II SA/Sz 2/18

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie Monika Bieńkowska po rozpoznaniu w dniu 26 lutego 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku H. O. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z jej skargi na decyzję Wojewody Z. z dnia [...] r., [...] w przedmiocie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie części nieruchomości p o s t a n a w i a: odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. H. O. w skardze na opisaną w sentencji decyzję Wojewody z dnia [...] r. zawarła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W złożonym formularzu PPF skarżąca podała, że jest rencistką po ciężkich operacjach. W roku 2017 jej miejsce zamieszkania strawił pożar, powodując straty materialne, natomiast aktualny okres zimowy wiąże się z dużymi wydatkami na opał. Wnioskodawczyni prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, posiadany majątek stanowi: ˝ domu w B. o pow. ok. 90m2 i wartości udziału ok. [...]. zł – [...]. zł, 5,692ha ugorów i nieużytków, w gospodarstwie rolnym położony jest stary bezwartościowy dom z uszkodzoną instalacją c.o. oraz elektrycznym podgrzewaczem wody. Wartość gospodarstwa skarżąca oszacowała na kwotę ok. [...]. zł do [...]. zł. Miesięczny dochód skarżącej stanowi renta w wysokości [...] zł, a ponoszone wydatki to: media – [...] zł, leki – ok. [...] zł, opał – [...] zł zakupiony w listopadzie 2017 r., podatki od nieruchomości – [...] zł, prace naprawcze oraz koszenie trawy – [...] zł. Wezwaniem st. referendarza sądowego pełnomocnik skarżącej został zobowiązany do nadesłania w terminie 7 dni dodatkowych dokumentów i oświadczeń potwierdzających sytuację materialną skarżącej, pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o akta sprawy: - dowodu potwierdzającego wysokość świadczenia rentowego H. O. z okresu ostatnich trzech miesięcy, - wyciągów z zestawieniem operacji z posiadanego przez skarżącą konta bankowego z okresu ostatnich trzech miesięcy, - dowodów potwierdzających wysokość wydatków ponoszonych na utrzymanie domu (np. gaz, prąd, woda, zakup opału itp.) w okresie ostatnich trzech miesięcy oraz innych niezbędnych wydatków (np. zakup lekarstw), - decyzji w sprawie podatku od posiadanych nieruchomości, - dowodu potwierdzającego pożar w 2017 r. wraz ze wskazaniem, której nieruchomości dotyczył oraz protokołu szacowania strat. W odpowiedzi na powyższe wezwanie pełnomocnik skarżącej oświadczył, że wszystkie dokumenty wymienione w wezwaniu zostały przesłane do sprawy o sygn. akt II SA/Sz 1156/17 oraz, że dokonał wpłaty na poczet wpisu od niniejszej sprawy. Odnosząc się do powyższego wskazać należy, że wykonując wezwanie st. referendarza sądowego z dnia 8 listopada 2017 r. pełnomocnik skarżącej przesłał wyciągi z konta bankowego z okresu ostatnich trzech miesięcy będącego wspólnym kontem skarżącej i jej córki M. O., wyjaśniając jednocześnie, że skarżąca w okresie od czerwca 2017 r. do 13 listopada 2017 r. przebywała w nieruchomości położonej w S. . Za dostawę energii elektrycznej do tej nieruchomości w 2017 r. zapłaciła [...] zł, a wody [...] zł. Ponadto korzystała z butli gazowej za której wymianę płaciła [...] zł miesięcznie. Inne wydatki na utrzymanie nieruchomości w S. wyniosły ok. [...] zł rocznie na koszenie trawy i [...] zł rocznie na smarowanie dachu lepikiem, a także podatek od nieruchomości w wysokości [...] zł (za 2017 r.). Natomiast w B. H. O. jest współwłaścicielką domu w ˝ części, w którym są wydzielone dwa mieszkania, ale posiadają wspólne instalacje. Na parterze mieszka siostra skarżącej wraz z mężem, a na poddaszu skarżąca. Rachunki za gaz i wodę są adresowane na siostrę skarżącej, a rachunki za energię elektryczną na H. O., która ponosi ˝ opłat stałych i 1/3 opłat zmiennych za wszystkie media, płaci też połowę należnego podatku od nieruchomości. Z wyjaśnień pełnomocnika wynika, że za ostatni rok skarżąca zapłaciła za gaz ok. [...] zł miesięcznie, za wodę [...] zł miesięcznie oraz podatek od nieruchomości w kwocie [...]zł. W listopadzie 2017 r. kupiła węgiel za kwotę [...]zł i drewno opałowe za kwotę [...]zł, co powinno wystarczyć do końca okresu grzewczego. Wskazał, również, że wnioskodawczyni ma problemy zdrowotne, w związku z czym w październiku 2017 r. wydała na leki [...] zł, ale nie posiada dowodu ich zakupu. Pełnomocnik przedłożył kopię decyzji o waloryzacji wojskowej renty rodzinnej z 6 marca 2017 r. (wysokość świadczenia do wypłaty [...] zł), kopię decyzji w sprawie podatku od nieruchomości położonej przy ul. [...] w B. za 2017 r., dokument dostawy węgla, trzy potwierdzenia przelewu za energię elektryczną na kwoty [...]zł w październiku [...] zł we wrześniu 2017 r. i [...] zł w sierpniu 2017 r., dokonane z rachunku bankowego A. O., trzy faktury za gaz (za okres od 1 lipca 2017 r. 31 sierpnia 2017 r. na kwotę [...]zł, od 1 listopada 2017 r. do 31 grudnia 2017 r. na kwotę [...]zł i rozlicznie za okres od 1 listopada 2016 r. do 31 października 2017 r. z którego wynika, że w tym okresie zużyto gazu za kwotę [...]zł). Starszy referendarz sądowy, oceniając wniosek o przyznanie prawa pomocy, zważył: Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), dalej P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Jednocześnie ustawodawca w art. 246 § 1 P.p.s.a. uzależnił przyznanie prawa pomocy od wykazania przez stronę, że nie ma ona środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym) lub, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym). Prawo pomocy jest instytucją stanowiącą wyjątek od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony postępowania. Z tego względu przesłanki zastosowania tej instytucji winny być interpretowane w sposób ścisły. Udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony postępowania z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. W rozpoznawanej sprawie skarżąca w związku z wniesioną skargą domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, zatem należy zbadać, czy wykazała, że uiszczenie przez nią wpisu sądowego spowoduje uszczerbek utrzymania koniecznego. W ocenie referendarza sądowego, opierając się na dokumentach złożonych do sprawy o sygn. akt II SA/Sz 1156/17 stwierdzić należy, że skarżąca tej okoliczności nie wykazała. Z przesłanych dokumentów i złożonych oświadczeń wynika, że źródło utrzymania skarżącej stanowi wojskowa renta rodzinna w wysokości [...] zł. Skarżąca ponosi koszty utrzymania domu położonego w B., którego jest współwłaścicielką oraz nieruchomości rolnej położonej w S. . Opłaty ponoszone za media tych nieruchomości są niższe od deklarowanych we wniosku i nie przekraczają łącznie [...] zł miesięcznie. Z przesłanych wyciągów z rachunku bankowego M. O. na, który wpływa renta rodzinna skarżącej, nie sposób zorientować się, które wydatki są dokonywane na potrzeby skarżącej, a które na inne cele. Mimo wskazywanych problemów zdrowotnych i ponoszonych w związku z tym wydatków na zakup lekarstw skarżąca nie przedłożyła żadnych dokumentów potwierdzających ten fakt, nie udokumentowała również faktu pożaru w 2017 r. oraz poniesionych w związku z tym strat materialnych. Oceniając sytuację materialną skarżącej, wskazać należy, że z przesłanych dokumentów wynika, iż dysponuje ona stałym, miesięcznym dochodem, w wysokości pozwalającej na zaspokojenie niezbędnych życiowych potrzeb, jest w stanie utrzymać dwie nieruchomości, opłacić koszenie trawy i prace konserwacyjne domu położonego w S. . Mając na uwadze wszystkie wskazane wyżej okoliczności, trudno uznać skarżącą za osobę ubogą, która nie jest w stanie wygospodarować środków pieniężnych w celu uiszczenia wpisu od skargi (który został opłacony). Podkreślić należy, że instytucja prawa pomocy nie bez przyczyny określana jest często mianem "prawa ubogich". Prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku oraz pozbawionych (obiektywnie) możliwości uzyskania środków na ten cel z jakichkolwiek źródeł. W tym kontekście trudno uznać skarżącą za osobę ubogą, pozbawioną majątku. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.