II SA/Sz 206/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder,, Sędzia NSA Stefan Kłosowski, Protokolant starszy sekretarz sądowy Aneta Ciesielska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 5 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi M. W. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie prawa do świadczenia pieniężnego oddala skargę. Decyzją z dnia [...] r. na podstawie art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257) zwanej dalej: "k.p.a." w zw. z art. 117 ust. 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2016 r., poz. 1782 ze zm.), Komendant Powiatowy Policji w K. odmówił st. sierż. w stanie spoczynku M. W. prawa do świadczenia pieniężnego określonego w art. 117 ust. 1 ustawy o Policji. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że zostało wszczęte postępowanie przeciwko ww. funkcjonariuszowi, w związku z czterema zarzutami naruszenia dyscypliny służbowej w dniach [...] r., w sposób określony w art. 132 ust. 3 ustawy o Policji. Rozkazem personalnym z dnia [...] r. organ zawiesił M. W. w czynnościach służbowych na okres od dnia [...] r. do dnia [...] r. w związku z wszczętym postępowaniem dyscyplinarnym. W trakcie zawieszenia w czynnościach służbowych funkcjonariusz przedstawił zaświadczenia lekarskie o niezdolności do pracy, na okres: od [...] r. do [...] r. do [...]. Komendant Wojewódzki Policji w S. rozkazem personalnym z dnia [...] r. zwolnił M. W. ze służby w Policji z dniem [...] r., na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. Po zwolnieniu ze służby funkcjonariusz przedstawił zaświadczenia lekarskie o niezdolności do pracy obejmujące okres: od [...] r. i od [...] r. W dniu 12 września 2017 r. wpłynął do organu wniosek funkcjonariusza w stanie spoczynku M. W. o przyznanie świadczenia pieniężnego na podstawieart. 117 ust. 3 ustawy o Policji (sprostowany w dniu [...] r.). Organ wyjaśnił, że zgodnie z brzmieniem przepisu art. 117 ust. 3 ustawy o Policji, warunkiem wypłacenia wnioskowanego świadczenia pieniężnego jest choroba uniemożliwiająca podjęcie zatrudnienia "nadal trwająca choroba", którą zgodnie z literalnym brzmieniem, należy rozumieć jako chorobę istniejąca i nadal trwającą, a więc istniejącą bez przerwy i tę samą jednostkę chorobową, ewentualnie przechodzącą w inną jednostkę chorobową, będącą ściśle związaną przyczynowo z pierwotnym schorzeniem. Według organu, przedstawione przez wnioskodawcę zaświadczenia lekarskie nie pozwalały jednoznacznie stwierdzić ww. stanu rzeczy, z uwagi na różne specjalizacje lekarzy wystawiających zwolnienia lekarskie. Brak było w nich odniesienia do jednostek chorobowych w związku, z którymi zostały wystawione oraz brak ciągłości między zwolnieniami. Okoliczności te - zdaniem organu – mogą nasuwać uzasadnione wątpliwości, co do tego, czy zwolnienia lekarskie dotyczyły "nadal trwającej choroby". W związku z tym organ, pisemnie w dniu 17 października 2017 r., zwrócił się do wnioskodawcy o dostarczenie opinii lekarskiej wydanej w oparciu o dokumentację medyczną, w której osoba posiadająca wymaganą wiedzę specjalistyczną oceni, czy zwolnienia lekarskie dotyczą tej samej choroby, która istniała przed zwolnieniem ze służby i trwa nadal. W piśmie, które wpłynęło dniu 23 października 2017 r., wnioskodawca powołując się na art. 117 ust. 1 ustawy o Policji, podał, że w myśl tego przepisu nie ma on obowiązku przedstawienia do sprawy opinii, czy też dodatkowych zaświadczeń lekarskich. Wobec powyższego organ stwierdził, iż brak jest pewności, że zwolnienia lekarskie dotyczyły choroby uniemożliwiającej podjęcie zatrudnienia z powodu "nadal trwającej choroby", a w szczególności wątpliwości budzi brak informacji o tożsamości chorób potwierdzających tę samą chorobę przed i po zwolnieniu ze służby, a także przerwy w ich dokumentacji. M. W. wniósł odwołanie od powyższej decyzji organu I instancji z dnia [...] r., której zarzucił naruszenie art. 117 ust. 3 w zw. z art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, poprzez błędną jego wykładnię i w konsekwencji nie zastosowanie w niniejszej sprawie, co doprowadziło do odmowy wydania decyzji w przedmiocie przyznania prawa do świadczenia pieniężnego dla odwołującego się, pomimo faktu jego zwolnienia na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ww. ustawy. Po przedstawieniu brzmienia art. 117 ust. 1 i 3 ustawy o Policji, organ podniósł, iż według Słownika polskiego termin "nadal" oznacza: "w dalszym ciągu, tak samo jak poprzednio, nic nie zmieniając do sytuacji poprzedniej". Definicja słowa "trwać" to: "być, istnieć przez dłuższy czas, pozostawać bez zmiany w pewnej pozycji, sytuacji", a słowa "trwały" to: "nieulegający zmianom, stały, ciągły". Organ odwoławczy stwierdził, że wszystkie powyższe definicje pozwalają interpretować sformułowanie zawarte w art. 117 ust. 3 ustawy o Policji "nadal trwającej choroby" jako jednej ciągłej choroby. W wyniku analizy wszystkich zwolnień lekarskich funkcjonariusza organ stwierdził, że pomiędzy zwolnieniami występują znaczne przerwy, sięgające nawet dwudziestu dni. Ponadto zaświadczenia te były wystawiane przez różnych specjalistów, co może budzić wątpliwości co do leczenia tej samej jednostki chorobowej, a więc "nadal trwającej choroby". Za bezsprzeczny organ uznał fakt, że w dniu zwolnienia ze służby wnioskodawca nie przebywał na zwolnieniu lekarskim poświadczającym ciągłe, nadal trwające istnienie choroby przed zwolnieniem i po zwolnieniu ze służby. Zauważył, że organ I instancji zwrócił się do wnioskodawcy, o dokumentację medyczną, w której osoba posiadająca w tym wypadku wiedzę specjalistyczną, w sposób fachowy oceni, czy zwolnienia lekarskie dotyczą tej samej choroby, czy też mogą dotyczyć chorób współistniejących, będących następstwem pierwotnego schorzenia. Wnioskodawca pismem z dnia 20 października 2017 r. poinformował organ, że lekarz odmówił wydania wskazanej opinii. Zdaniem organu, wątpliwości dotyczące ciągłości "nadal trwającej choroby" nie zostały rozstrzygnięte. Jak wyjaśnił organ odwoławczy, celem art. 117 ust. 3 ustawy o Policji jest ochrona policjanta, który został zwolniony ze względu na ważny interes służby lub wskutek zmian reorganizacyjnych w Policji i w tym czasie zapadł na chorobę uniemożliwiająca mu podjęcie zatrudnienia, a co za tym idzie pozostaje bez środków do życia. Organ wskazał, że w związku ze zwolnieniem ze służby w Policji, wnioskodawca otrzymał odprawę w wysokości trzymiesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, ekwiwalent pieniężny za 24 dni niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego, nagrodę roczną za [...] r., a także wyrównanie uposażenia potrąconego za okres zwieszenia w czynnościach służbowych. Według organu, funkcjonariusz nie pozostawał bez środków do życia. Ponadto w dniu zwalniania ze służby w Policji ([...] r.), funkcjonariusz nie przebywał na zwolnieniu lekarskim, co mogło stanowić podstawę do przypuszczenia, iż nie istnieją żadne przesłanki do podjęcia przez wnioskodawcę pracy zarobkowej. M. W., reprezentowany przez pełnomocnika będącego adwokatem, wystąpił ze skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w S. z dnia [...]., wnosząc o jej uchylenie oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji z dnia [...] r. Wniósł o dokonanie wnikliwej oceny prawnej przedmiotowej sprawy. Kwestionowanym decyzjom skarżący zarzucił naruszenie art. 117 ust. 3 w zw. z art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, poprzez wadliwą jego wykładnię i w konsekwencji niezastosowanie w sprawie, co doprowadziło do odmowy wydania decyzji w przedmiocie przyznania prawa do świadczenia pieniężnego dla skarżącego, pomimo faktu jego zwolnienia ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ww. ustawy (wskazał na wyrok: NSA z dnia 18 maja 2016 r., sygn. akt I OSK 2543/14; wyrok WSA w Warszawie z dnia 26 maja 2014 r., sygn. akt II SA/Wa 1934/13). Skarżący nie zgodził się ze stanowiskiem prezentowanym w obu zaskarżonych decyzjach. Za błędną uznał skarżący wykładnię ratio legis art. 117 ust. 3 ustawy o Policji, która została przeprowadzona zbyt wąsko, ponieważ organ ograniczył się wyłącznie do wykładni literalnej, co w przedmiotowej sprawie pozostaje w sprzeczności z wykładnią celowościową. Ustawodawca w sposób ścisły określił w jakich sytuacjach możliwa będzie wypłata świadczenia finansowego. Według skarżącego, w obu sytuacjach, przedstawionych w art. 41 ust. 2 pkt 5 i 6 ustawy o Policji - gdy policjant po zwolnieniu ze służby nie legitymuje się prawem do zaopatrzenia emerytalno-rentowego (w postaci prawa do emerytury lub/i renty policyjnej) – a jego stan zdrowia uniemożliwia podjęcie pracy zarobkowej – ustawodawca przewidział czasową ochronę finansową, w postaci wypłaty co miesiąc świadczenia pieniężnego określonego w art. 117 ust. 1 ustawy o Policji, nie dłużej jednak niż przez okres 3 miesięcy. Niewątpliwie zwolnienie takie pociąga za sobą najdalej idącą dolegliwość, którą jest utrata płynności finansowej niezbędnej do funkcjonowania w życiu osobistym zwolnionego funkcjonariusza oraz często również członków jego rodziny (niepracującej żony i dzieci). W takim wypadku, gdy z powodu choroby funkcjonariusz nie może podjąć innego zatrudnienia – poza służbą w Policji – celem wypłaty przedmiotowego świadczenia, jest zminimalizowanie skutków tegoż zwolnienia ze służby oraz zapewnienie mu niezbędnych środków na utrzymanie siebie, rodziny, zakupu leków etc. Zdaniem skarżącego, w żadnym wypadku nie sposób jest zgodzić się z wykładnią prezentowaną przez organ, w ww. zakresie, a której nie sposób jest odczytać w żadnej części przepisu art. 117 ust. 3 ustawy o Policji. Wyrażenie "nadal trwającej choroby" – nie sposób jest uznać jako wyłącznie choroby, na którą leczył się zwolniony policjant przed zwolnieniem ze służby, czy też ściśle z nią powiązanej. Jak również nie sposób wywieść z analizy treści powyższego przepisu, że aby mogło dojść do wypłaty świadczenia finansowego, choroba ta musi być nieprzerwana (ciągła). Skarżący uważa, że takie rozumienie przepisu prowadziłoby do sytuacji wręcz niezgodnej z celem przepisu, jak również normami konstytucyjnymi, o których mowa w art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Podniósł, że głównym powodem, dla którego organ odmówił wydania decyzji zgodnie z wnioskiem strony był fakt nieprzesłania do organu dodatkowego zaświadczenia lekarskiego, z którego treści miałyby wynikać szczegółowe informacje na temat nazwy choroby, jej jednostki oraz oświadczenia lekarza, że jest to ta sama choroba, z powodu której skarżący nie pełnił czasowo obowiązków służbowych na wyznaczonym stanowisku przed jego zwolnieniem z Policji. Już na etapie odwołania skarżący argumentował, że warunkiem przyznania prawa do świadczenia, o którym mowa powyżej jest ustalenie, że doszło do zwolnienia policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 lub 6 ustawy o Policji, pod warunkiem nie nabycia przez tę osobę uprawnień emerytalno-rentowych. Zauważył skarżący, że pojęcie "choroba" przewija się w ww. ustawie, w jej art. 41 ust. 2 pkt 7, w którym mowa jest o tym, że "policjanta można zwolnić ze służby w sytuacji upływu 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby". Argumentował, iż na tle powyższej normy prawnej orzecznictwo wypracowało pogląd, że jeżeli mowa o zaprzestaniu pełnienia służby z powodu choroby, mamy na względzie każdą chorobę. Skarżący powołał dyspozycję ww. przepisu pomocniczo zmierzając do wykazania, że pojęcie "choroba" użyte w art. 117 ust. 3 ustawy o Policji – nie może być rozumiane w sposób, w jaki dokonały tego dotychczas organy administracji obu instancji. W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji w S. , reprezentowany przez pełnomocnika będącego radcą prawnym, wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Sądowa kontrola sprawy nie potwierdza zasadności wniesionej skargi. Zaskarżoną decyzją Komendant Wojewódzki Policji w S. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] r. odmawiającą skarżącemu przyznania świadczenia pieniężnego, określonego w art. 117 ust. 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2017 r., poz. 2067 ze zm.). Stosownie do art. 117 ust. 1 ustawy o Policji, policjantowi w służbie stałej, zwolnionemu ze służby na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 2 pkt 4, wypłaca się co miesiąc przez okres roku po zwolnieniu ze służby świadczenie pieniężne w wysokości odpowiadającej uposażeniu zasadniczemu wraz z dodatkami o charakterze stałym, pobieranymi na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym. W myśl art. 117 ust. 3 ww. ustawy, policjantowi zwolnionemu ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 i 6, który z powodu nadal trwającej choroby nie może podjąć zatrudnienia, wypłaca się co miesiąc świadczenie pieniężne określone w ust. 1 przez okres choroby, nie dłużej jednak niż przez okres 3 miesięcy, chyba że wcześniej komisja lekarska wyda orzeczenie o inwalidztwie stanowiące podstawę do ustalenia prawa do renty inwalidzkiej. Sąd badając sprawę uznał, że organ prowadził postępowanie z zachowaniem zasad wynikających z przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. u. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.), zwanej dalej: "k.p.a.". Organ dopełnił obowiązkowi pełnego zebrania i wyczerpującej oceny materiału dowodowego sprawy (art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.), której wynik przedstawiony został w uzasadnieniu wydanych rozstrzygnięć spełniających wymagania z art. 107 § 1 i 3 k.p.a. Organ dokonał wystarczających i prawidłowych ustaleń stanu faktycznego sprawy dla wydania rozstrzygnięcia zgodnego z prawem materialnym. W okolicznościach sprawy niesporne jest, że skarżący był policjantem, który rozkazem personalnym KWP w S. z dnia [...] r. (utrzymanym w mocy rozkazem personalnym Komendanta Głównego Policji z dnia [...] r.), na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, został zwolniony ze służby w Policji z dniem [...] r., ze względu na ważny interes służby. Przed zwolnieniem ze służby skarżący przedstawił Komendantowi Powiatowemu Policji w K. zaświadczenia lekarskie o niezdolności do służby w okresie od [...] r., od [...] r., od [...] r. Skarżący przedstawił organowi zaświadczenia lekarskie także po zwolnieniu ze służby na okres od [...] r., od 3 [...] r. oraz [...] r. W dniu 12 września 2017 r. skarżący zwrócił się do organu o przyznanie świadczenia na podstawie art. 117 ust. 3 ustawy o Policji z powodu nadal trwającej choroby. Skarżący nie legitymuje się prawami emerytalno-rentowymi. Kwestią sporną jest stanowisko organu, który oceniając materiał dowodowy uznał, iż w świetle art. 117 ust. 3 ustawy o Policji, przesłanką wypłacenia ww. świadczenia pieniężnego jest choroba uniemożliwiająca podjęcie zatrudnienia "nadal trwająca", a więc istniejąca bez przerwy. Ponadto organ wywiódł, że chodzi tu o tę samą jednostkę chorobową, ewentualnie przechodzącą w inną jednostkę chorobową, będącą ściśle związaną przyczynowo z pierwotnym schorzeniem. Sąd uznał, że pierwsza z wywiedzionych przez organ przesłanek była wystarczającym powodem wydania rozstrzygnięcia odmawiającego przyznania przedmiotowego świadczenia. Za prawidłowe Sąd uznał bowiem wywody organu, oparte na literalnej wykładni użytego w art. 117 ust. 3 o Policji sformułowania "nadal trwająca choroba", jako stanu nieprzerwanego pozostawania w chorobie, która uniemożliwia w tym czasie podejmowanie zatrudnienia. Spełnienia tego wymogu przed organem skarżący nie wykazał, skoro z wystawionych skarżącemu zwolnień lekarskich wynika, że nie było ciągłości pozostawania przez skarżącego w stanie choroby. Zgodnie z ustaleniami organu pomiędzy zwolnieniami funkcjonariusza potwierdzającymi chorobę przed zwolnieniem i pozwoleniu ze służby, występowała przerwa od [...] r., w sytuacji, gdy zwolniony został ze służby w Policji z dniem [...] r. Skarżący ani w toku postępowania administracyjnego, ani w skardze nie zanegował tego ustalenia organu. Bez znaczenia dla wyniku sprawy była w takim przypadku potrzeba ustalenia jednostki chorobowej policjanta (wobec wystawienia zwolnień lekarskich przez różnych lekarzy), ewentualnie przechodzącej w inną jednostkę chorobową, będącą ściśle powiązaną z pierwotnym schorzeniem, skoro z dostępnych organowi dokumentów wynikało niezbicie, że brak jest stanu choroby (chorób) trwającej bez przerwy. Prawidłowa wykładnia użytego w art. 117 ust. 3 ustawy o Policji zwrotu "nadal trwającej choroby", wymaga wykazania przez wnioskującego policjanta zwolnionego ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 i 6 ww. ustawy, nieustającego stanu pozostawania w chorobie, z powodu której nie może podjąć zatrudnienia. Kierując się powyższym Sąd stwierdza, że wbrew wywodom skargi zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z art. 117 ust. 3 w zw. z art. 41 ust. 2 pkt 5 i następne ustawy o Policji. Sąd w granicach tej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną nie stwierdził tego rodzaju naruszeń prawa procesowego oraz prawa materialnego, które mogłyby skutkować uwzględnieniem skargi. Dlatego Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) orzekł o oddaleniu skargi.