II SA/Sz 203/11

PostanowienieWSA w Szczecinie2011-04-06

Skład orzekający: Monika Bieńkowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym, obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego, może zostać uwzględniony wobec osoby, której jedynym dochodem są świadczenia z pomocy społecznej?
Ratio decidendi
Prawo pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym należy przyznać w zakresie całkowitym, jeśli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, co dotyczy osób, których dochód stanowią wyłącznie świadczenia z pomocy społecznej. W takim przypadku należy ustanowić pełnomocnika z urzędu, zwalniając stronę od kosztów sądowych.
Stan faktyczny
B.U. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu dotyczącym skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w sprawie zasiłku celowego. Wnioskodawca jest inwalidą, prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, a jego jedynym dochodem są różne świadczenia z pomocy społecznej, w tym zasiłek pielęgnacyjny i stały.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono ustanowić radcę prawnego dla B.U. oraz przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie Monika Bieńkowska po rozpoznaniu w dniu 6 kwietnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. U. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie z Jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego p o s t a n a w i a ustanowić radcę prawnego B.U. po otrzymaniu zawiadomienia w przedmiocie wyznaczenia terminu rozprawy w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] w przedmiocie zasiłku celowego, złożył na formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. Uzasadniając wniosek podał, że jest inwalidą, prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Jego miesięczny dochód stanowi kwota [...] zł i składa się na nią zasiłek pielęgnacyjny w wysokości [...] zł oraz zasiłek stały w kwocie [...] zł. Dodatkowo korzysta z innych form pomocy społecznej takich jak np. zasiłki celowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej P.p.s.a., strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Taki szczególny przepis stanowi art. 239 pkt 1 lit. a P.p.s.a., zgodnie z którym nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Oznacza to, że ustawowym zwolnieniem od kosztów sądowych objęte są postępowania, których przedmiot należy do zakresu spraw wymienionych w tym przepisie. W rozpoznawanej sprawie przedmiotem postępowania jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji odmawiającą przyznania pomocy w postaci zasiłku celowego z przeznaczeniem na dofinansowanie do opłat za czynsz, opłaty za zadłużenie lokalu mieszkaniowego, energię elektryczną oraz dofinansowanie do zakupu środków czystości i higieny osobistej. Należy więc przyjąć, że sprawa dotyczy zakresu pomocy i opieki społecznej wskazanej w art. 239 pkt 1 lit. a P.p.s.a. Nadto wnioskodawca złożył wniosek o ustanowienie radcy prawnego, który należało rozpoznać merytorycznie w oparciu o sytuację majątkową, rodzinną i finansową. Jak wynika ze złożonego oświadczenia B.U. prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, jego dochód stanowią wyłącznie różnego rodzaju zasiłki. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (§ 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2 powołanej wyżej ustawy). Z przedłożonego oświadczenia wynika, że sytuacja skarżącego pozwala na przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Jedyny jego dochód stanowią bowiem świadczenia pieniężne z pomocy społecznej. W tym stanie rzeczy należy przyjąć, że B.U. nie ma możliwości na ustanowienie pełnomocnika z wyboru. Zatem wniosek o prawo pomocy w tym zakresie należało uwzględnić. W związku z powyższym orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło