia postępowania może nastąpić wyłącznie z przyczyn formalnych. Jednoznacznie z tego wynika, że decyzja organu pierwszej instancji odmawiająca wznowienia postępowania z powodu braku przesłanek zawartych w przepisie art. 145 § 1 kpa, tj. z przyczyn merytorycznych, a nie formalnych, jest wadliwa. Badanie bowiem czy w sprawie zaszły przesłanki wyliczone w przepisie art. 145 § 1 kpa może nastąpić wyłącznie po wznowieniu postępowania - art. 149 § 2 kpa. Decyzja organu drugiej instancji zawiera inną wadę, a mianowicie organ ten błędnie przyjął, iż termin do wniesienia podania o wznowienie postępowania liczyć należy od daty doręczenia decyzji stronie, od której to daty faktycznie rozpoczyna się bieg terminu do wniesienia odwołania. Sposób liczenia termin do wniesienie podania o wznowienie postępowania uregulowany został w przepisie art. 148 kpa, który jednoznacznie stanowi, że podanie o wznowienie postępowania wnosi się w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania. O tym kiedy skarżący dowiedzieli się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania organ drugiej instancji nie mógł się dowiedzieć z niejednoznacznych pism skarżących, jednak nie przeprowadził w tym celu postępowania wyjaśniającego, co mogło dać podstawę do wydania prawidłowej decyzji. Wydanie zaskarżonej decyzji bez wyjaśnienia wskazanych wyżej okoliczności narusza przepis art. 149 § 3 w związku z art. 148 § 1 kpa. Z powyższych względów, nie przesądzając o ostatecznym załatwieniu przedmiotowej sprawy, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja jak i decyzja ją poprzedzająca naruszają przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy i dlatego na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) uchylił obie decyzje. W kwestii wykonalności Sąd orzekł na podstawie przepisu art. 152 ww. ustawy, a o kosztach na podstawie przepisu art. 200.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło