II SA/Sz 21/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj po rozpoznaniu w dniu 7 marca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. G. o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi oraz do uiszczenia wpisu sądowego od wniesionej skargi na postanowienie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania postanawia: odmówić przywrócenia terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi oraz do uiszczenia wpisu sądowego J. G., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, pismem z dnia [...] r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Zarządzeniem z dnia [...] r. Sąd zobowiązał pełnomocnika skarżącej do uzupełnienia braku formalnego skargi przez złożenie pełnomocnictwa lub jego uwierzytelnionego odpisu, do działania w imieniu skarżącej przed sądem administracyjnym lub sądami administracyjnymi oraz wezwał skarżącą do uiszczenia wpisu sądowego od wniesionej skargi w kwocie 100 zł. Wezwanie do usunięcia braku formalnego skargi oraz do uiszczenia wpisu od skargi doręczono skutecznie pełnomocnikowi skarżącej w dniu [...] r. Termin do usunięcia braku formalnego i fiskalnego upłynął zatem w dniu [...] r. (poniedziałek). W dniu [...] r. (data nadania wniosku) pełnomocnik skarżącej adwokat F. R. złożył wniosek o przywrócenie terminu do usunięcia braków skargi. Do wniosku załączył pełnomocnictwo udzielone przez J. G. oraz dowód uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 100 zł. Uzasadniając wniosek pełnomocnik wyjaśnił, że w dniach od [...] r. do dnia [...] r. poważnie zachorował i w związku z tym nie miał możliwości uczynić zadość zobowiązaniom nałożonym przez Sąd. Pełnomocnik podał, że przyczyna uchybienia terminu ustała w dniu [...] r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Stosownie do art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", sąd postanowi na wniosek strony przywrócenie terminu, jeżeli nie dokonała ona w terminie czynności procesowej bez swojej winy. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z art. 87 § 1 i 2 p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 tej ustawy). Z przepisów regulujących instytucję przywrócenia terminu do dokonania określonej czynności procesowej wynika zatem, że przywrócenie terminu może nastąpić, gdy spełnione zostały łącznie trzy przesłanki: wniosek o przywrócenie terminu został złożony w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu; zainteresowany uprawdopodobnił, że uchybił terminowi bez swojej winy oraz dopełnił czynność, dla której określony był termin. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że przesłanka braku winy w uchybieniu terminu powinna być oceniana z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet niewielkim niedbalstwem. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może mieć miejsce tylko wtedy, gdy jego uchybienie nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por.: postanowienie NSA w Warszawie z dnia 15 października 2013 r, sygn. akt II GZ 562/13, Lex nr 1437280). Ponadto, przy ocenie winy strony lub jej braku w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub niepodjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu. Oceniając złożony wniosek według powyższych kryteriów, Sąd uznał, że profesjonalny pełnomocnik reprezentujący skarżącą nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminu spowodowane było okolicznościami niezawinionymi przez niego. Sąd podziela pogląd przedstawiony między innymi w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 października 2011 r., sygn. akt II FZ 527/11, zgodnie z którym istnienie przeszkody do dokonania czynności w postępowaniu (np. choroby) nie oznacza jeszcze, że automatycznie uprawdopodobniony został brak winy w uchybieniu terminu, zwłaszcza w przypadku profesjonalnego pełnomocnika, (...) który powinien w taki sposób zorganizować pracę, by odpowiednio zabezpieczać interesy swoich klientów również w przypadku choroby, czy innych przeszkód losowych uniemożliwiających mu osobiste reprezentowanie tych interesów. W tym celu pełnomocnik powinien był zadbać o taką organizację kancelarii, ażeby podczas jego nieobecności inne osoby mogły zastąpić go w wykonywaniu obowiązków. W ocenie sądu, przedłożone zaświadczenie lekarskie wskazuje, że istniała przeszkoda do dokonania czynności w postępowaniu (choroba), jednak dla uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu konieczne jest uwiarygodnienie przez stronę niemożności działania mimo dołożenia staranności w przezwyciężaniu takiej przeszkody. W przypadku choroby trzeba zatem wskazać, że rodzaj choroby uniemożliwiał dokonanie czynności oraz że nie istniała możliwość skorzystania z pomocy innych osób w jej dokonaniu. Ocena czy uprawdopodobniony został brak winy w uchybieniu terminu nie ogranicza się zatem, do ustalenia czy twierdzenia wnioskodawcy o chorobie są wiarygodne (tj. np. potwierdzone zaświadczeniem lekarskim), ale musi również uwzględniać na przykład to czy wskazana przyczyna uchybienia terminu stanowi przeszkodę niemożliwą do przezwyciężenia i czy zainteresowany wykazał należytą staranność w podjęciu działań mogących zapobiec uchybieniu terminu, przykładowo poprzez wyręczenie się inną osobą. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że pełnomocnik nie uprawdopodobnił, że w terminie właściwym do uzupełnienia braku formalnego i fiskalnego skargi dolegliwości wynikające z choroby uniemożliwiły mu podjęcie stosownych działań zmierzających do uiszczenia wpisu sądowego oraz przedstawienia pełnomocnictwa. Zauważyć również trzeba, że z nadesłanej sądowi kserokopii zwolnienia lekarskiego z dnia [...] r. wynika, że "chory może chodzić" wobec czego nie sposób uznać, że dokument ten należycie uprawdopodabnia wystąpienie u pełnomocnika choroby o tak poważnym przebiegu, który uniemożliwiałby temu pełnomocnikowi podejmowanie wszelkich działań, w tym chociażby zmierzających do skorzystania z pomocy innych osób. W tym stanie rzeczy, wobec braku przesłanek do przywrócenia terminu, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., orzeczono jak w postanowieniu.