II SA/Sz 218/18

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie Monika Bieńkowska po rozpoznaniu w dniu 24 kwietnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z jej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r., [...] w przedmiocie opłaty adiacenckiej p o s t a n a w i a: zwolnić skarżącą od kosztów sądowych w ½ części, a w pozostałym zakresie wniosek oddalić. We wniosku o przyznanie prawa pomocy złożonym na urzędowym formularzu PPF skarżąca T. W. działająca przez pełnomocnika – męża T. W. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W motywach uzasadniających złożenie rzeczonego wniosku skarżąca podała, że po udarze przebytym w 2016 r. jest osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym, leżącą, bez szans na wyzdrowienie. Z uwagi na brak środków zaprzestano rehabilitacji, rodzina utrzymuje się z malejących oszczędności pochodzących ze sprzedaży działki, które przeznaczone zostały na rehabilitację i zakup specjalistycznego łóżka. Aktualnie opiekę nad skarżącą sprawuje mąż, który zrezygnował z pracy. Posiadany majątek stanowi dom o powierzchni 80m2, wartości ok. [...] zł, posadowiony na działce o powierzchni 0,2869ha oraz oszczędności w wysokości [...] zł. Miesięczny dochód dwuosobowej rodziny stanowi kwota [...]zł na którą składa się zasiłek pielęgnacyjny skarżącej w wysokości [...] zł oraz zasiłek opiekuńczy wypłacany T. W. w wysokości [...] zł. Na miesięczne zobowiązania i wydatki składają się następujące opłaty: media – [...] zł, butla gazu – [...] zł, podatek od nieruchomości – [...] zł, pampersy – [...] zł, leki – [...] zł, środki higieniczne – [...] zł. W wykonaniu wezwania starszego referendarza sądowego zobowiązującego do nadesłania dodatkowych dokumentów potwierdzających opisaną sytuację materialną i osobistą strona oświadczyła, że z podziału działki nr [...] powstały działki o nr [...] i [...], z których sprzedana została działka o nr [...] na dowód czego przedłożyła wypis aktu notarialnego. Przy czym zaznaczyła, że większość środków uzyskanych ze sprzedaży ziemi została przeznaczona na spłatę długów związanych ze spadkiem po ojcu M. S.. Dodatkowo skarżąca zaznaczyła, że rachunki za prąd adresowane są na nieżyjącego ojca. Skarżąca przedłożyła wypis aktu notarialnego z dnia [...] r. Repertorium A nr [...] w przedmiocie sprzedaży działki nr [...], faktury za wodę i ścieki w wysokości [...] zł i [...] zł za dwa miesiące, dowody opłat za prąd w wysokości [...] zł i [...] zł, dwa rachunki za rehabilitację w wysokości [...] zł każdy, decyzje w sprawie podatku od nieruchomości za rok 2018 w wysokości [...] zł, fakturę z 31.12.2016 r. za ustalenie linii brzegu kanału na kwotę [...]zł, faktury z aptek na zakup leków i pieluch opiewające na kwoty [...]zł, [...] zł, [...] zł, [...] zł, [...] zł, [...] zł, [...] zł, faktury za zakup brykietu na kwoty [...]zł, [...] zł, [...] zł, karty informacyjne leczenia szpitalnego, wyciąg z rachunku bankowego należącego do wnioskodawczyni i jej męża z saldem końcowym [...] zł decyzję GOPS w K. z dnia [...] r. przyznającą T. W. zasiłek opiekuńczy na skarżącą od dnia 01.02.2018 r. do dnia 31.10.2018 r. w wysokości [...] zł miesięcznie oraz decyzję przyznającą skarżącej zasiłek pielęgnacyjny w wysokości [...] zł w okresie od 01.02.2018 r. do 28.02.2021 r. Starszy referendarz sądowy zważył, co następuje: Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) zwanej dalej P.