II SA/Sz 206/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Sędzia NSA Grzegorz Jankowski po rozpoznaniu w dniu 25 września 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E. O. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Szczecinie z dnia 24 listopada 2004 r., sygn. akt SA/Sz 353/03, oddalającym Jego skargę na decyzję Wojewody z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie świadczenia przedemerytalnego p o s t a n a w i a odrzucić skargę o wznowienie postępowania sądowego E. O., pismem z dnia 25 stycznia 2008 r., złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia [...], sygn. akt [...], oddalającym jego skargę na decyzję Wojewody z dnia [...] w przedmiocie świadczenia przedemerytalnego. Jako podstawę wznowienia skarżący wskazał okoliczności określone w art. 271 pkt 2 oraz art. 273 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zarządzeniem z dnia 5 marca 2008 r. Sąd wezwał skarżącego do usunięcia braków formalnych skargi w terminie 7 dni pod rygorem jej odrzucenia poprzez wskazanie okoliczności stwierdzających dopuszczalność skargi o wznowienie postępowania i zachowanie terminu do jej wniesienia. W odpowiedzi na wezwanie skarżący przedłożył w dniu 20 marca 2008 r. pismo, w którym, powołując się na art. 271 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oświadczył, że wnosi o wznowienie postępowania sądowego z uwagi na to, że nie posiada wykształcenia prawniczego, w związku z czym nie miał należytej zdolności sądowo-procesowej w postępowaniu zakończonym wyrokiem z dnia [...]. Skarżący precyzując swoje stanowisko wskazał, że będąc osobą bezrobotną pozbawiony był wówczas "usług odpłatnego adwokata", co spowodowało, że po otrzymaniu wyżej wskazanego wyroku wraz z uzasadnieniem nie miał możliwości sporządzenia skargi kasacyjnej. Jako drugą przesłankę wznowienia, skarżący wskazał art. 273 § 2 powołanej wyżej ustawy. Skarżący zwrócił uwagę na to, że w dniu 1 listopada 2005 r. weszła w życie znowelizowana ustawa w materii świadczeń przedemerytalnych, która przywróciła przepis o zaliczeniu okresu pobieranego zasiłku przedemerytalnego do okresu uprawniającego do uzyskania świadczenia przedemerytalnego. Powyższa okoliczność, zdaniem skarżącego, uzasadnia wznowienie postępowania o sygn. akt [...]. W odniesieniu natomiast do kwestii wskazania okoliczności stwierdzających zachowanie terminu do złożenia skargi o wznowienie, skarżący oświadczył, że "nie minęło w dniu złożenia skargi pięć lat od momentu uprawomocnienia się wyroku z dnia [...]". Ponadto, wskazał, że "nie minęły trzy miesiące od doręczenia skarżącemu decyzji organu zatrudnienia z dnia [...] i następnie pisma z dnia 7 grudnia 2007 r., z których (...) skarżący dowiedział się, że zasadne jest wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego o sygn. akt. [...] z przymusem adwokackim". Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga o wznowienie postępowania jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, zmierzającym do uchylenia lub zmiany prawomocnego orzeczenia kończącego postępowanie sądowoadministracyjne. Stosownie do przepisu art. 280 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd bada na posiedzeniu niejawnym, czy skarga jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. W braku jednego z tych wymagań sąd wniosek odrzuci, w przeciwnym razie wyznaczy rozprawę. Jak wynika z treści skargi i pisma procesowego E. O. z dnia 18 marca 2008 r., skargę o wznowienie postępowania oparł on na dwóch podstawach. Przede wszystkim skarżący zarzucił Sądowi naruszenie przepisów postępowania sądowego, polegające na prowadzeniu tego postępowania w sytuacji, gdy skarżący nie miał należytej zdolności sądowo-procesowej, tj. nie był reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika co spowodowało, że po otrzymaniu wyroku wraz z uzasadnieniem nie miał możliwości sporządzenia skargi kasacyjnej. Natomiast, jako drugą podstawę wznowienia, skarżący wskazał zmianę w obowiązujących przepisach prawa, która nastąpiła w dniu 1 listopada 2005 r., kiedy to weszła w życie znowelizowana ustawa w materii świadczeń przedemerytalnych, przywracająca przepis o zaliczeniu okresu pobieranego zasiłku przedemerytalnego do okresu uprawniającego do uzyskania świadczenia przedemerytalnego. Stosownie do art. 271 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, można żądać wznowienia postępowania z powodu nieważności, jeżeli strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej albo nie była należycie reprezentowana lub jeżeli wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możności działania; nie można jednak żądać wznowienia, jeżeli przed uprawomocnieniem się orzeczenia niemożność działania ustała lub brak reprezentacji był podniesiony w drodze zarzutu albo strona potwierdziła dokonane czynności procesowe. Zgodnie zaś z art. 273 § 2 cytowanej ustawy można żądać wznowienia w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a którego strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. W odniesieniu do pierwszej z wymienionych wyżej podstaw wznowienia, wskazać należy, że w przypadku osób fizycznych, podstawa ta dotyczy sytuacji, w których osoby te nie mają zdolności do czynności prawnych i z tej przyczyny muszą być w postępowaniu sądowych reprezentowane przez przedstawicieli ustawowych. Z akt sprawy zakończonej wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia [...] nie wynika jakoby skarżący nie posiadał zdolności do czynności prawnych. Nie można również powiedzieć, że skarżący był pozbawiony możności działania skoro mógł składać pisma procesowe, a przede wszystkim był obecny na rozprawie, na której zapadł wyrok w sprawie i na której został pouczony o przysługujących mu uprawnieniach, w tym o możliwości złożenia skargi kasacyjnej sporządzonej przez adwokata lub radcę prawnego. Fakt, że skarżący nie był reprezentowany w toczącym się wówczas postępowaniu przez profesjonalnego pełnomocnika nie oznacza braku należytej reprezentacji i nie uzasadnia wznowienia postępowania. Na marginesie wskazać należy, że zarzut skarżącego dotyczący uniemożliwienia mu złożenia skargi kasacyjnej, która może być sporządzona wyłącznie przez profesjonalistę, poprzez niezagwarantowanie mu skorzystania w tym celu z usług profesjonalnego pełnomocnika, jest tym bardziej bezzasadny, że, zgodnie ze stanowiskiem reprezentowanym w piśmiennictwie, wystąpienie przyczyny nieważności postępowania skutkujące jego wznowieniem już po wydaniu prawomocnego orzeczenia nie ma żadnego znaczenia prawnego. W ocenie Sądu, z uzasadnienia skargi o wznowienie wynika, że nie zachodzi również druga z podstaw wznowienia, na którą powołał się skarżący, określona w art. 273 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zmiana bowiem przepisów prawa, która nastąpiła już po wydaniu prawomocnego wyroku w sprawie nie jest z pewnością okolicznością faktyczną ani środkiem dowodowym, o którym mowa w powołanym wyżej przepisie. Zauważyć przy tym należy, że samo sformułowanie podstawy wznowienia w sposób odpowiadający przepisom powołanej ustawy nie oznacza, że skarga opiera się na ustawowej podstawie wznowienia, jeżeli już z samego uzasadnienia skargi wynika, że podnoszona podstawa nie zachodzi. Mając na uwadze powyższe, nie oceniając, czy skarżący wskazał okoliczności stwierdzające zachowanie terminu do wniesienia skargi o wznowienie, należy stwierdzić, że wniesiona przez skarżącego skarga nie opiera się w istocie na ustawowych podstawach. W konsekwencji, na podstawie art. 280 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono o jej odrzuceniu.