II SA/Sz 216/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Windak, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel, Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz (spr.), Protokolant Teresa Zauerman, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 8 maja 2013 r. sprawy ze skargi W. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zwrotu opłaty za wydanie karty pojazdu oddala skargę. Wnioskiem z dnia [...] r. W.C. zwróciła się do Starostwa Powiatowego o zwrot kwoty [...] złotych z tytułu nadpłaty za kartę pojazdu. Za wydanie przedmiotowej karty wnioskodawczyni uiściła [...] złotych w dniu [...] r. Pismem z dnia [...] r. Starosta zawiadomił wnioskodawczynię o wszczęciu postępowanie w sprawie zwrotu nadpłaty za kartę pojazdu. Decyzją z dnia [...] r., na podstawie art. 60 i 67 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 157, poz. 1240 ze zm.), art.104 i art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), art. 79, art. 80 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005r. Nr 8 poz. 6, z późn. zm.) w związku z wnioskiem W.C. o zwrot części kwoty uiszczonej dnia [...] z tytułu opłaty za wydanie karty pojazdu dla pojazdu marki [...], nr rejestracyjny [...] Starosta umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie w sprawie. Z ustaleń organu I instancji wynika, że zapłata nastąpiła na podstawie rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz. U. z 2003r. Nr 137, poz. 1310), które zostało przez Trybunał Konstytucyjny uznane za niezgodne z Konstytucją, jednakże utrata mocy tego przepisu została przez Trybunał ustalona na dzień 1 maja 2006 r. W ocenie organu opłaty za kartę pojazdu stanowi środki stanowią środki publiczne, o których mowa w punkcie 7 art. 60 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009r. o finansach publicznych (Dz.U. Nr 157, poz. 1240 z późn. zm.), zgodnie z którym środkami publicznymi stanowiącymi nie opodatkowane należności budżetowe o charakterze publicznoprawnym są dochody pobierane przez państwowe i samorządowe jednostki budżetowe na podstawie odrębnych ustaw; W ocenie organu I instancji zgodnie z art. 79 § 2 Ordynacji podatkowej, prawo do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty wygasa po upływie terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. W związku z tym, że art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej mówi, iż zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku organ ustalił, iż w niniejszej sprawie prawo do nadpłaty wygasło. Pięcioletni okres przedawnienia zobowiązania do zapłaty za kartę pojazdu należy zdaniem organu liczyć od 31 grudnia 2005 r. i upłynął on 31 grudnia 2010 r. W.C. złożyła wniosek o zwrot kwoty nadpłaconej opłaty, w dniu 19 września 2012 r., a więc po upływie 5 letniego okresu przedawnienia zobowiązania. Tym samym organ stwierdził, że prawo do złożenia ww. wniosku o zwrot nadpłaconej opłaty wygasło. Zdaniem organu po upływie okresu przedawnienia zobowiązania strona nie może złożyć wniosku o zwrot nadpłaty co oznacza, że nie może być wszczęte ani nie może się toczyć postępowanie w tym zakresie i tym samym postępowanie administracyjne w zakresie zwrotu opłaty uiszczonej w [...] r. jest bezprzedmiotowe i na podstawie art. 105 § 1 K.p.a. postępowanie należało umorzyć. Odwołanie od tej decyzji wniosła W.C., która podtrzymała swój wniosek żądając zwrotu nadpłaconej kwoty. Decyzją z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 105 § 1 K.p.a. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy przyjął jako bezsporne to, iż W.C. w [...] r. uiściła opłatę za wydanie karty pojazdu w kwocie [...] zł. Jako bezsporne uznał również to, że opłata w podanej wyżej wysokości pobierana wówczas była na podstawie przepisu § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz. U. Nr 137, poz. 1310) oraz to, że Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 17 stycznia 2006 r. (sygn. akt U 6/04) zakwestionował legalność powyższego przepisu rozporządzenia stwierdzając, że jest on niezgodny z przepisami ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz z przepisami Konstytucji RP. Organ odwoławczy powołując się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 16 maja 2012 r. sygn. akt II SA/Sz 307/12 wskazał, iż kwestia zwrotu kwoty nadpłaconej z tytułu opłaty za kartę pojazdu powinna być rozstrzygana przez organ w formie czynności na którą przysługuje skarga do sądu administracyjnego, a nie w drodze decyzji opartej o przepis art. 61 ustawy o finansach publicznych. W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, organ ponownie rozpatrując wniosek skarżącej zobowiązany będzie przyjąć, że co do zasady skarżącej przysługuje uprawnienie do zwrotu części uiszczonej opłaty za wydanie karty pojazdu, tj. w wysokości przekraczającej koszty związane z drukiem i dystrybucją kart pojazdu, przy czym zajmując stanowisko w sprawie organ nie wyda decyzji administracyjnej, lecz wykona czynność materialno-techniczną. Zdaniem organu odwoławczego, odmowa wszczęcia postępowania w przedmiocie zwrotu nadpłaconej kwoty za wydanie karty pojazdu z powodu upływu pięcioletniego okresu przedawnienia była nieuzasadniona. W tego typu sprawach jak wcześniej organ wykazał, należy przyjąć, iż skarżącej przysługuje uprawnienie do zwrotu czyści uiszczonej opłaty, jednakże rozpoznając wniosek organ I instancji powinien ten obowiązek wykonać w formie czynności materialno-technicznej, a nie w formie decyzji. Kolegium stwierdziło, że w rozpatrywanej sprawie brak było podstaw do wszczęcia postępowania administracyjnego, stąd umorzenie postępowania choć z wadliwym uzasadnieniem było prawidłowe. Powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zaskarżyła W.C. W skardze strona podtrzymała wniosek o zwrot kwoty [...] zł z tytułu nadpłaty opłaty za wydanie karty pojazdu i nie zgadzając się z uzasadnieniem odmowy zwrotu należności wniosła o uchylenie decyzji. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki określone w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm. dalej "P.p.s.a."). Badanie zaskarżonej decyzji nie dało podstaw do uznania, iż wydana ona została z naruszeniem prawa. Zgodnie z art. 105 § 1 K.p.a., gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości lub części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowanie odpowiednio w całości lub w części. Przedmiotem postępowania administracyjnego jest sprawa administracyjna w rozumieniu art. 1 pkt 1 K.p.a., tj. sprawa indywidualna rozstrzygana przez organ administracji publicznej w drodze decyzji administracyjnych. Z bezprzedmiotowością postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 105 § 1 K.p.a. mamy do czynienia wówczas, gdy odpadł jeden z podstawowych elementów sprawy administracyjnej, o której mowa w art. 1 pkt 1. Przyczyny, dla których sprawa będąca przedmiotem postępowania utraciła charakter sprawy administracyjnej lub nie miała takiego charakteru jeszcze przed wszczęciem postępowania. Według poglądu NSA wyrażonego w wyroku z 21 września 2007r., sygn. akt I OSK 602/07 Lex nr 443885 jeżeli postępowanie zostało wszczęte, choć istnieją przesłanki przedmiotowe z powodu, których postępowanie to nie mogło być wszczęte, to musi zostać umorzone jako bezprzedmiotowe. W niniejszej sprawie organ I instancji rozpatrując wniosek W.C. o zwrot nadpłaty – opłaty za kartę pojazdu wszczął postępowanie w sprawie, co było nieprawidłowe, a następnie umorzył postępowanie z powodu przedawnienia roszczenia. Ocena przyczyn umorzenia postępowanie była przedmiotem rozpoznania przez organ odwoławczy, który prawidłowo zwrócił uwagę na to, iż celowym było umorzenie postępowania w sprawie, choć nie z tych przyczyn, na które powołał się organ I instancji. Nie ma to jednak wpływu na treść rozstrzygnięcia. Zdaniem Sądu, należy podzielić pogląd zaprezentowany przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, iż wniosek skarżącej należało załatwić poprzez czynność materialno-techniczną, tj. przez wypłatę żądanej kwoty lub odmowę jej wypłaty. W takich sprawach jak niniejsza gdzie strona żąda zwrotu opłaty, organ ustosunkowuje się do obowiązku wynikającego z przepisów prawa podejmując akt lub czynność, które nie są decyzją administracyjną lub postanowieniem, które strona może poddać kontroli sądu administracyjnego. Wobec tego, iż przedmiotowa sprawa nie mogła być rozpoznana w postępowaniu administracyjnym sensu stricte, lecz powinna zostać załatwiona w drodze czynności materialno-technicznej, to wszczęte postępowanie należało umorzyć. Z treści skargi wynika, iż strona nadal podtrzymuje swój wniosek żądając wypłaty [...] złotych jednakże w niniejszej sprawie Sąd rozpoznawał jedynie sprawę, której przedmiotem była decyzja umarzająca postępowanie nie zaś zasadność żądania objętego wnioskiem. W tym stanie rzeczy wobec braku podstaw do uwzględnienia skargi na podstawie art. 151 P.p.s.a. należno orzec jak w wyroku.