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, wyd. Zakamycze 2005, str. 594). Instytucja przyznania prawa pomocy ma zatem charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Podkreślić zatem należy, że instytucja prawa pomocy stanowi odstępstwo od ogólnej zasady odpłatności postępowania wyrażonej w art. 199 ww. ustawy. Prawo pomocy może być więc przyznane na wniosek osób bardzo ubogich znajdujących się ze względu na różne zdarzenia życiowe w sytuacji, która nie pozwala im na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, lub gdy ich poniesienie byłoby związane z poniesieniem uszczerbku koniecznego dla wnioskującego i jego rodziny, tj. uniemożliwiłoby zaspokojenie najbardziej podstawowych potrzeb życiowych. Przy tym należy zaznaczyć, że ciężar dowodu spełnienia przesłanek przyznania prawa pomocy, określonych w art. 246 § 1 P.p.s.a. ciąży na stronie ubiegającej się o uzyskanie takiego prawa. W niniejszej sprawie skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Ze złożonych informacji wynika, że T. W. przebyła udar mózgu, po którym ma niedowład prawostronny, porusza się na wózku. Jak wynika z nadesłanego pełnomocnictwa z powodu niedowładu rąk nie może pisać, dlatego też formularz PPF został podpisany przez męża będącego jej pełnomocnikiem. Oceniając sytuację materialną skarżącej w pierwszej kolejności wskazać należy, że jak wynika z przesłanego wypisu aktu notarialnego w dniu [...] r. zbyła ona działkę nr [...] na rzecz J. C. i J. C. za kwotę [...]zł. Jednakże z kwoty tej otrzymała [...] zł, ponieważ pozostała część została przeznaczona na pokrycie wierzytelności wobec T. A. S. . Na dzień złożenia wniosku skarżąca dysponowała wraz z mężem oszczędnościami z dokonanej sprzedaży w wysokości [...] zł., ponieważ pozostała część, zgodnie z oświadczeniem, została przeznaczona na remont domu związany z dostosowaniem go do potrzeb osoby niepełnosprawnej oraz zakup łóżka specjalistycznego. Z uwagi na stan zdrowia T. W., T. W. zmuszony był zrezygnować z pracy, aby się nią opiekować, z uwagi na brak środków na wynajęcie opiekunki. Miesięczny dochód rodziny stanowi kwota w wysokości [...] zł, na którą składa się zasiłek opiekuńczy T. W. oraz zasiłek pielęgnacyjny T. W.. Zgodnie z przesłanymi fakturami miesięczne koszty utrzymania domu kształtują się na poziomie ok. [...] zł, do tego należy uwzględnić wydatki ponoszone na zakup lekarstw dla skarżącej, czy środków higienicznych związanych z jej staniem zdrowia. Powyższe powoduje, że skarżąca wraz z mężem środki pozostałe ze sprzedaży ziemi, przeznacza na codzienne potrzeby życiowe. Biorąc pod uwagę wskazane okoliczności orzekający uznał, że skarżąca nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zasadnym jest zatem zwolnienie jej od kosztów sądowych w ˝ części. Skarżąca jest osobą i schorowaną i dysponuje z mężem niewielkim miesięcznym dochodem, jednakże na uwadze należy mieć wysokość oszczędności, którymi dysponuje, które mimo, że przeznaczone są na codzienne potrzeby życiowe, pozwolą również na poniesienie kosztów sądowych. Podsumowując, w analizowanej sytuacji majątkowej i rodzinnej wnioskodawczyni, poniesienie przez nią kosztów sądowych w ˝ części, na którą aktualnie składa się wpis sądowy w wysokości ˝, jego części tj. [...] zł nie narazi skarżącej na pogorszenie warunków bytowych – z jednej strony, z drugiej zaś – odpowiada fiskalnemu interesowi Państwa, które swoją pomoc powinno gwarantować tylko najbardziej potrzebującym. Mając powyższe na względzie, orzeczono jak w sentencji postanowienia.