II SA/Sz 210/17
PostanowienieWSA w Szczecinie2017-03-30
Skład orzekający: Bożena Gonzalez Perea
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej pomocy społecznej powinien zostać umorzony jako bezprzedmiotowy, jeśli ustawa z mocy prawa zwalnia stronę z obowiązku ponoszenia tych kosztów?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie z zakresu pomocy społecznej podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowy, ponieważ strona jest z mocy ustawy zwolniona z obowiązku ponoszenia tych kosztów. Natomiast wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu w takiej sytuacji powinien zostać uwzględniony, jeśli strona wykaże brak możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.Stan faktyczny
Opiekun prawny K. B., osoby całkowicie ubezwłasnowolnionej, złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Skarga dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego uchylającej decyzję o przyznaniu miejsca w ośrodku opiekuńczym. Rodzina wnioskodawcy utrzymuje się z niskiej renty i świadczeń z pomocy społecznej, ponosząc znaczne wydatki na utrzymanie i leczenie.Rozstrzygnięcie
Postanowiono umorzyć postępowanie w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowić adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 30 marca 2017 roku Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Szczecinie Bożena Gonzalez Perea po rozpoznaniu w dniu 30 marca 2017 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku K. B. reprezentowanego przez opiekuna prawnego M. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi K. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie przyznania miejsca w Ośrodku Opiekuńczym dla Dzieci i Młodzieży p o s t a n a w i a I. umorzyć postępowanie w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, II. ustanowić adwokata
K. B. reprezentowany przez opiekuna prawnego M. B. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta uchylającą decyzję tego organu w sprawie przyznania skarżącemu miejsca w Ośrodku Opiekuńczym dla D. i M.
W dniu 16 marca 217 r. opiekun prawny skarżącego złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku podano, że M.B. samotnie wychowuje trójkę dzieci, w tym całkowicie ubezwłasnowolnionego K.B., który wymaga stałej opieki, ponieważ jej mąż zmarł, mieszka w mieszkaniu komunalnym o pow.[...] m2 i utrzymuje się renty syna ([...]zł miesięcznie) i świadczeń z opieki społecznej. Łączny dochód rodziny wynosi [...] zł miesięcznie, a ponoszone wydatki stałe wynoszą [...] zł (mieszkanie [...]zł, energia elektryczna [...] zł, gaz [...] zł, rehabilitacja syna [...]zł, media[...] zł, leki [..] zł, pampersy[..] zł).
W myśl art. 245 § 1, § 2 i 3 ustawy dnia 3 sierpnia 22 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 216 r. poz. 718 ze zm.) – dalej "p.p.s.a", prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego.
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 p.p.s.a.).
Z wniosku oraz akt administracyjnych sprawy wynika, że skarżący ma 18 lat, jest osobą ubezwłasnowolnioną całkowicie, pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z matką która jest jego opiekunem prawnym i dwiema siostrami w wieku szkolnym. Z uwagi na konieczność sprawowania opieki nad synem matka skarżącego nie pracuje, a dochód rodziny składa się z renty skarżącego i różnych świadczeń z opieki społecznej. Rodzina wnioskodawcy mieszka w mieszkaniu należącym do gminy, nie ma żadnego majątku.
Decyzja będąca przedmiotem skargi została wydana na podstawie art. 16 ust. 5 i art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 24 r. o pomocy społecznej. Stosownie do treści art. 239 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. nie mają obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Skarżący jest zatem w niniejszej sprawie z mocy ustawy zwolniony od obowiązku ponoszenia jakichkolwiek kosztów sądowych. W tej sytuacji złożony wniosek w części obejmującej zwolnienie od kosztów sądowych należało umorzyć jako bezprzedmiotowy na podstawie art. 249a p.p.s.a.
Natomiast w zakresie dotyczącym ustanowienia adwokata z urzędu wniosek należało uwzględnić. Skarżący utrzymuje się z niskiej renty, a pozostali członkowie jego rodziny utrzymują się wyłącznie ze świadczeń z pomocy społecznej. Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wniosek w tym zakresie należało uwzględnić.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło