II SA/Sz 204/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Makowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder Sędzia WSA Arkadiusz Windak Protokolant Michał Iwanowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 czerwca 2008r. sprawy ze skargi A. D. na decyzję Uczelnianej Komisji do Spraw Pomocy Materialnej Uniwersytetu z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stypendium za wyniki w sporcie I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana do czasu uprawomocnienia niniejszego wyroku. Decyzją z dnia (...( Nr (...( Wydziałowa Komisja ds. Pomocy Materialnej Wydziału Nauk Przyrodniczych Uniwersytetu (...( działając na podstawie art. 175 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 27 lipca 2005r. – Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. 2005 r. Nr 164, poz. 1365 ze zm.) w zw. z § 4 ust. 1 i 4 oraz § 24 ust. 1, § 27 ust. 3 Regulaminu zasad i trybu przyznawania pomocy materialnej dla studentów Uniwersytetu w S., stanowiącego załącznik do Zarządzenia Rektora Uniwersytetu (...( z dnia 25 września 2007 r. w sprawie wprowadzenia w życie "Regulaminu Zasad i trybu przyznawania pomocy materialnej dla studentów Uniwersytetu (...( w S.", po rozpatrzeniu wniosku z dnia (...( odmówiła studentce A. D. przyznania stypendium za wyniki w sporcie na rok akademicki 2007/2008. Uzasadnienie tej decyzji stanowi zdanie: "Indeks zaliczony po terminie." W dniu 11 grudnia 2007 r. wpłynęło do tego organu pismo zatytułowane "Odwołanie", w którym podniesiono, że strona zaliczyła wszystkie egzaminy w terminie. Z powodu nieobecności egzaminatora wpis z egzaminu poprawkowego z gimnastyki dokonywany był dopiero 1 października 2007r., jednakże w tym dniu nie mogła otrzymać tego wpisu ponieważ była chora i dlatego wpis uzyskała dopiero 10 października 2007r. Do odwołania zostało dołączone zaświadczenie lekarskie z dnia 1 października 2007r. wystawione przez lekarza pediatrę na nazwisko D. A. stwierdzające chorobę w okresie od 1.10. 2007 r. do 5.10. 2007r. Uczelniana Komisja ds. Pomocy Materialnej Uniwersytetu (...( decyzją z dnia (...( Nr (...( wydaną na podstawie art. 175 ust 2 i 3 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 164, poz. 1365 ze zm.) oraz § 4 ust. 2 i 4, § 24 ust.1 Regulaminu zasad i trybu przyznawania pomocy materialnej dla studentów Uniwersytetu (...( w S., stanowiącego załącznik do zarządzenia nr 55/2007 Rektora Uniwersytetu (...( z dnia 25 września 2007 r. w sprawie wprowadzenia w życie "Regulaminu zasad i trybu przyznawania pomocy materialnej dla studentów Uniwersytetu (...( w S." oraz na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa, po rozpatrzeniu odwołania, utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że zgodnie z § 28 ust. 8 Regulaminu zasad i trybu przyznawania pomocy materialnej dla studentów Uniwersytetu (...( w S.", jedną z przesłanek do otrzymania stypendium za wyniki w sporcie jest złożenie indeksu w dziekanacie w terminie określonym w organizacji roku akademickiego. Z przedstawionego stanu faktycznego wynika, że odwołująca się czynność tę dokonała po wyżej wymienionym terminie. W związku z powyższym organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. A. D. podniosła, że podczas rozpatrywania odwołania nie uwzględniono okoliczności w jakich doszło do złożenia indeksu po terminie i identycznie, jak uczyniła to wcześniej w odwołaniu, opisała te okoliczności. Pełnomocnik organu odpowiadając na skargę wniósł o jej oddalenie argumentując tak jak w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Skarga jest zasadna. Na wstępie wyjaśnić trzeba, że sąd administracyjny nie posiada kompetencji do wydawania rozstrzygnięć merytorycznych, a zatem nie przyznaje świadczeń, stypendiów, nie przyznaje uprawnień i nie nakłada obowiązków, bowiem w tym zakresie właściwe są konkretne organy administracji publicznej. Rzeczą sądu jest natomiast – w przypadku wniesienia skargi na ostateczny akt właściwego organu – kontrola jego działalności pod względem zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego. W toku tej kontroli, stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd administracyjny nie jest związany granicami skargi, co oznacza, że ma obowiązek uwzględnienia wszystkich istotnych naruszeń prawa, nawet jeśli nie były podnoszone w skardze. Taka sytuacja uzasadniająca wyjście poza zarzuty i wnioski skargi zaistniała w niniejszej sprawie, bowiem w toku badania legalności zaskarżonej decyzji Sąd stwierdził naruszenie prawa dalej idące niż zarzucane skargą . Wyjaśnić trzeba, że postępowanie w przedmiocie stypendium za wyniki w sporcie, jak i w przedmiocie innych form pomocy materialnej udzielanej studentom, określonych w art. 173 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 164, poz. 1365) jest postępowaniem administracyjnym. Wynika to z art. 207 ust. 4 tej ustawy, który stanowi, że do decyzji podjętych przez komisję stypendialną i odwoławczą komisję stypendialną stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, ze zm.) oraz przepisy o zaskarżaniu decyzji do sądu administracyjnego. Odpowiednie stosowanie przepisów oznacza bądź stosowanie ich wprost, bądź z modyfikacjami, a w pewnych sytuacjach może w ogóle wykluczać ich stosowanie, jeżeli przepisy normujące daną materię samodzielnie (odrębnie) regulują pewne kwestie proceduralne. Odpowiednie stosowanie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego ma zapewnić właściwą procedurę, niezbędną dla załatwienia spraw i zachowania uprawnień strony, przy uwzględnieniu specyfiki szkoły wyższej. Z przedłożonych sądowi akt administracyjnych wynika, że odwołanie, w którym jako stronę wnoszącą odwołanie wskazano: "D. A., C." nie zawiera podpisu. Wprawdzie pod odwołaniem zostało zamieszczone pismem maszynowym nazwisko "A. D.", jednakże brak jest osobistego podpisu strony. Tymczasem z art. 63 § 1 i 3 Kpa wynika, że podanie, żądanie, wyjaśnienia, odwołanie, zażalenie wniesione pisemnie albo ustnie do protokołu powinno być podpisane przez wnoszącego. Gdy podanie wnosi osoba, która nie umie lub nie może złożyć podpisu, podanie lub protokół podpisuje za nią inna osoba przez nią upoważniona, czyniąc o tym wzmiankę obok podpisu. Brak własnoręcznego podpisu wnoszącego odwołanie (podanie) lub osoby upoważnionej stanowi brak formalny, wymagający wezwania strony do jego usunięcia w trybie i warunkach określonych w art. 64§ 2 Kpa, zgodnie z którym nieusunięcie tego braku przez wnoszącego pismo w zakreślonym przez organ terminie powoduje pozostawienie odwołania (podania) bez rozpoznania. Zaniechanie przez organ odwoławczy wezwania skarżącej do uzupełnienia braku formalnego odwołania poprzez jego własnoręczne podpisanie spowodowało bezskuteczność odwołania i konieczność pozostawienia tego odwołania bez rozpoznania. Rozpatrzenie natomiast bezskutecznego odwołania przez Uczelnianą Komisję do Spraw Pomocy Materialnej Uniwersytetu (...( stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156§1 pkt 2 Kpa (podobnie wyrok NSA z dnia 15.09.2000r., III SA 417/00 LEX nr 47217). Wskazane wyżej rażące naruszenie zaskarżoną decyzją prawa procesowego, czyni bezprzedmiotową dalej idącą sądową kontrolę decyzji, zwłaszcza w aktualnej sytuacji procesowej. Byłoby bowiem przedwczesne ustosunkowanie się do zarzutów skargi, skoro nie została przesądzona w postępowaniu przed organem II instancji kwestia skuteczności odwołania. Nie mniej jednak, chociażby dla porządku prawnego, nie można pominąć milczeniem takich ewidentnych naruszeń prawa procesowego, którymi dotknięta jest zaskarżona decyzja, jak: - naruszenie art. 107 § 1 Kpa poprzez zawarcie w decyzji ostatecznej dwóch rozbieżnych dat jej wydania, to jest wskazanie w nagłówku daty: "2008-01-08", a w rozstrzygnięciu decyzji daty: "19/12/2007"; - naruszenie art. 107 § 1 Kpa poprzez nie wskazanie w decyzji ( podobnie jak i w decyzji organu I instancji) imion i nazwisk tych członków Komisji (a więc organu kolegialnego), którzy brali udział w wydaniu decyzji; - naruszenie art. 107 § 3 Kpa w związku z art. 15 Kpa oraz art. 138 §1 pkt 1 Kpa poprzez naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego przejawiające się w całkowitym pominięciu w ustaleniach i rozważaniach decyzji okoliczności wskazanych w odwołaniu i nie wyjaśnienie oraz nie ustosunkowanie się do argumentacji oraz przedłożonych przez stronę dowodów na okoliczność uchybienia terminowi złożenia indeksu bez jej winy. Rzeczą organu II instancji będzie zatem, w przypadku usunięcia przez stronę w zakreślonym terminie wskazanego wyżej braku formalnego odwołania, jego rozpatrzenie w sposób odpowiadający wymogom zarówno przepisów prawa materialnego jaki i przepisów proceduralnych w tym wskazanych wyżej reguł wynikających z art. 15 i 107 i 138 § 1 pkt 1 Kpa. Przypomnieć też wypada, że zgodnie z art. 153 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Reasumując powyższe, z uwagi na stwierdzone rażące naruszenie prawa zaskarżoną decyzją należało stwierdzić jej nieważność na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 156 § 1 pkt 2 Kpa. Orzeczenie o niewykonalności zaskarżonej decyzji w czasie nieprawomocności niniejszego wyroku oparte zostało o przepis art. 152 ustawy P.p.s.a.