II SA/Sz 202/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Iwona Tomaszewska (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Makowska,, Sędzia WSA Arkadiusz Windak, Protokolant Joanna Białas-Gołąb, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 06 maja 2010r. sprawy ze skargi W. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania oraz pozostawienia odwołania bez rozpoznania I uchyla zaskarżone postanowienie, II stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie polega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku Decyzją z dnia [...]r., Nr [...] Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w O. działając z upoważnienia Wójta Gminy O. z dnia [...]r. do prowadzenia postępowania i załatwiania indywidualnych spraw w zakresie świadczeń z funduszu alimentacyjnego oraz wydawania decyzji administracyjnych w tych sprawach, na podstawie art. 1a, art. 2 pkt 2-12, art. 12 ust. 1 i 2, art. 15, art. 18 ust.2, art. 19 ust. 1, art. 27 ust. 8 ustawy z dnia 7 września 2007r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. Nr 1 poz. 7 ze zm.) odmówił W. P. prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego na dzieci: M. L., C. L., M. L. i P. L. Organ ustalił, że małoletni M. L. i C. L. od [...]r. nie uczęszczają do Szkoły Podstawowej w N. i wraz z matką W. P. przebywają w H.. M. L. i P. L. przebywają z babcią S. S., która nie jest ich przedstawicielem ustawowym. W tych okolicznościach na podstawie art. 1 a ust. 1 i art. 19 ust. 1 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, organ uznał, że wniosek nie może zostać uwzględniony, bowiem świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują osobom, jeżeli zamieszkują na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres świadczeniowy, a wypłata tych świadczeń następuje na wniosek osoby uprawnionej lub jej przedstawiciela ustawowego. Z akt sprawy wynika, że powyższą decyzję organ przesłał W. P. na adres podany we wniosku i decyzję odebrała w dniu [...]r. Jej matka S. S. W dniu [...]r. do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w O. wpłynęło odwołanie W. P. od decyzji organu I instancji, w którym strona zwróciła się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego o przywrócenie świadczeń przyznanych zgodnie z wyrokiem Sądu Rejonowego w D. W. P. podniosła, "że Jej odwołanie nie mieści się w terminie 14 dni jak mówi pouczenie ponieważ pod jej nieobecność list odebrała matka, która nie miała prawa do złożenia odwołania od otrzymanej decyzji". Dlatego odwołująca się bardzo prosi o rozpatrzenie prośby i przywrócenie prawa do świadczenia z funduszu alimentacyjnego, gdyż jest jedynym żywicielem rodziny. Z uwagi na brak pracy przebywa w H. z [...] najmłodszych dzieci, a starsze pozostawiła pod opieką babci. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...]r. [...], na podstawie art. 134 Kodeksu postępowania administracyjnego, stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania i pozostawiło odwołanie bez rozpatrzenia. Organ odwoławczy w uzasadnieniu postanowienia wskazał, że zgodnie z art. 129 § 1 k.p.a. odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Decyzja organu I instancji z dnia [...]r. zastała odebrana przez S. S. - matkę strony w dniu [...]r. Kolegium podniosło, że przy ocenie zachowania terminu do wniesienia odwołania, uznaje się za miarodajną datę przyjęcia pisma przez dorosłego domownika i nie bierze się pod uwagę tego, czy domownik wywiązał się z obowiązku dostarczenia adresatowi pisma w odpowiednim czasie. W tych okolicznościach Kolegium uznało, że termin do wniesienia odwołania upłynął [...]r., natomiast odwołanie złożono w Gminnym Ośrodku Pomocy Społecznej w O. w dniu [...]r., a więc po upływie terminu do wniesienia odwołania. Dlatego w ocenie Kolegium odwołanie nie może być rozpatrzone. W. P. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego podniosła, że mieszka w małej miejscowości, w której nie ma pracy i w celach zarobkowych wyjechała do H., pozostawiając dzieci pod opieką swojej matki. Po czasie zabrała do siebie dwoje dzieci: M. i C., starsi [...] pozostali z [...]. Organ I instancji decyzją z dnia [...]r. pozbawił skarżącą prawa do świadczenia z funduszu alimentacyjnego. Decyzję tą odebrała pod nieobecność skarżącej mama S. S., która ma pełnomocnictwo, lecz nie dotrzymała terminu do złożenia odwołania, gdyż nie doczytała pisma do końca oraz czekała na przyjazd skarżącej, a wówczas okazało się, że termin upłynął. Z uwagi na dobro dzieci, skarżąca złożyła odwołanie, lecz jej prośba nie została uwzględniona przez niedopatrzenie matki. Skarżąca wskazała też, że z poprzedniej decyzji Nr [...]r. przyznającej świadczenie z funduszu alimentacyjnego nie wskazywano przypadków w jakich pozbawia się tych świadczeń. Reasumując skarżąca z uwagi na dobro dzieci i fakt samotnego ich wychowywania wniosła by nie uwzględniać przekroczenia terminu do wniesienia odwołania, bowiem decyzja organu I instancji jest krzywdząca. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odpowiadając na skargę wniosło o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. W myśl art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) dalej P.p.s.a.- Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że Sąd ma obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu biorąc pod uwagę wszystkie naruszenia prawa, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, nawet jeżeli nie zostały podniesione w skardze. Taka sytuacja wystąpiła w niniejszej sprawie, bowiem skarga jest uzasadniona chociaż z innych przyczyn niż w niej podniesiono. W rozpatrywanej sprawie istotną kwestią nie jest uchybienie terminu przez skarżącą do złożenia odwołania od decyzji Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w O. z dnia [...]r. Nr [...], lecz brak wyjaśnienia przez organ odwoławczy rzeczywistej woli skarżącej wyrażonej w jej piśmie złożonym w dniu [...]r. Wskazać należy, że organy administracji publicznej obowiązuje zasada dochodzenia prawdy obiektywnej, o której mowa w art. 7 k.p.a., przepis ten nakłada na organ prowadzący postępowanie obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia i załatwienia sprawy przy uwzględnieniu interesu społecznego, ponadto organ jest zobligowany do prowadzenia postępowania w taki sposób, aby pogłębić zaufanie obywateli do organów Państwa ( art. 8 k.p.a.), jak również do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych mogących mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem prowadzonego postępowania (art. 9 k.p.a.) W ocenie Sądu, Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpatrując odwołanie W. P. z dnia [...]r. naruszyło powyższe zasady postępowania administracyjnego, bowiem nie wyjaśniło, czy rzeczywistym zamiarem skarżącej było jedynie złożenie odwołania od decyzji organu I instancji, czy też równocześnie wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania. Należy podnieść, że omawiane pismo zawiera elementy wniosku o przywrócenie terminu, skarżąca bowiem wskazała, że "[...] ". Z przytoczonego fragmentu odwołania bezspornie wynika, że skarżąca miała świadomość uchybienia terminu i wskazała przyczyny tego uchybienia, a więc podniosła argumenty mogące usprawiedliwiać brak jej winy w uchybieniu terminu. W tych okolicznościach Sąd uznał, że organ odwoławczy oceniając pismo skarżącej skupił się wyłącznie na kwestii terminu wniesienia odwołania i prawidłowości doręczenia decyzji organ I instancji, a pominął zupełnie zbadanie rzeczywistego charakteru pisma, a tym samym nie wyjaśnił intencji strony. Organ odwoławczy naruszył zatem przepisy postępowania tj. art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 i art. 58 k.p.a., które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy. O tym jaki charakter ma pismo strony, decyduje sama strona. Jeżeli charakter wniesionego pisma budzi wątpliwości, organ administracji ma obowiązek wyjaśnić rzeczywistą wolę strony. Organ ma obowiązek czuwania nad tym, aby strona nie poniosła szkody z powodu nieznajomości prawa i w tym celu powinien udzielić jej w razie potrzeby niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, organ odwoławczy przeprowadzi stosowne postępowanie wyjaśniające mające na celu ustalenie czy pismo skarżącej z dnia [...] r. zawiera również wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji z dnia [...]r. W zależności od stanowiska skarżącej, podejmie dalsze czynności celem merytorycznego rozpatrzenia wniosku. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) uchylił zaskarżone postanowienie. Na podstawie art. 152 tej ustawy Sąd orzekł, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.