II SA/Sz 207/18
WyrokWSA w Szczecinie2018-04-11
Skład orzekający: Marzena Kowalewska, Kazimierz Maczewski, Anna Sokołowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odmawiając udostępnienia informacji publicznej, uznając ją za przetworzoną, prawidłowo uzasadnił swoją decyzję, wskazując na brak szczególnej istotności dla interesu publicznego?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organ nie wykazał w sposób należyty, dlaczego żądane informacje uznał za przetworzone. Uzasadnienie decyzji było lakoniczne i nie pozwalało na poznanie motywów działania organu ani na kontrolę sądową. Organ zobowiązany jest do szczegółowego wykazania, jakie czynności i nakłady pracy są konieczne do przygotowania informacji, aby można było uznać ją za przetworzoną, a następnie ocenić jej szczególne znaczenie dla interesu publicznego.Stan faktyczny
Skarżący zwrócił się do Szpitala o udostępnienie informacji dotyczących wydatków na obsługę prawną, kopii umów z prawnikami oraz toczących się spraw sądowych. Szpital wezwał skarżącego do wykazania szczególnej istotności dla interesu publicznego w zakresie przetworzenia informacji. Po otrzymaniu lakonicznej odpowiedzi, Szpital wydał decyzję odmawiającą udostępnienia części informacji, uznając je za przetworzone i stwierdzając brak szczególnej istotności dla interesu publicznego. Skarżący zaskarżył decyzję, zarzucając m.in. naruszenie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz K.p.a. poprzez wadliwe uzasadnienie.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję i zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Kowalewska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Kazimierz Maczewski, Sędzia WSA Anna Sokołowska, Protokolant starszy sekretarz sądowy Beata Radomska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 11 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi S. R. na decyzję Zarządu Szpitala Miejskiego im. J. w Ś. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z dnia 15 stycznia 2018 r. nr [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Zarządu Szpitala Miejskiego im. J. w Ś. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością na rzecz strony skarżącej S. R. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
W dniu 18 grudnia 2017 r. S. R. za pośrednictwem poczty
e-mailowej zwrócił się do Szpitala [...] im. J. G. w Ś. Spółki
z ograniczoną odpowiedzialnością o udostępnienie następujących informacji:
1) Jakie łączne wydatki na obsługę prawną poniósł Szpital [...] w Ś. Sp. z.o. w roku 2016, w roku 2017 do dnia udzielenia odpowiedzi?
2) Kopii wszystkich obowiązujących umów z prawnikami lub kancelariami prawnymi.
3) Czy toczą się jakiekolwiek sprawy sądowe przeciwko szpitalowi [...], jeśli tak to ile i czego dotyczą?
4) Czy toczą się jakiekolwiek sprawy z powództwa szpitala?
W piśmie z dnia 21 grudnia 2017 r. wezwano Wnioskodawcę do wykazania,
w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania, w jakim zakresie występuje szczególna istotność dla interesu publicznego, by dokonać przetworzenia informacji publicznej, o której mowa w pkt 1, 3 i 4 wniosku. Jednocześnie pouczono Wnioskodawcę, że w razie braku odpowiedzi we wskazanym terminie, podmiot zobowiązany samodzielnie dokona oceny, czy w sprawie zachodzi szczególna istotność dla interesu publicznego, by przetworzyć wnioskowane informacje publiczne.
W dniu 14 stycznia 2018 r. Wnioskodawca odpowiedział na wezwanie
za pośrednictwem poczty elektronicznej, wskazując, że jego wniosek dotyczy informacji publicznej prostej, a jego udostępnienie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego.
Szpital [...] decyzją z dnia 15 stycznia 2018 r. nr [...] odmówił S. R. udzielenia informacji publicznej na pytania:
1) Jakie łączne wydatki na obsługę prawną poniósł Szpital [...]
w Ś. Sp. z.o. w roku 2016, w roku 2017 do dnia udzielenia odpowiedzi?
2) Czy toczą się jakiekolwiek sprawy sądowe przeciwko szpitalowi [...], jeśli tak to ile i czego dotyczą?
3) Czy toczą się jakiekolwiek sprawy z powództwa szpitala?
W uzasadnieniu decyzji Organ wskazał, że oceniając odpowiedź Wnioskodawcy, stwierdził, że nie zawiera ona wyjaśnienia szczególnej istotności dla interesu publicznego przetworzenia informacji publicznej. Przystępując do samodzielnej oceny czy w sprawie zachodzi szczególna istotność dla interesu publicznego, by dokonać przetworzenia wnioskowanych informacji publicznych, Szpital [...] doszedł do wniosku, iż takiej szczególnej istotności dla interesu publicznego w tym przypadku brak.
S. R. w skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, zaskarżonej w całości decyzji zarzucił:
1) naruszenie art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2016 r., poz. 1764 ze zm.) dalej: "u.d.i.p." przez błędną jego wykładnię i uznanie, że żądane przez Skarżącego informacje, których udostępnienie wymaga przeprowadzenia wyłącznie prostych, technicznych czynności, niezwiązanych z analitycznym, czasochłonnym i złożonym intelektualnie procesem, stanowią informacje publiczne przetworzone;
2) naruszenie art. 11 i art. 107 § 3 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm.) zwanej dalej: "K.p.a." w zw. z art. 16 ust. 2 oraz w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. przez niewykazanie w uzasadnieniu decyzji, które z żądanych przez Skarżącego informacji stanowią informacje publiczne przetworzone oraz na czym owe przetworzenie polega w odniesieniu do każdej z tych informacji,
lecz zawarcie wyłącznie generalnego i lakonicznego zakwalifikowania wszystkich z żądanych informacji publicznych do kategorii informacji przetworzonych;
3) naruszenie art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. w zw. z art. 7, art. 8, art. 11 i art. 107 § 3 K.p.a. poprzez niewykazanie w uzasadnieniu, że udostępnienie żądanej przez wnioskodawcę informacji, przy założeniu, iż stanowi ona informację przetworzoną, nie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego, podczas gdy obowiązek ten spoczywa przede wszystkim na podmiocie zobowiązanym
do udostępnienia informacji publicznej.
Mając na uwadze powyższe naruszenia prawa, Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i o zasądzenie od Organu na rzecz Skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.
W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o oddalenie skargi w całości.
W uzasadnieniu wskazał, że Skarżący nadesłał wiadomość e-mail, w której poprosił
o udostępnienie mu, w ramach dostępu do informacji publicznej, 4 informacji. Jednocześnie wskazał, że odnośnie do pytania nr [...] Organ wydał w dniu 21 grudnia 2017 r. decyzję, w której odmówił Skarżącemu udzielenia informacji publicznej z uwagi na tajemnicę przedsiębiorstwa kancelarii radców prawnych świadczącej usługi na rzecz Szpitala [...] (w tej sprawie toczy się odrębne postępowanie przed WSA w Szczecinie). Natomiast co do pytań nr [...] i 4 Organ wskazał, że po wezwaniu Skarżącego do wykazania szczególnej istotności dla interesu publicznego, otrzymał jedynie lakoniczną odpowiedź Skarżącego. Ponieważ w ocenie Organu żądana przez Skarżącego informacja jest informacją przetworzoną, a w sprawie nie występuje szczególny interes publiczny (art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.), w dniu 15 stycznia 2018 r. organ wydał decyzję nr [...], w której odmówił Skarżącemu udzielenia odpowiedzi na pytania z pkt 1, 3 i 4.
W ocenie Organu skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Ustosunkowując się do zarzutów podniesionych w skardze, Organ wskazał, że Skarżący nieprawidłowo ocenił charakter swojego żądania i związane z jego potencjalną realizacją koszty i nakład pracy ze strony Szpitala [...], a także dokonał wybiórczego przeglądu orzecznictwa sądów administracyjnych, których tezy nieskutecznie próbował odnieść
do okoliczności niniejszej sprawy.
Organ stanął na stanowisku, że informacje, których udostępnienia domagał się Skarżący, stanowią informację przetworzoną, przy czym jest to spowodowane zarówno samym charakterem informacji, których Skarżący spodziewa się uzyskać, jak również jego własnym działaniem, czyli sformułowaniem pytań do Organu w taki sposób, aby zadać mu możliwie najwięcej pracy do wykonania. W dalszej części uzasadnienia odpowiedzi na skargę Organ ustosunkował się do pozostałych pytań zawartych we wniosku, tj. nr 1, 3 i 4.
Organ nie zgodził się ze stanowiskiem Skarżącego, gdyż Skarżący tak zakreślił termin w pytaniu nr 1, że niemożliwe było udzielenie mu odpowiedzi bez przeprowadzenia szczegółowej analizy wszystkich płatności poczynionych przez Szpital w okresie około dwóch lat wstecz, wyselekcjonowanie tych związanych z obsługą prawną i przygotowanie stosownego zestawienia, mając przy tym na względzie, aby na życzenie Skarżącego dokonać zestawienia na określony dzień, co stanowi dodatkowe utrudnienie w stosunku do zestawienia za określony, zamknięty okres. Szpital nie posiadał przy tym odrębnego, gotowego, stale aktualizowanego zestawienia kosztów ponoszonych na obsługę prawną, bowiem ani ni ma takiego obowiązku, ani nie jest to celowe. Zadośćuczynienie wnioskowi nie stanowiło zatem prostego zebrania posiadanych przez Organ informacji, lecz jest to obciążenie Szpitala dodatkową pracą, którą Skarżący wyraźnie bagatelizuje. Na poparcie swojego stanowiska Organ powołał się na orzecznictwo sądów administracyjnych.
Odnosząc się do drugiego pytania, Organ wskazał, że przygotowanie stosownego zestawienia byłoby równie czasochłonne i kłopotliwe, co przygotowanie zestawienia wszystkich wydatków na obsługę prawną. W tym pytaniu szczególnie istotna była dodatkowa trudność zadana Szpitalowi przez Skarżącego, a mianowicie udzielenie odpowiedzi na pytanie "czego dotyczą" te sprawy. Udzielenie odpowiedzi
na takie pytanie wymaga ze strony Organu pracy twórczej w postaci dokonania analizy każdej sprawy sądowej, w której uczestniczył Szpital, nazwania jej na podstawie jakiegoś kryterium, które - Skarżący nie wskazał jak szczegółowego określenia przedmiotu sprawy oczekuje - pracownicy Szpitala musieliby wymyślić, poddać krytycznej ocenie i zastosować, żeby, w końcu, dokonać odpowiedniego zestawienia. Bez wątpienia są to czynności, które wpisują się w zakres informacji przetworzonej. Na marginesie wskazał, że zgodnie z obowiązującymi w tej materii przepisami, informacje o bieżących umowach z obsługującą Szpital kancelarią radców prawnych i o wartości tych umów znajdują się w jego Biuletynie Informacji Publicznej, co w pełni realizuje cel społeczny służący udostępnianiu informacji publicznej, a więc przedstawienie obywatelom w jaki sposób i w jakiej kwocie wydawane są środki publiczne.
Organ zwrócił również uwagę, że sporządzenie analizy spraw sądowych Szpitala [...] wymagałoby również przeprowadzenia dodatkowej weryfikacji udostępnianych informacji z punktu widzenia ochrony tajemnicy lekarskiej oraz ochrony danych osobowych. Zdaniem Organu pamiętać należy o ochronie tajemnicy przedsiębiorstwa, której zachowania kontrahenci Szpitala mają pełne prawo od niego oczekiwać.
Przechodząc do rozważań w przedmiocie występowania w sprawie "szczególnej istotności dla interesu publicznego" Organ wskazał, że rozstrzygając o tej kwestii, kierował się przede wszystkim odczytaniem tego pojęcia wyrażonym w ukształtowanej od dawna linii orzeczniczej sądów administracyjnych. W ocenie organu Szpital [...] posiada odpowiednią obsługę prawną, pozostającą z nim w stałej i ścisłej współpracy oraz zapewniającą bezpieczne kształtowanie przez Szpital jego stosunków prawnych i efektywne prowadzenie spraw sądowych, co wydatnie przyczynia się do zachowania obowiązku skrupulatnego gospodarowania publicznym (samorządowym) środków pieniężnych.
Według Organu nie wiadomo w jaki sposób udostępnienie Skarżącemu informacji publicznej we wnioskowanym zakresie miałoby się przyczynić do poprawy funkcjonowania Szpitala [...], jakiegokolwiek innego podmiotu leczniczego, tudzież jakiejkolwiek innej spółki samorządowej. Szpitalowi nie było wiadome,
aby Skarżący posiadał możliwości wykorzystania udzielonej mu informacji w taki sposób, aby odbyło się to z korzyścią dla interesu publicznego.
Organ dodał, że Skarżącemu stworzono możliwość podzielenia się jego własnymi zapatrywaniami na tę kwestię i być może udałoby mu się przekonać Organ
do jakiegoś swojego poglądu na tę sprawę, jednak Skarżący odpowiedział na wezwanie do wykazania szczególnej istotności dla interesu publicznego w sposób nader enigmatyczny. Skarżący udzielił Organowi jednozdaniowej i nic niemówiącej odpowiedzi co do meritum sprawy, a obszernie przedstawił swoje stanowisko dopiero w skardze, w której jednak również nie wyjaśnił jakiemu szczególnemu interesowi publicznemu miałyby służyć informacje, lecz skupił się na wytykaniu Organowi uchybień.
W tej sytuacji Organ uznał, że udostępnienie Skarżącemu aptekarsko wyliczonej informacji o kosztach obsługi prawnej oraz zestawienia spraw sądowych, wraz z ich klasyfikacją, przyczyniłoby się prawdopodobnie jedynie do zaspokojenia jego ciekawości, co oczywiście nie tworzy na gruncie u.d.i.p. możliwości udostępnienia żądanych informacji.
Odnosząc się do zarzutów Skarżącego co do rzekomego nieprawidłowego skonstruowania zaskarżonej decyzji, wskazał, że uzasadnienie decyzji nr [...] zawiera wszystkie wskazane przez doktrynę cechy, a w szczególności jej adresatowi jasno wskazano udzielenia których informacji i na jakiej podstawie mu odmówiono.
Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, co następuje:
Skarga zawiera usprawiedliwione zarzuty.
W rozpatrywanej sprawie jest poza sporem, że wniosek Skarżącego z dnia 29 stycznia 2017 r. dotyczy informacji publicznej, a jego adresat należy do podmiotów zobowiązanych, w rozumieniu przepisów omawianej ustawy.
Kwestią sporną jest ocena, czy żądane przez Skarżącego informacje stanowią informację publiczną przetworzoną, w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy i w związku z tym, czy Szpital był uprawniony do uzależnienia udostępnienia tej informacji od wykazania przez Skarżącego, legitymowania się przesłankami mającymi szczególnie istotne znaczenie dla interesu publicznego. Istota zarzutów skargi sprowadza się do tego, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji Szpitala nie odpowiadało wymogom formalnym uniemożliwiając poznanie motywów uznania wnioskowanej informacji jako przetworzonej. Skarżący wywodzi, że wnioskowane prze Niego informacje mają walor prostych.
W jednolitym orzecznictwie przyjmuje się, że uchylenie decyzji przez sąd administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 107 § 1 i 3 k.p.a. z uwagi na jej wadliwe uzasadnienie może nastąpić, jeżeli wada ta ma istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności uniemożliwia poznanie w sposób wyczerpujący motywów działania organu, a w konsekwencji – kontrolę przez sąd administracyjny. Innymi słowy, sąd administracyjny może ograniczyć się do wyeliminowania decyzji z uwagi na jej wady uzasadnienia wówczas, gdy ich stopień uniemożliwia mu i stronom weryfikację merytoryczną (materialnoprawną) tej decyzji. To czy, decyzja uniemożliwia jej kontrolę przez strony i sąd administracyjny, musi być oceniane w szczególności przez pryzmat przepisów prawa materialnego stanowiących podstawę do jej wydania. Innymi słowy, uzasadnienie decyzji musi pozwalać dokładnie ocenić, czy organ zasadnie dokonał wykładni i zastosowania określonych przepisów prawa na gruncie prawidłowo ustalonego stanu faktycznego sprawy. W pierwszej kolejności trafność tego działania powinna być oceniana przez sąd administracyjny w świetle akt sprawy.
Z treści przepisów u.d.i.p. wynika, że w przypadku postępowania wszczynanego na wniosek, mamy do czynienia w istocie z dwoma postępowaniami o różnym charakterze i dwiema sprawami administracyjnymi. Pierwszy rodzaj postępowania polega na udzieleniu informacji lub poinformowaniu wnioskodawcy, że podmiot, do którego się zwrócił, nie posiada żądanej informacji albo żądana informacja nie ma charakteru informacji publicznej - co następuje w drodze czynności materialno-technicznej, do której nie mają zastosowania przepisy postępowania administracyjnego ogólnego. Z kolei w sytuacji, w której podmiot zobowiązany zamierza wydać decyzję o odmowie udostępnienia informacji lub o umorzeniu postępowania (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.), wówczas w sprawie mają zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie bowiem z art. 16 ust. 2 u.d.i.p., do decyzji odmownej oraz o umorzeniu postępowania stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, co oznacza, że Kodeks ten ma zastosowanie do całego procesu wydawania decyzji. Mając zatem na uwadze dotychczasowe wywody wskazać należy, że determinowane art. 107 § 1 i 3 k.p.a. uzasadnienie decyzji odmawiającej powinno zawierać argumentację na okoliczność spełnienia w sprawie przesłanek tej odmowy. Co do zasady brak, ogólność lub pozorność takiej argumentacji świadczy rzeczywiście o wymagającym uchylenia decyzji naruszeniu formalnym art. 107 § 1 i 3 k.p.a., jednak już jej nietrafność stanowi uchybienie merytoryczne i oznacza naruszenie przez organ art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.
Rozwiązanie takie posiada również charakter gwarancyjny dla wnioskodawcy, ponieważ w ten sposób jest wobec niego zastosowany tryb postępowania określony dokładanie w k.p.a., dzięki czemu są chronione jego prawa, a samo postępowanie jest prowadzone z uwzględnieniem przepisów rozdziału 2 działu I k.p.a., statuującego zasady ogólne postępowania administracyjnego, co stanowi gwarancję jego rzetelności.
W niniejszej sprawie podstawę decyzji administracyjnych będących przedmiotem kontroli sądu są art. 16 ust. 1 i 2 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 17 u.d.i.p.
Lektura uzasadnienia decyzji nie pozostawia wątpliwości, że odmówiono udostępnienia informacji z uwagi na brak wykazania przez Wnioskodawcę interesu publicznego przy uznaniu, że informacja o którą wystąpił ma charakter informacji przetworzonej.
W treści art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p ustawodawca nie zdefiniował terminu "informacja przetworzona". Pojęcia tego nie definiuje również żaden z innych, obowiązujących przepisów prawa powszechnie obowiązującego. W przypadku uznania, że w sprawie występuje przesłanka w postaci "informacji przetworzonej", wobec braku definicji legalnej użytego w przywołanym akcie prawnym pojęcia, obowiązkiem Szpitala było w sposób nie budzący wątpliwości wykazać, z jakich przyczyn zajął takie stanowisko,
Charakter informacji publicznej przetworzonej mogą mieć dane publiczne, które co do zasady wymagają dokonania stosownych analiz, obliczeń, zestawień statystycznych, ekspertyz, połączonych z zaangażowaniem w ich pozyskanie określonych środków osobowych i finansowych organu, innych niż te wykorzystywane w bieżącej działalności. Uzyskanie żądanych przez wnioskodawcę informacji wiązać się zatem musi z potrzebą ich odpowiedniego przetworzenia. Przetworzenie może polegać np. na wydobyciu poszczególnych informacji cząstkowych z posiadanych przez organ zbiorów dokumentów (które to zbiory mogą być prowadzone w sposób uniemożliwiający proste udostępnienie gromadzonych w nich danych) i odpowiednim ich przygotowaniu na potrzeby wnioskodawcy (opracowaniu nawet prostego zestawienia w tym zakresie). Tym samym również suma informacji prostych, w zależności od wiążącej się z ich pozyskaniem wysokości nakładów jakie musi ponieść organ, może być traktowana jako informacja przetworzona.
Zauważyć przyjdzie, że przeniesienie informacji na inny nośnik, pomijanie pewnych fragmentów, czy proste zsumowanie danych są tego rodzaju zabiegami, które nie pozwalają mówić o "przetworzeniu", a co najwyżej o "przekształceniu" informacji w inną formę i nie stanowią one tym samym informacji przetworzonej. Na tym więc również polega różnica pomiędzy informacją prostą, tj. zawierającą się w istniejącym dokumencie, a informacją przetworzoną, która musi zostać dopiero wytworzona w oparciu o istniejące dokumenty (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 sierpnia 2010 r., sygn. akt I OSK 1727/09, CBOSA). Z "przetworzeniem informacji" nie można zrównać również samego faktu wyszukania w rejestrach, ewidencjach czy innego rodzaju zestawieniach informacji określonych we wniosku. W takim przypadku organ udziela prostej informacji publicznej.
Zwykłe czynności (procesy) jakie wiążą się z przygotowaniem informacji publicznej, nie mogą zwalniać zobowiązanych podmiotów z tego obowiązku, a tym samym kwestie te nie mogą ograniczać prawa do uzyskania informacji publicznej (por. wyrok WSA w Opolu z dnia 13 stycznia 2005 r. sygn. akt II SAB/Op 14/04, CBOSA). Proces przetwarzania, którego istotnym elementem jest włożenie wysiłku intelektualnego w przygotowanie informacji musi prowadzić do uzyskania jakościowo nowej informacji wykreowanej z informacji jednostkowych.
Pamiętać należy także, iż ocena, czy dany zbiór informacji prostych przerodzi się w informację przetworzoną, powinna być dokonywana w każdej sprawie indywidualnie. Jak wskazał bowiem Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 21 lipca 2011r., sygn. akt I OSK 678/11, zajął stanowisko, iż: "ustawodawca, formułując w art. 61 Konstytucji zasadę "prawa do informacji", wyznaczył tym samym podstawowe reguły wykładni tego uprawnienia. Jeżeli bowiem stanowi ono prawo konstytucyjne, to ustawy określające tryb dostępu do informacji powinny być interpretowane w taki sposób, aby gwarantować obywatelom i innym osobom i jednostkom szerokie uprawnienia w tym zakresie, a wszelkie wyjątki winny być rozumiane wąsko. Oznacza to stosowanie w odniesieniu do tych ustaw takich zasad wykładni, które sprzyjają poszerzaniu, a nie zawężaniu obowiązku informacyjnego." (CBOSA).
Stąd potrzeba takiego uzasadnienia decyzji, która winna wskazywać na czynności, które musi podjąć Szpital, na takie działania organizacyjne i angażowania środków osobowych, które zakłócają normalny tok działania podmiotu zobowiązanego i utrudniają wykonywanie przypisanych mu funkcji.
Oceny nakładu pracy niezbędnego, by zgromadzić i opracować żądaną przez Skarżącego informację wymaga odniesienia się do konkretnych danych dotyczących ilości dokumentów podlegających analizie i opracowaniu, a także charakteru koniecznych czynności (np. analizy, zestawień, wydobycie cząstkowych informacji). Tylko wtedy określenie, że dana informacja ma charakter informacji publicznej przetworzonej nie ma charakteru arbitralnego i może podlegać kontroli w postępowaniu sądowoadministracyjnym.
Tymczasem lektura uzasadnienia decyzji Szpitala w niniejszej sprawie w ogóle nie wskazuje na żadne czynności, których musi podjąć Szpital aby udzielić wnioskowanej informacji publicznej. Analizując pod powyższym kątem zaskarżone decyzje zauważyć należy, że Szpital w ogóle nie wskazał na konieczność podjęcia jakichkolwiek czynności, które przemawiałyby za tym, że w sprawie dojdzie do wytworzenia informacji. Decyzja nie zawiera podania ustaleń i prawnych motywów działania, a jednocześnie w świetle akt sprawy Sąd nie jest w stanie zweryfikować trafność oceny Szpitala w zakresie przetworzenia informacji w odniesieniu do poszczególnych żądanych informacji.
Powyższa ocena prawna czyni przedwczesnym zarzut naruszenia prawa materialnego art. 3 ust. 1 pkt 1 i art. 16 ust. 1 u.d.i.p., gdyż dopiero dokonanie niezbędnych ustaleń przez Szpital i przedstawienie ich w uzasadnieniu ewentualnie wydanych decyzji pozwoli na ocenę, czy doszło do naruszenia prawa materialnego przez wadliwe uznanie, że żądana informacja ma charakter informacji przetworzonej.
Przedwczesnym byłoby także, wobec powyższej oceny prawnej odnoszenie się, czy udzielenia informacji wymaga szczególny interes publiczny. Dokonanie tej oceny będzie bowiem konieczne jedynie wówczas, gdy konkretne ustalenia Szpitala doprowadzą je do stwierdzenia, że żądana informacja jest informacją publiczną przetworzoną.
Nie budzi wątpliwości, że samo ustalenie, że mamy do czynienia z informacją publiczną przetworzoną to automatycznie zostanie wydana decyzja odmowna. Ustawodawca w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. powiązał prawo dostępu do informacji publicznej przetworzonej z istnieniem po stronie wnioskodawcy przesłanki szczególnie istotnego interesu publicznego.
Pozyskanie informacji publicznej przetworzonej, zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., musi więc być nie tylko istotne dla interesu publicznego, ale istotność ta musi mieć również charakter szczególny. Żądane dane mogą być więc - ogólnie rzecz ujmując - istotne dla interesu publicznego, jednakże w wyniku np. zestawienia kosztów ich wytworzenia, a przede wszystkim potrzeby ich pozyskania, nie będą miały szczególnie istotnej wartości dla wskazanego interesu publicznego. Przetworzenie tych informacji i trud z tym poniesiony, nie przełoży się bowiem na wskazywane przez ustawodawcę ulepszenie działania organu. Podmioty udzielające informacji przetworzonej, zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy, przed udostępnieniem tej informacji muszą ustalić i rozważyć czy jej udostępnienie w zakresie określonym we wniosku jest "szczególnie istotne dla interesu publicznego". Ocena tej "szczególnej istotności dla interesu publicznego" należy bowiem do podmiotu dysponującego informacją i to on musi wykazać brak istnienia tej przesłanki w decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej (wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 8 października 2008r., sygn. akt IV SA/Wr 352/08). Nie mniej i w tym zakresie nie sposób poznać motywów odmowy Szpitala.
A zatem zasadny jest zarzut skargi, że Szpital naruszył ww. przepisy z uwagi na wadliwe uzasadnienie decyzji i uchybienie to ma istotny wpływ na wynik sprawy. Zasadność odmowy z uwagi na konieczność przetworzenia informacji nie mogła być poznana przez Skarżącego na etapie decyzji a także poddana kontroli przez Sąd.
Czynienie takich wyjaśnień na etapie odpowiedzi na skargę, czyli pisma kierowanego do Sądu a nie do Wnioskodawcy występującego o udzielenie informacji publicznej nie sanuje wskazanych wyżej braków rozstrzygnięcia w zakresie odmowy udostępnienia informacji publicznej. Również podnoszone w odpowiedzi na skargę dodatkowe podstawy odmowy udostepnienia informacji publicznej (z uwagi na udostepnienie w BIP-ie, potrzebę ochrony tajemnic) winny znaleźć się w decyzji.
Stąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., Sąd orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji.
Ponownie rozpoznając wniosek Skarżącego Szpital uwzględni wskazania Sądu, przy ocenie zakresu żądania o udostępnienie informacji publicznej oraz podejmie stosowne rozstrzygnięcie zachowując gwarancje procesowe Wnioskodawcy.
O kosztach postępowania orzeczono w pkt 2 wyroku na podstawie art. 200 i 205 p.p.s.a. Na zasądzone koszty złożyło się wynagrodzenie pełnomocnika ([...] złotych), opłata od pełnomocnictwa (17 złotych) oraz wpis od skarg ([...] złotych).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło