II SA/Sz 210/10

WyrokWSA w Szczecinie2010-12-09

Skład orzekający: Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Grzegorz Jankowski, Mirosława Włodarczak-Siuda

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy umieszczenie reklamy na ścianie budynku, który znajduje się na granicy pasa drogowego, stanowi zajęcie pasa drogowego w rozumieniu ustawy o drogach publicznych i podlega karze pieniężnej?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że reklama umieszczona na ścianie budynku, który przylega do pasa drogowego, stanowi zajęcie tego pasa, jeśli granica pasa drogowego przebiega po obrysie budynku. W takim przypadku, nawet jeśli reklama nie znajduje się bezpośrednio nad chodnikiem, ale wystaje poza płaszczyznę ściany, jest to podstawą do wymierzenia kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi. Sąd podkreślił, że zgoda właściciela nieruchomości na umieszczenie reklamy ma charakter cywilnoprawny i nie wyłącza administracyjnoprawnej odpowiedzialności za zajęcie pasa drogowego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła kary pieniężnej nałożonej na J. B. za zajęcie pasa drogowego poprzez umieszczenie reklamy na ścianie budynku przy al. [...] w [...] bez zezwolenia zarządcy drogi. Organ I instancji (Prezydent Miasta) wymierzył karę, opierając się na opinii geodety ustalającej przebieg pasa drogowego po ścianie budynku. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję w części dotyczącej terminu zajęcia i wysokości kary, ale utrzymało w mocy pozostałe rozstrzygnięcia. Skarżąca kwestionowała ustalenie granicy pasa drogowego, kategorię drogi oraz fakt umieszczenia reklamy w pasie drogowym.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Sędziowie Sędzia NSA Grzegorz Jankowski (spr.),, Sędzia NSA Mirosława Włodarczak-Siuda, Protokolant Katarzyna Skrzetuska-Gajos, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 9 grudnia 2010 r. sprawy ze skargi J. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie kary za zajęcie pasa drogowego oddala skargę Wyrokiem z [...] r. Wojewódzki Sąd Administracyjny (sygn. akt [...]) uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. oraz poprzedzającą ją decyzje Prezydenta z [...] r. w przedmiocie kary za zajęcie pasa drogowego, po rozpoznaniu skargi J. B. W uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy należy bezspornie ustalić, gdzie przebiega linia rozgraniczająca pas drogowy Al. [...] w [...] od działki, na której posadowiony jest budynek, na którym umieszczona została reklama skarżącej i czy rzeczywiście oraz w jakim okresie reklama należąca do skarżącej znajdowała się w pasie drogowym tej ulicy. Jednocześnie Sąd nie podzielił pozostałych argumentów skargi. Decyzją z [...] r. Prezydent Miasta działając na podstawie art. 19 ust. 5, art. 21 ust. 1 i 1a, art. 40 ust. 12 pkt 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, § 5 ust. 1 pkt 3 uchwały Nr [...] Rady Miasta z [...] r. w sprawie ustalenia stawek opłaty za zajęcie pasa drogowego i zgodnie z uchwałą [...], załącznik (Lp. [...]) Rady Miasta z [...] r. w sprawie ustalenia przebiegu dróg powiatowych w Mieście [...] wymierzył J. B. wykonującej działalność gospodarczą pod nazwą [...] karę pieniężną w kwocie [...] zł za zajęcie pasa drogowego drogi powiatowej al. [...] w [...] bez zezwolenia zarządcy drogi w okresie od dnia [...] r. do [...] r. poprzez umieszczenie reklamy równolegle do ściany budynku o powierzchni [...] m2. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że zgodnie z ustaleniami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zlecił Spółce A. wykonującej prace geodezyjne ustalenie przebiegu granic pasa drogowego przy nieruchomości al. [...] w [...] (dz. Nr [...], obręb [...]) oraz naniesienie pomiarów dokonanych w terenie na kalkę techniczną. Dokonane pomiary geodezyjne bezspornie potwierdziły przebieg pasa drogowego al. [...] na wysokości posesji nr [...] po ścianie budynku co tym samym nie budzi wątpliwości, w ocenie organu, że przedmiotowa reklama znajduje się w pasie drogowym al. [...]