II SA/Sz 205/12
PostanowienieWSA w Szczecinie2012-04-11
Skład orzekający: Monika Bieńkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, która jest zwolniona z mocy ustawy od ponoszenia kosztów sądowych w sprawie dotyczącej pomocy społecznej, powinno zostać przyznane prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, jeśli jej sytuacja majątkowa i rodzinna uzasadnia brak możliwości poniesienia kosztów zastępstwa procesowego z wyboru?Ratio decidendi
Wnioskodawczyni, która jest zwolniona z mocy ustawy od ponoszenia kosztów sądowych w sprawie z zakresu pomocy społecznej, powinna mieć przyznane prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, jeśli jej sytuacja majątkowa i rodzinna (niski dochód, wysokie koszty utrzymania mieszkania, brak możliwości poniesienia kosztów zastępstwa procesowego z wyboru) uzasadnia takie przyznanie. Prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, obejmującym jedynie ustanowienie adwokata.Stan faktyczny
Skarżąca D. C. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, w sprawie dotyczącej zwrotu nienależnie pobranego zasiłku rodzinnego. Wnioskodawczyni uzasadniła wniosek swoją trudną sytuacją materialną, wskazując na niskie dochody z emerytury i renty, utrzymywanie trzech synów oraz wysokie koszty utrzymania mieszkania. Po wezwaniu do uzupełnienia braków i przedłożeniu dodatkowych dokumentów, referendarz sądowy rozpoznał wniosek.Rozstrzygnięcie
Ustanowiono adwokata dla skarżącej.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie Monika Bieńkowska po rozpoznaniu w dniu 11 kwietnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. C. o przyznanie prawa pomocy w sprawie z Jej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], nr [...] w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranego zasiłku rodzinnego p o s t a n a w i a: ustanowić adwokata
W skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r. w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranego zasiłku rodzinnego, D. C. zawarła wniosek o przyznanie prawa pomocy.
W formularzu PPF przesłanym w odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego wzywającego do uzupełnienia braków formalnych złożonego wniosku, skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.
Uzasadniając wniosek podała że jest matką samotnie wychowującą dzieci. Aktualnie jej źródło dochodu stanowi emerytura, [...]R. z powodu choroby ma orzeczony stopień niepełnosprawności i pozostaje na rencie.
Wnioskodawczyni pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z trzema synami w wieku; [...] lat. Nie posiada żadnego majątku ani przedmiotów wartościowych o wartości powyżej [...] euro. Miesięczny dochód czteroosobowej rodziny wynosi [...] i składa się na niego renta oraz zasiłek pielęgnacyjny [...]G. w kwotach odpowiednio [...] zł i [...] zł, alimenty [...]G. w wysokości [...] zł oraz emerytura i alimenty wnioskodawczyni w kwotach [...]zł i [...] zł. Dodatkowo skarżąca podała, że [...]G. uczęszcza do Liceum dla dorosłych, w którym opłata z tytułu czesnego wynosi [...]zł miesięcznie.
Wezwaniem z dnia [...] r. referendarz sądowy na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zobowiązał skarżącą do nadesłania w terminie 7 dni, od doręczenia niniejszego wezwania, pod rygorem rozpoznania wniosku na podstawie akt sprawy :
- dowodów potwierdzających wydatki ponoszone na utrzymanie mieszkania w okresie ostatnich trzech miesięcy ( np. gaz, woda, prąd),
- oświadczenia, czy skarżąca jest aktualnie zatrudniona, jeżeli tak to przedłożenie zaświadczenia z miejsca pracy o wysokości otrzymywanego wynagrodzenia w okresie ostatnich trzech miesięcy,
- oświadczenia, czy najstarszy [...] pracuje, jeżeli nie to przedłożenie zaświadczenia z PUP o posiadaniu przez niego statusu osoby bezrobotnej,
- dowodu potwierdzającego wysokość otrzymywanej przez skarżącą emerytury ( np. dowód wypłaty lub kserokopia decyzji przyznającej emeryturę).
W wykonaniu powyższego zobowiązania D. C. złożyła oświadczenie, w którym podała, że [...]K. prowadzi działalność gospodarczą, która jest aktualnie zawieszona i z tego powodu nie może być zarejestrowany jako osoba bezrobotna. Dodatkowo skarżąca przedłożyła kserokopie rachunków za gaz na kwotę [...] zł, prąd na kwotę [...] zł za okres dwóch miesięcy, wyliczenie czynszu na kwotę [...] zł oraz kserokopię orzeczenia o stopniu niepełnosprawności skarżącej i decyzji ZUS z dnia [...]r. o przyznaniu emerytury w wysokości [...] zł netto miesięcznie.
Referendarz sądowy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania.
W myśl art. 245 § 1, § 2, § 3 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego.
W rozpoznawanej sprawie skarżąca jest zwolniona od ponoszenia kosztów sądowych z mocy ustawy. Stosownie bowiem do art. 239 pkt 1 lit. a P.p.s.a., nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej.
Nadto wnioskodawczyni złożyła wniosek o ustanowienie adwokata, który należało rozpoznać merytorycznie w oparciu o sytuację majątkową, rodzinną i finansową.
Jak wynika ze złożonego oświadczenia, D. C. pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z trzema [...]. Miesięczna kwota, którą rodzina ma do dyspozycji wynosi [...] zł. Same koszty ponoszone na utrzymanie mieszkania ( gaz, prąd, czynsz) wynoszą ok. [...]zł.
W tym stanie rzeczy należy przyjąć, że D. C. nie ma możliwości na ustanowienie pełnomocnika z wyboru. Zatem wniosek o prawo pomocy w tym zakresie należało uwzględnić.
W związku z powyższym orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło