II SA/Sz 214/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Makowska po rozpoznaniu w dniu 15 kwietnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego p o s t a n a w i a 1. zwolnić skarżącego od kosztów sądowych, 2. ustanowić adwokata. M. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego. Skarżący wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie [...]zł złożył - na urzędowym formularzu PPF - wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Z treści oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że wnioskodawca jest osobą bezrobotną i prowadzi gospodarstwo domowe wraz dwoma córkami – E. (ur. [...].) oraz W. (ur. [...]). Skarżący nie posiada żadnych rzeczy ruchomych i nieruchomych, zasobów finansowych, ani przedmiotów wartościowych. W rubryce źródło utrzymania skarżący wpisał - "nie dotyczy". Sąd pismem z dnia [...]r. zobowiązał M. S. do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez: - złożenie oświadczenia, czy prowadzi działalność gospodarczą i z tego tytułu uzyskuje dochód oraz udokumentowania jego wysokość, - złożenie oświadczenia, czy skarżący jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna, i przedłożenia stosownego zaświadczenia z powiatowego urzędu pracy, - złożenie oświadczenia, czy córka E. S. jest uczniem (studentem) i pozostaje na utrzymaniu skarżącego, ewentualnie czy córka uzyskuje źródło dochodu i udokumentowania wysokości osiąganych dochodów, - złożenie oświadczenia i udokumentowania na podstawie, jakiego tytułu prawnego korzysta z lokalu, w którym zamieszkuje, - złożenie oświadczenia i udokumentowania wysokości ponoszonych miesięcznych kosztów na utrzymanie mieszkania. W piśmie tym zawarte zostało pouczenie, że nie uzupełnienie wyżej wymienionych danych w terminie 14 dni od dnia doręczenia niniejszego wezwania, spowoduje rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy na podstawie danych znajdujących się w aktach sprawy. W odpowiedzi na powyższe wezwanie M. S. przedłożył zaświadczenie z Powiatowego Urzędu Pracy stwierdzające, że skarżący jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna od dnia [...]r. bez prawa do zasiłku. Jednocześnie wnioskodawca złożył oświadczenie, że pełnoletnia córka W. jest studentką i skarżący płaci na jej utrzymanie alimenty w kwocie [...]zł. M. S. wskazał, że nie ma żadnych praw do lokalu, w którym zamieszkuje, ale ponosi połowę kosztu czynszu tj. [...]zł. Dodatkowo skarżący ponosi koszt zużycia gazu i prądu w kwocie około [...]zł miesięcznie. Skarżący dołączył do wniosku kopię odcinka opłaty za czynsz oraz kopie faktur za gaz i prąd. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Stosownie do treści przepisu art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej "p.p.s.a.") prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Należy podnieść, że co do zasady strona jest zobowiązana do ponoszenia kosztów związanych z jej udziałem w sprawie. Prawo pomocy jako instytucja o charakterze wyjątkowym powinno być zatem stosowane wówczas, gdy strona istotnie nie posiada żadnych możliwości finansowych pozwalających na uiszczenie opłat sądowych, pokrycie wydatków, czy opłacenie zastępstwa procesowego. Przy czym ciężar dowodu, co do wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy, spoczywa na stronie składającej wniosek w tym przedmiocie, zaś Sąd poddaje ocenie wszystkie przedłożone dowody, w tym także oświadczenia strony. Po analizie informacji zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy, należy stwierdzić, że sytuacja materialna (bezrobocie, brak dochodów, brak oszczędności oraz wartościowych składników majątku, które mogłyby być spieniężone na pokrycie kosztów postępowania sądowego), w jakiej znajduje się M. S., uzasadnia przyznanie jemu prawa pomocy w zakresie dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. W tej sytuacji należało, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzec jak w postanowieniu.