. Odwołanie od decyzji wniosła J. B. zarzucając: - naruszenie art. 4 pkt 1 ustawy o drogach publicznych przez przyjęcie nieprawidłowej granicy pasa drogowego al. [...], - naruszenie art. 6a ust. 1 ustawy o drogach publicznych przez przyjęcie, że al. [...] jest drogą powiatową, - naruszenia art. 6a ust. 3 ustawy o drogach publicznych przez przyjęcie, że istniejąca al. [...] ma ustalony przebieg, - naruszenie art. 7,8 i 9 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 7 Konstytucji przez bagatelizowanie umowy zawartej przez stronę ze Wspólnotą Mieszkaniową na umieszczenie reklamy. Decyzją z [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie, jak określono, art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego w związku z art. 40 ust. 12 pkt 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych uchyliło zaskarżoną decyzję w części dotyczącej rozstrzygnięcia w zakresie terminu zajęcia pasa drogowego oraz w zakresie wysokości wymierzonej kary pieniężnej i ustalił termin zajęcia pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi od [...] r. do dnia [...] r. tj. [...] dni i wymierzyło z tego tytułu pieniężną karę administracyjną w kwocie [...] zł a w pozostałej części utrzymało w mocy decyzję Prezydenta. W uzasadnieniu decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że strona nie zgłaszała zastrzeżeń odnośnie powierzchni reklamy i nie kwestionowała faktu umieszczenia reklamy na budynku nr [...] al. [...] w [...]. Organ odniósł się do wszystkich zarzutów odwołania i pokreślił, że al. [...] jest bez wątpienia drogą powiatową bowiem do tej kategorii zaliczona została uchwałą nr [...] Rady Miasta z [...] r. Nadto organ zmienił okres zajęcia pasa drogowego bez zezwolenia od [...] r. gdyż przyjął, że istotne w sprawie jest powiadomienie strony o prowadzonym postępowaniu i od tego momentu można liczyć okres zajmowania pasa drogowego bez zezwolenia. Skutkiem takiego stanowiska organ zmienił też wysokość kary pieniężnej na [...] zł. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego J. B. powtórzyła większość argumentów zwartych w odwołaniu od decyzji, a nadto stwierdziła, że Sąd powinien zakwestionować niewłaściwą kategorię ulicy [...] stosując bezpośrednio Konstytucję. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny u z n a ł, co następuje: Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji prowadzona na podstawie art. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi doprowadziła do stwierdzenia, że skarga nie jest zasadna. Na wstępie Sąd zaznacza, że sprawa była już przedmiotem rozpoznania przez tut. Sądem, który wydał w sprawie wyrok [...] r. sygn. akt [...]. Zgodnie zaś z art. 153 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. We wspomnianym wyroku Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z [...] r. Powodem do uchylenie decyzji była konieczność, jak określił Sąd, bezspornego ustalenia, gdzie przebiega linia rozgraniczająca pas drogowy al. [...] w [...] od działki, na której posadowiony jest budynek, na którym umieszczona została reklama skarżącej oraz czy rzeczywiście i w jakim okresie reklama należąca do skarżącej znajdowała się w pasie drogowym. Natomiast Sąd podkreślił, że dla oceny rozstrzyganej sprawy bez znaczenia pozostaje fakt, że skarżąca zawarła ze wspólnotą mieszkaniową umowę w przedmiocie umieszczenia reklamy na budynku. Trafnie Sąd zaznaczył, że zgoda właściciela na umieszczenie reklamy, czy też uiszczenie z tego tytułu opłat, mają podstawę cywilnoprawną, zaś opłata przewidziana w art. 40 ust. 3 ustawy o drogach publicznych oraz kara pieniężna określona w ust. 12 tego artykułu ma charakter administracyjny. Nie ma też znaczenia dla oceny sprawy kwestie zajęcia pasa drogowego pod witrynę, na której usytuowana została reklama skarżącej. Sąd przesądził też, że al. [...] w [...] jest drogą powiatową i niniejszy skład Sądu podkreśla, że brak jest też jakichkolwiek podstaw aby kwestionować przebieg tej drogi. Organ I instancji przedstawił natomiast zgodnie z zaleceniem Sądu opinie geodety w sprawie ustalenia przebiegu granic pasa drogowego przy nieruchomościach al. [...] i ul. [...] w [...] sporządzoną na kalce technicznej w oparciu o pomiary dokonane w terenie. Z przesłanych przez geodetę ustaleń wynika, że pas drogowy al. [...] przebiega na wysokości posesji nr [...] po ścianie budynku. Wobec powyższego nie budzi, w ocenie Sądu, wątpliwości, że reklama znajdowała się w pasie drogowym al. [...]