II SA/Sz 206/15

WyrokWSA w Szczecinie2015-10-29

Skład orzekający: Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Marzena Iwankiewicz, Maria Mysiak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy administracji publicznej prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy i zastosowały prawo materialne, nakładając karę pieniężną za naruszenie wymagań weterynaryjnych dotyczących produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego, w szczególności w zakresie klasyfikacji materiału, jego pochodzenia, dokumentacji handlowej oraz sposobu usuwania odpadów?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji z powodu istotnych naruszeń przepisów postępowania administracyjnego, w tym zasady prawdy obiektywnej i wyczerpującego zebrania materiału dowodowego. Organy nie przeprowadziły należytego postępowania wyjaśniającego, co uniemożliwiło prawidłowe ustalenie stanu faktycznego i zastosowanie prawa materialnego, a także pominęły pełnomocnika strony w postępowaniu.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia kar pieniężnych na wspólników spółki cywilnej za niespełnienie wymagań weterynaryjnych dotyczących produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego. Organy stwierdziły m.in. wykorzystywanie materiału kategorii 2 do żywienia zwierząt bez uprawnień, brak dokumentu handlowego oraz niewłaściwe usuwanie materiału kategorii 3. Skarżący kwestionował prawidłowość ustaleń faktycznych i zastosowanie przepisów prawa, zarzucając organom m.in. błędną kwalifikację materiału, brak dowodów na jego pochodzenie oraz pominięcie jego pełnomocnika w postępowaniu.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii w S. oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Lekarza Weterynarii w G. i zasądził od Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz,, Sędzia WSA Maria Mysiak, Protokolant starszy sekretarz sądowy Joanna Białas-Gołąb, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 8 października 2015 r. sprawy ze skargi D. B. na decyzję Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nałożenie kary pieniężnej I. Uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzająca ją decyzję Lekarza Weterynarii w G. dnia [...] r. Nr [...], II. zasądza od Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii w S. na rzecz skarżącego D. B. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wojewódzki Lekarz Weterynarii w S. decyzją z dnia [...] r. nr [..] ([..] ) utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Lekarza Weterynarii w G. z dnia [...] r. nr[...] , nakładającą na Spółkę A. Cywilną, prowadzoną przez wspólników D. B. i M. N., karę pieniężną za niespełnienie wymagań weterynaryjnych dla produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego, wykorzystywanych do żywienia zwierząt [...] . Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie organ odwoławczy wskazał, że podczas kontroli przeprowadzonej przez Powiatowego Lekarza Weterynarii w G. w dniu [..] r. w zakładzie Spółki ujawnione zostały nieprawidłowości dotyczące wymagań weterynaryjnych dla produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego wykorzystywanych do żywienia zwierząt [...] , które stanowiły podstawę do wszczęcia postępowania administracyjnego. Nieprawidłowości te dotyczyły wykorzystywania materiału kategorii 2 do skarmiania zwierząt [...] bez stosownych uprawnień, braku dokumentu handlowego towarzyszącego przesyłce materiału kategorii 2, niewłaściwego zagospodarowania materiału kategorii 3. Mając powyższe na uwadze, Powiatowy Lekarz Weterynarii w G. decyzją z dnia [...] r., nr [...] nałożył na Spółkę karę pieniężną za niespełnienie wymagań weterynaryjnych dla produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego. Decyzja ta, z uwagi na wadliwe nałożenie kary pieniężnej w oparciu o przyjęcie szacunkowej masy oraz niewłaściwe zastosowanie przepisów prawa została uchylona w całości przez Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii w S. decyzją z dnia [...] r., nr [..] (znak:[...] ), a sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu ww. decyzji organ II instancji wskazał, aby Powiatowy Lekarz Weterynarii w G. ponownie ustalił stan faktyczny w sprawie oraz nałożył karę pieniężną adekwatną do ustalonego stanu faktycznego sprawy, mając jednocześnie na względzie także słuszny interes strony. Po ponownie przeprowadzonym postępowaniu Powiatowy Lekarz Weterynarii w G. decyzją z dnia [...] r., znak: [..] wymierzył D. B. i M. N. – wspólnikom spółki cywilnej A. w W. karę pieniężną za niespełnienie wymagań weterynaryjnych dla produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego wykorzystywanych do żywienia zwierząt [...] –[...] , a mianowicie: - [...] zł - za naruszenie art. 23 ust. 1 lit. a rozporządzenia (WE) Nr[...] , tj. za brak rejestracji działalności w zakresie wykorzystywania ubocznych produktów pochodzenia zwierzęcego kategorii 2; - [...]zł -za naruszenie art. 14 rozporządzenia (WE) Nr 1069/2009, tj. za usuwanie materiału kategorii 3 niezgodnie z wymaganiami określonymi w tym przepisie; - [...] zł - za naruszenie art. 21 ust. 2 akapit pierwszy i ustęp 3 akapit pierwszy rozporządzenia (WE) Nr 1069/2009 oraz art. 17 ust. 1 lit. b rozporządzenia Komisji (UE) nr 142/2011, art. 26d ust. 1 ustawy z dni 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt, tj. za brak dokumentu handlowego towarzyszącego przesyłce materiału kategorii 2. W odwołaniu od powyższej decyzji D. B. wniósł o uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i o umorzenie postępowania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji celem jej ponownego rozpatrzenia. Skarżący zarzucił organowi I instancji rażące naruszenie prawa, poprzez jego błędne zastosowanie i wadliwe przyjęcie, że stwierdzone w toku kontroli martwe [...] stanowią produkty uboczne pochodzenia zwierzęcego kategorii 2. Zdaniem strony, organ I instancji dowolnie ocenił materiał dowodowy w sprawie, nie biorąc pod uwagę składanych przez niego oświadczeń, co w konsekwencji doprowadziło do bezpodstawnego wymierzenia kary określonej w pkt 1 i 3 decyzji. Natomiast w odniesieniu do kary wymierzonej w pkt 2 decyzji - zarzucił, że w postępowaniu administracyjnym nie wykazano, żeby nie stosował wskazanego w decyzji sposobu usuwania materiału kategorii 3, oraz że żaden przepis nie określa, że usunięcie materiału powinno nastąpić natychmiast po jego wytworzeniu. Organ odwoławczy w opisanej na wstępie decyzji z dnia [...] r., nr [...] r., odnosząc się do zarzutów odwołania, wskazał, że zasadniczą kwestią w tej sprawie jest uznanie ujawnionych w toku kontroli martwych [...] za produkty uboczne pochodzenia zwierzęcego kategorii 2, które stało się podstawą do wymierzenia kar określonych w pkt 1 i 3 decyzji. Organ ten podał dalej, że ustalony przez organ I instancji stan faktyczny sprawy w trakcie kontroli w zakresie skarmiania zwierząt [...] utrzymywanych przez skarżącego padłymi indykami, został potwierdzony przez stronę w piśmie z dnia [...] r. Natomiast twierdzenia strony prezentowane w toku postępowania były zmienne i wzajemnie się wykluczały. Pierwsza wersja strony odnośnie pochodzenia [...] w lodówce, to twierdzenia, że są to podduszone [...] , zakupione na fermie w W.. Natomiast według późniejszej wersji - [...] zostały zakupione od innego podmiotu na targu w S. i wyhodowane we własnym zakresie. Wojewódzki Lekarz Weterynarii w S. podał, że ostatnia wersja nie została uznana przez organ I instancji za wiarygodną, ponieważ po pierwsze, czas wzrostu [...] od [...] r. nie daje efektów wagowych, takich jak u znalezionych podczas kontroli, a zatem wyklucza to pochodzenie [...] z własnego chowu. Ponadto, w trakcie kontroli stwierdzono pozostałości worków foliowych na padłych indykach. Obecność pozostałości opakowań, zdaniem organu, wskazuje na potrzebę pakowania padłych zwierząt, a później rozpakowywania ich, co podważa twierdzenia skarżącego dotyczące pochodzenia [...] z własnej hodowli. Zgromadzony materiał dowodowy przez Powiatowego Lekarza Weterynarii w G. w postaci zdjęć, dokumentuje stan [...] oraz obecność strzępów worków foliowych. Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 9 lit. f (i) Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1069/2009 z dnia 21 października 2009 r., określającego przepisy sanitarne dotyczące produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego, nieprzeznaczonych do spożycia przez ludzi, i uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1774/2002 (rozporządzenie o produktach ubocznych pochodzenia zwierzęcego, Dz.U.UE.L.2009.300.1 ze zm.), materiałem kategorii 2 są zwierzęta lub części zwierząt, które padły z innych przyczyn niż ubój lub zabijanie z przeznaczeniem do spożycia przez ludzi. W myśl tego przepisu - sztuki padłe stanowią materiał kategorii 2. Wobec powyższego, w ocenie organu odwoławczego, Powiatowy Lekarz Weterynarii w G. prawidłowo zakwalifikował stwierdzony w trakcie kontroli materiał przeznaczony do żywienia utrzymywanych zwierząt przez stronę, jako materiał kategorii 2. Jednocześnie organ ten zaznaczył, że Spółka posiada zezwolenie Powiatowego Lekarza Weterynarii w G. na stosowanie do skarmiania zwierząt jedynie materiału kategorii 3., a zatem nie posiadała zezwolenia Powiatowego Lekarza Weterynarii na stosowanie materiału kategorii 2. Organ wskazał także, że przesyłce produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego musi towarzyszyć dokument handlowy w celu zapewnienia możliwości śledzenia produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego. Podmioty, które są w posiadaniu produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego muszą zidentyfikować inne podmioty, od których te produkty zostały dostarczone, oraz do których ich produkty zostały wysłane. Brak dokumentu handlowego stanowi naruszenie przepisów zawartych w art. 21 ust. 2 ww. rozporządzenia Parlamentu Europejskiego I Rady (WE) nr 1069/2009 z dnia 21 października 2009 r. Odnosząc się do zarzutu odwołania, że w postępowaniu przed organem I instancji nie zostało wykazane, że Spółka nie postępowała w prawidłowy sposób w zakresie usuwania materiału kategorii 3 oraz że żaden obowiązujący przepis nie określa, że usunięcie tego materiału powinno nastąpić natychmiast po jego wytworzeniu, Wojewódzki Lekarz Weterynarii w S. podał, że zgodnie z wymaganiami dotyczącymi gromadzenia i określania kategorii oraz przewozu, określonymi w art. 21 ust. 1 ww. rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1069/2009 z dnia 21 października 2009 r., podmioty gromadzą, określają i przewożą produkty uboczne pochodzenia zwierzęcego bez nieuzasadnionej zwłoki, w warunkach, które zapobiegają powstaniu zagrożenia dla zdrowia ludzi i zwierząt. Mając powyższe na uwadze, organ uznał zarzuty w tej kwestii za niezasadne. Końcowo organ odwoławczy zaznaczył, że przy wymierzaniu kary pieniężnej za stwierdzone naruszenie, Powiatowy Lekarz Weterynarii w G. uwzględnił słuszny interes strony. Mianowicie, w związku z brakiem możliwości określenia wagi ubocznych produktów pochodzenia zwierzęcego, organ I instancji zastosował najniższy wymiar kary pieniężnej przewidziany prawem za nieprzestrzeganie wymagań weterynaryjnych w tym zakresie. Wojewódzki Lekarz Weterynarii w S. podkreślił również, że jako organ odwoławczy nie mógł poczynić ustaleń własnych co do ustalenia stanu faktycznego w sprawie w najbardziej istotnym zakresie, tj. w zakresie wagi produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego. Tylko organ I instancji był w stanie podać na czym oparł się ustalając stan faktyczny sprawy przy wydawaniu decyzji w sprawie nałożenia kary pieniężnej za niespełnienie wymagań weterynaryjnych dla produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego. Natomiast ustalony stan faktyczny sprawy, może zostać poddany ocenie przez organ II instancji, w zakresie czy jest on zgodny z hipotezą normy prawa materialnego. Organ I instancji w zaskarżonej decyzji podał w jaki sposób ustalił wagę ubocznych produktów pochodzenia zwierzęcego kategorii 2, które były podstawą wymierzenia kary pieniężnej określonej w pkt 1 i 3 decyzji. Ustalenia swe poczynił w oparciu o wiedzę specjalistyczną w tym zakresie oraz zgromadzony materiał dowodowy w sprawie. W ocenie organu II instancji, ustalenia poczynione przez Powiatowego Lekarza Weterynarii układają się w logiczny ciąg i znajdują oparcie w materiale dowodowym zgromadzonym w sprawie. Dlatego nałożenie kary pieniężnej określonej w punkcie 1 i 3 zaskarżonej decyzji, było w pełni uzasadnione i zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. na wyżej wskazaną decyzję ego Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii w S. , D. B., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 138 § 2 i art. 80 K.p.a. oraz art. 6, art. 7 i art. 8 K.p.a., jak również art. 40 § 2 K.p.a. W uzasadnieniu skarżący opisał przebieg postępowania w sprawie i wskazał, że Powiatowy Lekarz Weterynarii w G. , po otrzymaniu decyzji organu II instancji z dnia [...] r., ponownie wszczął postępowanie w sprawie, czym naruszył art. 138 § 2 K.p.a. Skarżący podkreślił, że organ II instancji działając na podstawie ww. przepisu uchylił jedynie zaskarżoną decyzję, a zatem swoje działanie sprowadził wyłącznie do wyeliminowania z obrotu prawnego wadliwej decyzji organu I instancji. Nie zniósł natomiast postępowania prowadzonego uprzednio w tej sprawie. Wydanie ponownego postanowienia o wszczęciu postępowania administracyjnego doprowadziło do tego, że prowadzone były w tym czasie dwa postępowania administracyjne w tej samej sprawie. Ponadto, po ponownym wydaniu decyzji zostało zakończone tylko jedno postępowanie administracyjne. Drugie natomiast, zdaniem skarżącego, nadal się toczy. D. B. zarzucił, że ponowne wszczęcie postępowania doprowadziło przy tym do "wyeliminowania" z postępowania jego pełnomocnika, bowiem zarówno zawiadomienie o wszczęciu postępowania, jak i informacja o możliwości zapoznania się z materiałami oraz decyzja były kierowane bezpośrednio do niego, a nie do jego pełnomocnika - co stanowi naruszenie art. 40 § 2 K.p.a. Podkreślił dalej, że pomimo nałożonego przez organ II instancji zobowiązania do ustalenia stanu faktycznego i doprecyzowania masy produktu, organ I instancji poprzestał na szacunkach, co jego zdaniem, było sprzeczne z zaleceniami organu odwoławczego. Mimo to organ II instancji takie szacunki przyjął i uznał stan faktyczny za ustalony. W ocenie D. B., takie postępowanie organu I instancji i aprobata ze strony organu II instancji stanowi naruszenie art. 138 § 2 K.p.a. oraz art. 7 i 8 K.p.a. Zdaniem skarżącego, przyjęcie że ujawnione w toku kontroli martwe [...] zostały w tym stanie zakupione i przewiezione do fermy nie zostało udowodnione zebranym w sprawie materiałem dowodowym. Ciężar dowodu spoczywa bowiem na organie administracji, a ten w niniejszym postępowaniu dostarczył tylko poszlak, które nie mogą zastąpić dowodu. Skarżący wyjaśnił, że [...] zostały wyhodowane w jego gospodarstwie rolnym, wskazał na okoliczności i miejsce ich nabycia, lecz wyjaśnieniom tym organy bezpodstawnie odmówiły wiary. Zarzucił dalej, że nie wskazano żadnego dowodu wskazującego na tempo wzrostu [...] w zależności od różnych czynników i okoliczności. Po wtóre, nie ustalono w toku postępowania wagi [...] w chwili zakupu, nie ustalono także wagi [...] ujawnionych w toku kontroli. Skoro więc [...] ujawnione w toku kontroli rosły w jego gospodarstwie, to nie mogło być mowy o transporcie martwych [...] , czyli nie mogło być mowy o przesyłce produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego. Nie zachodziła zatem konieczność wystawienia stosownego dokumentu. Odnosząc się do kary pieniężnej wymierzonej w pkt 2 decyzji organu I instancji D. B. stwierdził, że zamierzał usunąć odpady w sposób przewidziany prawem, lecz nie zdążył. Dopóki bowiem przepisy nie określają, czasu w jakim powinno nastąpić usunięcie odpadów, to nie można dowolnie takiego czasu określać. Zdaniem skarżącego, wskazanie, że działanie takie powinno nastąpić bezzwłocznie, czyli bez uzasadnionej zwłoki nie oznacza tego samego co natychmiast. Zatem nie można mu czynić zarzutu i karać go za to, że nie spala od razu każdej kosteczki, lecz materiał ten zbiera w większa partię i dopiero wtedy dokonuje jego usunięcia. Ponadto, odpady przechowywane były w warunkach zapobiegających powstawaniu zagrożenia dla zdrowia ludzi i zwierząt. Wojewódzki Lekarz Weterynarii w S. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zaprezentowane wcześniej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Na rozprawie w dniu [...] r. pełnomocnik skarżącego podtrzymał skargę oraz wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji - jako wydanej z naruszeniem art. 29 K.p.a., bowiem spółka cywilna, do której skierowana jest decyzja, nie jest stroną w rozumieniu tego przepisu. Wskazał również na braki w protokole kontroli z dnia 30 czerwca 2014 r., w tym na brak informacji o wykonaniu zdjęć oraz brak ich opisu. Podniósł, że padłe [...] nie zostały zważone, a kości drobiowe znajdujące się na terenie gospodarstwa skarżącego również nie zostały zważone i opisane. Podniósł również zarzut pominięcia pełnomocnika skarżącego w postępowaniu administracyjnym przy doręczaniu pism. Pełnomocnik oświadczył nadto, że skarżący M. N. nie udzielał skarżącemu D. B. pełnomocnictwa na żadnym etapie postępowania. Pełnomocnik organu wniósł jak w odpowiedzi na skargę. Wyjaśnił, że M. N. udzielił D. B. pełnomocnictwa i okazał kserokopię pełnomocnictwa z dnia [...] r. Skarżący D. B. nie zakwestionował udzielenia takiego pełnomocnictwa. Pełnomocnik organu, na pytanie Przewodniczącego składu orzekającego o pochodzenie [...] z farmy w [...] podał, że informacja ta pochodzi z wyjaśnień skarżącego. Organ nie dysponuje żadnym dokumentem na poparcie tej tezy. Pełnomocnik skarżącego oświadczył, że o pochodzeniu [...] z [...] nie było mowy w postępowaniu. Wskazał również na zakres pełnomocnictwa udzielonego D. B. przez M. N., podnosząc że nie obejmowało ono czynności w postępowaniu administracyjnym. Sąd postanowił zobowiązać pełnomocnika ego Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii w S. do przedłożenia (w terminie 3 dni) odpisu pełnomocnictwa udzielonego D. B. przez M. N. oraz oświadczenia o pochodzeniu [...] z farmy w [...] i przeprowadzić dowód z tych dokumentów poza rozprawą. W dniu [...] r. Wojewódzki Lekarz Weterynarii w S. nadesłał kopię pełnomocnictwa z dnia [..] r., udzielonego przez M. N. D. B. oraz umowę spółki cywilnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. z w a ż y ł, co następuje. Zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2014 r. poz. 1647) - sądy administracyjne powołane są do badania zgodności z prawem decyzji, postanowień, czynności i innych aktów administracyjnych. Kontrolują zatem, czy organy administracyjne wydające zaskarżone akty nie dopuściły się naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego, i to naruszenia mającego bądź mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy, czy stanowiącego podstawę wznowienia postępowania, albo wreszcie naruszenia prawa uzasadniającego ich nieważność, albowiem jedynie wówczas jest możliwe uchylenie kwestionowanej decyzji bądź stwierdzenie jej nieważności - art.145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz.270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a". Zgodnie z art. 134 tej ustawy, sądy nie są związane zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, czyli rozpatrują sprawę w jej całokształcie. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii w S. z dnia [...] r. w sprawie nałożenia na przedsiębiorców D. B. i M. N., wspólników spółki cywilnej A. kary administracyjnej w łącznej wysokości [...] zł za niespełnienie wymagań weterynaryjnych dotyczących produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego, wykorzystywanych do żywienia zwierząt[...] . Organ, na podstawie art. 85 a ust. 1 pkt 1, pkt 2 lit. a, lit. c ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt (Dz.U. z 2014 r. poz. 1539) w związku z przepisami § 3 pkt 1 lit. a tiret drugi, pkt 2 lit. c tiret pierwszy, pkt 2 lit. s tiret drugi rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 maja 2014 r. w sprawie wysokości kar pieniężnych za naruszenia określone w przepisach o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt dotyczące postępowania z produktami ubocznymi pochodzenia zwierzęcego i produktami pochodnymi (Dz.U. z 2014 r. poz. 629), wymierzył przedsiębiorcom kary pieniężne w następujących wysokościach oraz za stwierdzenie naruszenia następujących przepisów: 1/ [...] zł - za naruszenie art. 23 ust. 1 lit. a rozporządzenia (WE) Nr 1069/2009, tj. za brak rejestracji działalności w zakresie wykorzystywania ubocznych produktów pochodzenia zwierzęcego kategorii 2; 2/[..] zł -za naruszenie art. 14 rozporządzenia (WE) Nr 1069/2009, tj. za usuwanie materiału kategorii 3 niezgodnie z wymaganiami określonymi w tym przepisie; 3/ [..] zł - za naruszenie art. 21 ust. 2 akapit pierwszy i ustęp 3 akapit pierwszy rozporządzenia (WE) Nr 1069/2009 oraz art. 17 ust. 1 lit. b rozporządzenia Komisji (UE) nr 142/2011, art. 26d ust. 1 ustawy z dni 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt, tj. za brak dokumentu handlowego towarzyszącego przesyłce materiału kategorii 2. Niezbędnym i koniecznym elementem możliwości prawidłowego zastosowania powołanych wyżej przepisów prawa materialnego, uprawniających organ do nałożenia kary administracyjnej, jak też do stwierdzenia wystąpienia przesłanek określonych powołanych wyżej przepisach, jest poczynienie jasnych, wyczerpujących i nie budzących wątpliwości ustaleń faktycznych, co powinno znaleźć wyraz w uzasadnieniu decyzji, sporządzonym zgodnie z wymogami art. 107 § 3 K.p.a. Postępowanie wyjaśniające przeprowadzone przez organy administracyjne powinno być prowadzone z poszanowaniem zasad ogólnych postępowania administracyjnego określonych w art. 7 K.p.a., czyli zasady praworządności oraz zasady prawdy obiektywnej, które znajdują rozwinięcie w art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. Podkreślić bowiem należy, że to organ administracji publicznej prowadzić ma postępowanie, gromadzić dowody w taki sposób, aby prawidłowo ustalić stan faktyczny sprawy i aby prowadziło to do zastosowania prawidłowych norm prawa materialnego. W myśl art. 77 § 1 K.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, natomiast zgodnie z art. 80 K.p.a. ocenić ma na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Bezsprzecznie przy tym to na organie spoczywa ciężar dowodu, toteż to on powinien wykazać się inicjatywą dowodową, jeżeli dostrzeże, że jakiś aspekt stanu faktycznego sprawy wciąż domaga się wyjaśnienia. W myśl bowiem art. 7 K.p.a., organy z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (zob. wyrok NSA z dnia 25 marca 2015 r. I OSK 2271/13). Zasadniczą kwestią w rozpoznawanej sprawie jest ocena, czy organ prawidłowo, w oparciu o zebrany w sprawie materiał dowodowy i jego swobodną ocenę ustalił stan faktyczny sprawy wskazujący, iż skarżący wykorzystywał do karmienia zwierząt [...] uboczne produkty zwierzęce kategorii 2 nie rejestrując działalności w tym zakresie, nie posiadał dokumentu handlowego towarzyszącego przesyłce materiału kategorii 2, że przesyłka taka miała miejsce oraz, że zostały naruszone przepisy dotyczące usuwania materiału kategorii 3. Dokonana przez Sąd analiza zaskarżonej decyzji, decyzji ją poprzedzającej oraz akt administracyjnych sprawy załączonych do skargi wskazuje, że organy stan faktyczny sprawy ustaliły w sposób niewystarczający do wydania merytorycznego rozstrzygnięcia. Z treści zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej wynika, że organy orzekające stan faktyczny sprawy oparły na ustaleniach zawartych w protokole z kontroli przeprowadzonej na fermie skarżącego w dniu [...] r., wykonanym w tym dniu materiale fotograficznym oraz pisemnych wyjaśnieniach strony złożonych w toku postępowania. W ocenie Sądu zebrany w sprawie materiał dowodowy oraz ustalony w oparciu o te dowody stan faktyczny sprawy nie mógł być podstawą do sformułowania zarzutów, które stanowiły następnie podstawę wymierzenia kary administracyjnej. Z treści protokołu kontroli wynika jedynie, że w chłodni do przechowywania surowca do przygotowania karmy dla zwierząt [...] stwierdzono obecność padłych [...] oraz, że nie okazano dokumentu handlowego świadczącego o pochodzeniu ubocznych produktów pochodzenia zwierzęcego. Kontrolujący stwierdził również, że na terenie fermy, w części oddalonej od pawilonów, stwierdzono obecność kości drobiowych. Z dokumentu tego nie wynika natomiast, że w dniu kontroli wykonano jakąkolwiek dokumentację zdjęciową, chociaż opis zdjęć wskazuje, że stanowią one załącznik do protokołu i zostały wykonane w dniu [...] r. D. B. w toku postępowania administracyjnego złożył trzy pisma dotyczące pochodzenia [...] , w tym oświadczenie S. G. - osoby, która sprzedała mu [...] szt. piskląt [...] na rynku w S. S. oraz, że [...] pochodzą z własnej hodowli. Nie przeprowadzając żadnego postępowania wyjaśniającego organ zakwestionował dowody przedłożone przez skarżącego, dotyczące pochodzenia martwych [...] oraz wskazał - chociaż w aktach sprawy brak jest jakichkolwiek dowodu na tę okoliczność, że według oświadczenia D. B., w chłodni znajdowały się podduszone [...] pochodzące z fermy w [...] . Organ nie dał również wiary, że [...] pochodzą z hodowli własnej, albowiem czas wzrostu [...] od [..] r. nie daje takich efektów wagowych jakie stwierdzono u znalezionych w chłodni [...] . W aktach sprawy brak jest jednak ustaleń dotyczących wagi znalezionych w chłodni [...] , co ma również znaczenie przy określaniu wysokości kary, ustaleń co do wielkości [...] w czasie ich zakupu. Nie ma również informacji w protokole kontroli, że w stercie martwych [...] znajdują się pozostałości worków foliowych. Ustalenie pochodzenia [...] jest niezbędne do rozstrzygnięcia zarzutu o wykorzystywaniu do skarmiania norek materiałem kategorii 2, do którego używania skarżący nie posiadał uprawnień. Ustalenia te nie pozostawały bez wpływu na zarzut braku dokumentu handlowego do przesyłki materiału kategorii 2. Organy winny również rozważyć ponownie kwestię znalezionych na farmie odpadów, ich wagi oraz terminu ich usunięcia. Wskazane zaniechania organu w zakresie postępowania wyjaśniającego, nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego zmierzającego do wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy uniemożliwiły – zdaniem Sądu - prawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy, a co za tym idzie wydanie prawidłowego rozstrzygnięcia. Postępowanie, które przeprowadziły organy obu instancji w celu wyjaśnienia sprawy nie spełnia standardów obowiązujących w postępowaniu administracyjnym. Uzasadnienie stanowi integralną część decyzji i jego zadaniem jest wyjaśnienie rozstrzygnięcia, stanowiącego dyspozytywną część decyzji. Obowiązek jego sporządzenia wiąże się także z zasadą przekonywania, która zobowiązuje organy administracji publicznej do dołożenie szczególnej staranności w uzasadnieniu swoich rozstrzygnięć tak, aby strony poznały argumenty i przesłanki podejmowanych decyzji. Motywy decyzji winny wyjaśnić tok rozumowania organu prowadzący do zastosowania konkretnego przepisu prawa materialnego do rzeczywistej sytuacji faktycznej. W sprawie będącej przedmiotem rozpoznania, uzasadnienia zarówno, zaskarżonej, jak i poprzedzającej ją decyzji- z przyczyn, na które Sąd powołał się wyżej- nie spełniają powyższych przesłanek. Sąd zauważa również, że w postępowaniu administracyjnym organy pominęły pełnomocnika skarżącego, którego ustanowił po wydaniu przez Powiatowego Lekarza Weterynarii w G. decyzji z dnia [...] r. Podkreślić przy tym należy, że wydanie przez organ II instancji decyzji kasacyjnej na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. nie stanowi podstawy do wszczęcia przez organ I instancji nowego postępowania administracyjnego w tej samej sprawie (zawiadomienie z dnia [...] r.). Decyzja organu I instancji, wydana w wyniku decyzji organu odwoławczego uchylającej decyzję organu I instancji i przekazującej sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, stanowi kontynuację uprzednio wszczętego postępowania administracyjnego, a ustanowiony w tym postępowaniu pełnomocnik - o ile nie został odwołany- nadal jest umocowany do reprezentowania strony. Jeżeli organ pomija w postępowaniu prawidłowo umocowanego pełnomocnika, to naraża się na zarzut naruszenia prawa strony do czynnego udziału w postępowaniu z bezskutecznością doręczeń włącznie. Ma to na celu uchronić stronę przed negatywnymi skutkami prawnymi działania organów administracji publicznej. W rozpoznawanej sprawie skarżący nie poniósł negatywnych skutków prawnych, które mogłyby wynikać z niedoręczenia pism w postępowaniu jego pełnomocnikowi, albowiem odwołanie od decyzji organu I instancji wniósł w terminie, zaś na etapie postępowania sądowego był ponownie reprezentowany przez pełnomocnika. W ocenie Sądu organy nieprawidłowo zawiadamiały wspólnika skarżącego o czynnościach podejmowanych w niniejszym postępowaniu. Skoro M. N. reprezentował D. B., to do niego jako jego pełnomocnika winny być kierowane pisma w niniejszej sprawie. Organ winien również ustalić zakres pełnomocnictwa udzielonego przez skarżącego profesjonalnemu pełnomocnikowi w zestawieniu z treścią pełnomocnictwa udzielonego D. B. przez M. N.. Nie jest natomiast zasadny zarzut skargi, że decyzje zostały skierowane do spółki cywilnej nie zaś do przedsiębiorców. Adresatami decyzji byli D. B. i M.N., wspólnicy spółki "A.". Reasumując, ponieważ postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie było prowadzone z istotnym naruszeniem art. 7, 77 § 1, 80 K.p.a., wskutek tego zaskarżona decyzja została podjęta z takim naruszeniem wskazanych przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W konsekwencji również uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie odpowiada normie wynikającej z art. 107 § 3 K.p.a. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a uchylił zaskarżoną decyzję i wobec istotnych wadliwości postępowania decyzji organu pierwszej instancji- również tę decyzję na podstawie przepisu art. 135 tej ustawy. Nie przesądzając ostatecznego wyniku postępowania zainicjowanego przez Powiatowego Lekarza Weterynarii w G. w związku z kontrolą na fermie prowadzonej przez skarżącego, przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy orzekające uwzględnią ocenę prawną wyrażoną w uzasadnieniu niniejszego wyroku, w szczególności zaś odnoszącą się do zasad prowadzenia postępowania dowodowego oraz ustalenia stanu faktycznego sprawy. Przedmiotem ustaleń oraz oceny organu przede wszystkim będą te dowody i okoliczności, które organ pominął i nie rozważył w dotychczasowym postępowaniu, ewentualnie te, które strony dodatkowo złożą w postępowaniu. Prawidłowe sporządzenie uzasadnienia decyzji wymaga najpierw dokonania oceny dowodów, z zachowaniem zasady swobodnej oceny dowodów (art. 80 K.p.a.). Na tym etapie organ winien ocenić, którym dowodom winien odmówić dania wiary (w całości bądź części), a którym dać wiarę i dlaczego. Ta praca myślowa organu znaleźć winna odzwierciedlenie w odrębnej części uzasadnienia decyzji (uzasadnieniu faktycznym, które w szczególności winno zawierać wskazanie dowodów, na których organ się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności (art. 107 § 3 K.p.a.). Dopiero wykonanie tej pracy myślowej organu, winno być przełożone na ustalony stan faktyczny, to jest wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione. Tylko bowiem fakty ustalone przez organ, a nie twierdzone przez strony, mogą być podstawą aktu subsumcji (podciągnięcia prawidłowo ustalonego przez organ stanu faktycznego, pod normę prawa materialnego, która winna znaleźć zastosowanie w sprawie). Wobec uwzględnienia skargi i wskutek złożonego przez skarżącego wniosku o zwrot kosztów postępowania, Sąd na mocy art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a. zasądził od Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło