II SA/Sz 201/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Jankowski, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel (spr.),, Sędzia NSA Elżbieta Makowska, Protokolant Aneta Kukla, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 grudnia 2007 r. sprawy ze skargi G. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie skierowania na badania psychologiczne i lekarskie I. oddala skargę, II. zasądza od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na rzecz pełnomocnika kwotę [...] zł ([...]) zawierającą kwotę należnego podatku od towarów i usług, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej. Prokurator Rejonowy w S złożył wniosek do Starosty S o wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie skierowania G Z na badania lekarskie w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań do kierowania przez niego pojazdami mechanicznymi. Do wniosku Prokuratora została załączona opinia sądowo-psychiatryczna sporządzona w dniu [...] przez biegłych lekarzy psychiatrów. Starosta S decyzją z dnia [...], na podstawie art. 122 ust. 1 pkt 4 i 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r., Nr 108, poz. 908 z późn. zm.), skierował G Z na badania lekarskie do WOMP w K z powodu otrzymania informacji o zastrzeżeniach w stanie zdrowia mogących powodować niezdolność do prowadzenia pojazdu. G Z złożył odwołanie od powyższej decyzji wskazując, że nie jest w stanie stawić się na badania lekarskie ponieważ obecnie przebywa w areszcie śledczym. Ponadto strona podniosła, iż nie ma podstaw do przeprowadzenia wskazanych badań, gdyż posiada aktualną opinię psychiatryczną, w której stwierdzono, iż nie jest chory. Jednocześnie odwołując się od powyższej decyzji strona wyjaśniła, iż nigdy nie spowodowała wypadku drogowego, ani też kolizji drogowej, stąd brak jest podstaw do wykonania określonych badań lekarskich. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K decyzją z dnia [...] znak: [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98 poz. 1071 z późn. zm.), art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r., Nr 108, poz. 908 z późn. zm.) po rozpatrzeniu odwołania G Z od decyzji Starosty S z dnia [...], utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Z uzasadnienia decyzji wynika, że zgodnie z art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy - Prawo o ruchu drogowym, badaniu lekarskiemu przeprowadzanemu w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem podlega kierujący pojazdem, skierowany decyzją starosty w przypadkach nasuwających zastrzeżenia co do jego stanu zdrowia. W ocenie Kolegium wskazane wątpliwości co do staniu zdrowia i sprawności psychofizycznej G Z wywołał wniosek Prokuratora Rejonowego w S oraz opinia psychiatryczna, z której wynika, iż u G Z biegli psychiatrzy rozpoznali zaburzenia osobowości (charakteropatia). Zdaniem Kolegium są to okoliczności, które z dużą dozą prawdopodobieństwa wskazują na istotne zmniejszenie się sprawności kierującego pojazdem. W ocenie Kolegium, słusznie organ I instancji powziął wątpliwość co do stanu zdrowia kierującego. Jednocześnie Kolegium wyjaśniło, iż fakt przebywania przez stronę w areszcie śledczym nie stanowi przeszkody do wydania takiej decyzji. O ile wykonanie tych badań z tej przyczyny będzie niemożliwe, to organ I instancji cofnie uprawnienia do kierowania pojazdem, a następnie po dostarczeniu pozytywnych wyników badań przywróci je. G Z złożył skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S zarzucając zwłokę w działaniu Prokuratora i organów w podjęciu stosownych czynności. Skarżący wyjaśnił, iż od [...] do [...], a więc w okresie kiedy przebywał na wolności, możliwym było wykonanie takiego badania. W chwili obecnej skarżący pozostaje w areszcie śledczym i nie uchyla się od wykonania badań, ale z przyczyn obiektywnych nie może im się poddać. Dlatego też, ewentualną decyzję o cofnięciu mu prawa jazdy uważa za działanie bezprawne, wbrew Konstytucji. Ponadto skarżący podniósł, iż we wspomnianej opinii biegli psychiatrzy stwierdzili, iż stwierdzone zaburzenia (charakteropatia) w niczym nie zaburzają prawidłowego działania badanego, stąd wniosek Prokuratora wynika z cząstkowego traktowania wspomnianej opinii biegłych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację jak w zaskarżonej decyzji. Kolegium podkreśliło, iż z opinii biegłych wynika, ze skarżący był dwukrotnie leczony psychiatrycznie z powodu charakteropatii, która to okoliczność stanowi przesłankę do podjęcia słusznej decyzji o skierowaniu skarżącego na badania lekarskie w zakresie istnienia lub barku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. Jednocześnie Kolegium nadmieniło, iż istnieje praktyka dowożenia osób przebywających w areszcie na badania lekarskie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w S zważył, co następuje : Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 z późn. zm.) badaniu lekarskiemu przeprowadzonemu w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem podlega kierujący pojazdem skierowany decyzją starosty w przypadkach nasuwających zastrzeżenia co do stanu zdrowia. Powyższy przepis ma eliminować z ruchu kierowców, którzy z uwagi na stan zdrowia nie powinni prowadzić pojazdów samochodowych, gdyż stwarzają tym zagrożenie bezpieczeństwa swojego oraz pozostałych uczestników ruchu. Ochrona bezpieczeństwa ruchu drogowego wymaga, żeby organ wydający uprawnienia do prowadzenia pojazdów czuwał nie tylko nad tym, aby otrzymały je osoby mające odpowiedni stan zdrowia, ale także kontrolował, czy nie utraciły one tych warunków. Prawo do prowadzenia pojazdów ma charakter podmiotowy. Jego ograniczenia mogą mieć miejsce tylko w ściśle określonych przez prawo wypadkach. Stąd też ingerencja organu administracyjnego w postaci sprawdzenia stanu zdrowia kierującego jest ograniczona. Organ ten nie może dokonywać tej czynności w sposób dowolny, ale tylko wtedy gdy spełnione są ustawowe przesłanki. Wezwanie kierującego do poddania się sprawdzeniu stanu zdrowia jest dopuszczalne tylko wówczas, gdy nasuną się zastrzeżenia co do jego stanu zdrowia. Muszą one z dużą dozą prawdopodobieństwa wskazywać, że w stosunku do konkretnej osoby występują przeciwwskazania zdrowotne co do jej dalszego udziału w ruchu drogowym w charakterze kierującego pojazdem. Podejrzenie, że stan zdrowia kierowcy uniemożliwia kierowanie pojazdem, może opierać się m.in. na: 1) informacji o złym stanie zdrowia kierowcy albo zaobserwowanych u kierowcy objawach chorób, które stanowią przeciwwskazania do kierowania pojazdami (np. nałogowy alkoholizm, narkomania, wady wzroku, słuchu), 2) wielokrotnym notowaniu kierującego w ewidencji popełniających przestępstwa lub wykroczenia drogowe, jeżeli okoliczności wskazują na brak sprawności fizycznej lub psychicznej. Następuje to w razie otrzymania: 1) wniosku od egzaminatora o stwierdzonych zastrzeżeniach co do stanu zdrowia osoby poddanej egzaminowi państwowemu; 2) wniosku od organu kontroli ruchu drogowego o stwierdzonych w trakcie wykonywania czynności służbowych zastrzeżeniach co do stanu zdrowia osoby posiadającej uprawnienia do kierowania pojazdem; 3) zawiadomienia powiatowego lub wojewódzkiego zespołu do spraw orzekania o stopniu niepełnosprawności, o posiadaniu przez osobę niepełnosprawną uprawnienia do kierowania pojazdem (§ 2 ust. 4 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami – Dz. U. Nr 2, poz. 15 ). Starosta może skierować na badanie lekarskie osobę, co do której powziął wiarygodną informację o zastrzeżeniach w stanie zdrowia tej osoby, mogących powodować niezdolność do prowadzenia pojazdów (§ 2 ust. 5 ww. rozporządzenia). Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie organ postąpił prawidłowo wydając zaskarżoną decyzję, po ocenie zebranego materiału dowodowego w postaci opinii sądowo-psychiatrycznej dotyczącej skarżącego. W opinii tej biegli psychiatrzy rozpoznali u skarżącego zaburzenia osobowości (charakteropatia), które mogą stanowić przeciwwskazanie do kierowania przez niego pojazdem mechanicznym, a tym samym wystąpiły zastrzeżenia co do stanu zdrowia skarżącego będące przesłanką do skierowania skarżącego na przedmiotowe badania do WOMP w K. Wskazać należy, iż skierowanie na badania lekarskie jest jedynie częścią postępowania kontrolnego mającego na celu sprawdzenie zdolności zdrowotnych kierowcy do prowadzenia pojazdów i w trakcie badań będzie możliwość "zweryfikowania" podnoszonych przez skarżącego w skardze wątpliwości co do sposobu interpretowania przez organy opinii, wydanej przez biegłych psychiatrów. Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w S na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), orzekł jak w sentencji.