. W myśl art. 40 ust. 1 ustawy o drogach publicznych, zajęcie pasa drogowego na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg wymaga zezwolenia zarządcy drogi w drodze decyzji administracyjnej. Zgodnie zaś z art. 40 ust. 12 tej ustawy, za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi, zarządca wymierza karę pieniężną w wysokości 10 - krotności opłaty ustalonej zgodnie z art. 40 ust. 4 – 6 ustawy. Zdaniem Sądu organy prawidłowo ustaliły, że w sprawie zaistniały okoliczności obligujące organ administracji do wymierzenia w formie decyzji administracyjnej kary za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi. W ocenie Sądu, nie sposób przyjąć zgłaszanego ponownie przez skarżącą zarzutu, że geodeta określił granice działki nr [...] zabudowanej budynkiem mieszkalnym nr [...] i [...] a nie granicę pasa drogowego w rozumieniu art. 4 pkt 1 ustawy o drogach publicznych. Granica ta według skarżącej została ustalona po zewnętrznych płaszczyznach ścian zewnętrznych kondygnacji przyziemnej i ma się nijak do ustawowej definicji granicy pasa drogowego a jako koronny argument skarżąca wskazuje, że pod wystającą witryną na której umieszczona jest reklama nie znajduję się chodnik. Do tego zagadnienia odniósł się już Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z [...] r. i Sąd w niniejszym składzie w całości podziela uzasadnienie Sądu w tym przedmiocie. Przedmiotem skargi jest decyzja o nałożeniu kary za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia i Sąd w niniejszym postępowaniu nie może badać zgodności z Konstytucją uchwały Rady Miasta z [...] r. w sprawie ustalenia przebiegu dróg powiatowych w [...]. Sąd pragnie zauważyć, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze zasadnie uchyliło decyzje Prezydenta z [...] r. w części dotyczącej rozstrzygnięcia w zakresie terminu zajęcia pasa drogowego drogi powiatowej al. [...] w [...]. Słuszne jest bowiem stanowisko organu, że karę należy obliczać od dnia skutecznego powiadomienia strony o toczącym się postępowaniu, które w tym przypadku miało miejsce od [...] r. i stąd ustalenie, że kara pieniężna, za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi dotyczy okresu od [...] r. do dnia [...] r. i wynosi [...] zł. Pas drogowy to wydzielony pas terenu w rozumieniu art. 4 pkt 1 ustawy o drogach publicznych, obejmujący płaszczyznę gruntu pasa drogowego wraz z przestrzenią nad tym pasem (p. wyroku NSA z 19 czerwca 2000 r. sygn. akt OPK 3/00) a sposób wykorzystania tej przestrzeni określa właściciel nieruchomości. Zasadne jest, w ocenie Sądu, twierdzenie organu II instancji, że sam fakt zajęcia pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi jest wystarczającą i konieczną przesłanką wymierzenia kary. W ocenie Sądu organ I instancji zrealizował wytyczne Sądu wyrażone w wyroku z [...] r. Upoważniony geodeta dokonał pomiarów geodezyjnych i uwidocznił je na kalce technicznej. Pomiar potwierdził, że granice pasa drogowego przebiegają po obrysie budynku i stąd reklama jak i witryna sklepowa wystają poza granicę pasa drogowego. Stawki opłat zostały obliczone zgodnie z § 5 ust. 1 pkt 3 uchwały nr [...] Rady Miasta z [...] r., a w myśl art. 40 ust. 12 pkt 1 ustawy o drogach publicznych za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia, zarządca drogi wymierza karę pieniężną w wysokości 10 – krotności opłaty. Sąd stwierdza, że organy dokonały prawidłowej oceny stanu faktycznego przy uwzględnieniu korekty wysokości kary pieniężnej dokonanej przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Prawidłowo też zostały zastosowane normy prawa materialnego i procesowego w przedmiotowej sprawie. Jakkolwiek Samorządowe Kolegium Odwoławcze powołało w podstawie prawnej art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego zamiast art. 138 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, to jednak treść rozstrzygnięcia i uzasadnienia wskazują, że podstawą decyzji jest art. 138 § 2 pkt 2 a art. 156 został wpisany omyłkowo. Z tych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło