II SA/Sz 22/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder Sędzia NSA Stefan Kłosowski (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Agnieszka Klimek po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 5 marca 2020 r. sprawy ze skargi D. C. na decyzję Prezesa Sądu [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę. Pismem z dnia [...].05.2018r. D. C. (dalej "wnioskodawca") zwrócił się do Prezesa Sądu Okręgowego w G. o udzielenie mu w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej informacji dotyczących działalności Sądu Okręgowego formułując m.in. pytania: "czy Sąd Okręgowy Wydział Kamy w [...]. dokonywał w okresie od [...].12.2017 r. do [...].12.2017 r. czynności administracyjno- technicznych polegających na wydaniu zarządzenia w przedmiocie doprowadzenia podejrzanego - oskarżonego na badania do biegłego specjalisty, a następnie poprzez użycie środków przymusu bezpośredniego lub pod groźbą ich użycia przymusowo doprowadzono te osoby na czynności procesowe" (pkt 3 wniosku) oraz "jakie czynności administracyjno-techniczne wykonywał Sąd Okręgowy w związku z wydanymi w sprawach zarządzeniami sędziów i przewodniczącego Wydziału Karnego" (pkt 4 wniosku). Na pytania sformułowane w pkt 1 i 2 wnioskodawcy udzielono informacji. Decyzją z dnia [...] września 2018 r., wydaną po ponownym rozpoznaniu sprawy Prezes Sądu Okręgowego w [...]. na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. w zw. z art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 1764 ze zm.) dalej: u.d.i.p. orzekł o odmowie udzielenia informacji w zakresie przytoczonych wyżej pytań. W uzasadnieniu tej decyzji Prezes Sądu Okręgowego [...] wskazał, iż w niniejszej sprawie wnioskodawca żądał podania informacji, które mają charakter informacji przetworzonej, albowiem Sąd Okręgowy w G. nie gromadzi w żadnym zbiorze danych, o udostępnienie których wnioskodawca wystąpił. W związku z powyższym udzielenie takich informacji jest uzależnione od wykazania przez wnioskodawcę, że udzielenie tych informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. D. C. został wezwany do wykazania takiego interesu, czego jednak nie wykonał. Od powyższej decyzji wnioskodawca wniósł odwołanie, po rozpatrzeniu którego Prezes Sądu Apelacyjnego [...], działając jako organ II instancji w oparciu o art. 16 ust. 2 u.d.i.p. oraz art. 138 § 1 pkt 1 i art. 104 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (k.p.a.) utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, iż podziela stanowisko organu I instancji, że żądana informacja jest informacją publiczną. Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienie do uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. Pojęcie "informacji publicznej przetworzonej" i nie zostało przez ustawodawcę zdefiniowane, jednakże analiza orzecznictwa sądowego, w tym wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego daje podstawę do zdefiniowania tego pojęcia stanowiącego wynik wykładni art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Wynika z niej, że informacja publiczna przetworzona to taka informacja publiczna, która: - w chwili złożenia wniosku w zasadzie nie istnieje w kształcie objętym wnioskiem, a niezbędnym podstawowym warunkiem jej wytworzenia jest przeprowadzenie przez podmiot zobowiązany pewnych czynności analitycznych, organizacyjnych i intelektualnych w oparciu o posiadane informacje proste (por. wyrok NSA z dnia 30 września 2015 r., I OSK 1746/14); - jest wynikiem ponadstandardowego nakładu pracy podmiotu zobowiązanego wymagającej użycia dodatkowych sił i środków oraz zaangażowania intelektualnego w stosunku do posiadanych przez niego danych i wyodrębniana w związku z żądaniem wnioskodawcy oraz na podstawie kryteriów przez niego wskazanych; jest to zatem informacja przygotowywana specjalnie dla wnioskodawcy wedle wskazanych przez niego kryteriów (por. wyrok NSA z dnia 5 kwietnia 2013 r., I OSK 89/13, LEX nr 1368968. Dalej organ II instancji przytoczył szereg dalszych orzeczeń sądów administracyjnych i NSA definiujących i charakteryzujących pojęcie informacji publicznej przetworzonej, wskazując, iż przetworzenie może polegać np. na wydobyciu poszczególnych informacji cząstkowych z posiadanych przez organ zbiorów dokumentów (które to zbiory mogą być prowadzone w sposób uniemożliwiający proste udostępnienie gromadzonych w nich danych) i odpowiednim ich przygotowaniu na potrzeby wnioskodawcy. Tym samym również suma informacji prostych, w zależności od wiążącej się z ich pozyskaniem wysokości nakładów, jakie musi ponieść organ, czasochłonności, liczby zaangażowanych pracowników może być traktowana jako informacja przetworzona (wyroki NSA z dnia 5 marca 2015 r., I OSK 863/14; z dnia 4 sierpnia 2015 r., I OSK 1645/14; z dnia 9 sierpnia 2011 r. I OSK 977/11). W rozpoznawanej sprawie Prezes Sądu Okręgowego [...]. zakwalifikował żądaną przez skarżącego informację publiczną jako informację przetworzoną, właśnie z uwagi to, że systemy informatyczne sądu nie pozwalają na wygenerowanie informacji w żądanym układzie, a udostępnienie wnioskowanej informacji wymaga wyszukiwania i przeglądnięcia wszystkich spraw karnych toczących się w okresie objętym wnioskiem, ustalenia wnioskowanych danych i w konsekwencji przygotowania stosownego zestawienia. Argumentacja stanowiąca uzasadnienie decyzji organu I instancji w zakresie charakteru żądanej informacji publicznej jako informacji przetworzonej, w ocenie organu odwoławczego zasługuje na akceptację. Niewątpliwie bowiem wnioskowana informacja w kształcie objętym wnioskiem nie istnieje, a niezbędnym warunkiem jej wytworzenia jest przeprowadzenie przez podmiot zobowiązany pewnych czynności analitycznych, organizacyjnych i intelektualnych w oparciu o posiadane informacje proste. W tym stanie rzeczy uzasadnione było wezwanie wnioskodawcy do wykazania przesłanki "szczególnej istotności dla interesu publicznego" w uzyskaniu wnioskowanej do udostępnienia informacji publicznej o jakiej mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Z treści tego przepisu wynika, że informacja publiczna przetworzona podlega udostępnieniu tylko w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. Niewątpliwie art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. będący podstawą do uzyskania informacji publicznej przetworzonej, ogranicza do niej dostęp, wskazując na konieczność wykazania, że jej udzielenie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Ograniczenie to, dokonane aktem rangi ustawowej, przewidziane jest w art. 61 ust. 2 Konstytucji RP i odpowiada regulacji art. 31 ust. 3 ustawy zasadniczej, a ustawodawca, ograniczając w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. dostęp do informacji przetworzonej, czyni to w zgodzie z zasadą proporcjonalności i nie można w tym przypadku mówić o łamaniu konstytucyjnych uprawnień obywatela, skoro przedkładając interes publiczny nad interes strony, prawodawca ma na względzie zapewnienie prawidłowego funkcjonowania organów Państwa i innych podmiotów zobowiązanych do udzielania informacji publicznej. Zwrócił też na to uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 9 października 2010 r., I OSK 1737/12 podnosząc, że konstytucyjne prawo do informacji nie jest absolutne i podkreślając jednocześnie, że "nie chodzi o to, by udzielenie informacji publicznej było jedynie istotne dla interesu publicznego, lecz ma być dla tego interesu publicznego szczególnie istotne. W przypadku bowiem informacji publicznej przetworzonej, jej udostępnienie poprzedzone jest procesem tworzenia informacji nieistniejącej w chwili skierowania wniosku w takim kształcie i w takiej postaci, jakiej oczekuje wnioskodawca. Wspomniany proces powstawania tej informacji skupia podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej na jej wytworzeniu dla wnioskodawcy, odrywając go od przypisanych mu kompetencji i zadań, toteż ustawodawca zdecydował, że proces wytworzenia nowej informacji w oparciu o posiadane dokumenty obwarowany będzie koniecznością wykazania, że jej udostępnienie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego". Uzyskanie informacji przetworzonej jest zatem możliwe po wykazaniu przez wnioskodawcę, że spełnienie jego żądania o udzielenie informacji publicznej będzie szczególnie istotne dla interesu publicznego (art. 14 ust. 2 w związku z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.). W związku z tym, że wnioskodawca, mimo wezwania przez organ, okoliczności tej nie wykazał, organ I instancji zasadnie uznał, że brak jest podstaw do udzielenia informacji publicznej przetworzonej podmiotowi, który nie zapewnia, że zostanie ona realnie wykorzystana w celu ochrony interesu publicznego lub usprawnienia funkcjonowania organów' państwa (por. wyrok NSA z 7 grudnia 2011 r., I OSK 1737/1 1; wyrok NSA z dnia 5 marca 2013 r., I OSK 3097/12). W realiach niniejszej sprawy wnioskodawca został wezwany pismem z dnia [...] czerwca 2018 r. do wykazania "szczególnie istotnego interesu publicznego". W odpowiedzi zawartej w piśmie z dnia [...] lipca 2018 r. wnioskodawca wskazał, że Jego zamiarem było uzyskanie informacji prostej, a nie przetworzonej, w związku z czym zmodyfikował swój wniosek odnośnie pkt 3 i 4 w ten sposób, że zawęził okres za jaki ma zostać udostępniona informacją publiczna, od [...] grudnia 2017 r. do [...] grudnia 2017 r.; co – jego zdaniem – diametralnie zmniejsza ilość pracy potrzebnej do udostępnienia informacji publicznej, wobec czego żądane przez niego informacje nie stanowią informacji przetworzonej. W ocenie organu odwoławczego dokonana przez wnioskodawcę modyfikacja jego wniosku nie zmieniła rodzaju żądanej informacji z przetworzonej na prostą. Nadal bowiem dla jej udzielenia koniecznym było przejrzenie wszystkich akt spraw, toczących się w objętym pytaniem okresie, w wydziałach karnych Sądu Okręgowego [...] gdyż danych żądanych przez wnioskodawcę nie generuje system informatyczny, a więc wymaga ponadprzeciętnego nakładu pracy. Taka modyfikacja nie stanowi także wykazania przesłanki "szczególnej istotności interesu publicznego" w uzyskaniu informacji publicznej przetworzonej. W istocie skarżący powołuje się na interes publiczny uzasadniający udostępnianie informacji publicznej a nie na szczególną istotność tego interesu, jak tego wymaga art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. czyniąc to przy tym z pobudek uzasadnionych jego interesem indywidualnym. Zatem organ I instancji zasadnie odmówił udzielenia żądanej przez wnioskodawcę informacji publicznej. Brak okoliczności wskazujących na występowanie rozważanego tutaj szczególnie istotnego interesu publicznego, czy też brak wskazania ich organowi przez wnioskodawcę, powodował, że w sprawie trafnie nie stwierdzono występowania jednej z przesłanek wymienionych w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., której zaistnienie warunkuje udzielenie informacji publicznej przetworzonej. Powyższą decyzję wnioskodawca, przebywający w zakładzie karnym, zaskarżył skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Skarga nie zawiera uzasadnienia i argumentacji. W odpowiedzi na skargę Prezes Sądu Apelacyjnego [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w wydanej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje : Zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. – dalej : "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Uwzględnienie skargi, skutkujące wyeliminowaniem zaskarżonego aktu (decyzji) z obrotu prawnego następuje jedynie w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przez organ administracji publicznej przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Dokonana wg powyższego kryterium analiza zaskarżonej decyzji nie dała podstaw do uwzględnienia skargi. Sąd w pełni podziela wyrażone w zaskarżonej decyzji stanowisko, iż będące przedmiotem niniejszej sprawy żądanie zawarte w pkt 3 i 4 zmodyfikowanego wniosku skarżącego o udzielenie informacji publicznej, przytoczone na wstępie niniejszego uzasadnienia, ma charakter informacji przetworzonej. Wynika to z faktu, iż organ do którego żądanie udzielenia informacji publicznej było skierowane, tj. Prezes Sądu Okręgowego w G. nie dysponuje dokumentem, wygenerowanym przez urządzenia rejestracyjne lub system informatyczny Sądu, z którego wprost wynikałaby informacja żądana przez wnioskodawcę. Wynika o też ze sposobu sformułowania pytania (tzw. pytanie z tezą), co powoduje po stronie organu konieczność przeprowadzenia analizy akt różnych spraw, które mogły być prowadzone w wydziale karnym Sądu Okręgowego [...]., a tym samym odpowiedniego dodatkowego nakładu pracy i środków, w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. co nadaje jej charakter informacji przetworzonej. W uzasadnieniu wydanej decyzji Prezes Sądu Apelacyjnego trafnie przytoczył szereg orzeczeń sądów administracyjnych oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego potwierdzających ocenę, iż informacja wytworzona w wyniku analizy posiadanych informacji jednostkowych, pomimo że składa się z wielu informacji prostych, będących w posiadaniu organu, powinna być uznana za informację przetworzoną, jeśli powstała w wyniku wskazanych wyżej działań a nie istniała w formie i treści interesującej wnioskodawcę w chwili wystąpienia z żądaniem o udostępnienie informacji publicznej (por. wyroki NSA: z dnia 2 października 2014 r., I OSK 140/14; z dnia 21 września 2012 r., I OSK 1477/12, LEX nr 1264566; z dnia 9 sierpnia 2011 r., I OSK 792/11, LEX nr 1094536; z dnia 8 czerwca 2011 r., I OSK 426/11, LEX nr 1135982; z dnia 17 października 2006 r., I OSK 1347/05, LEX nr 281369). W świetle art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., domaganie się takiej informacji od organu wymaga wykazania przez wnioskodawcę szczególnie istotnego interesu publicznego w uzyskaniu tej informacji. Jest niesporne w sprawie, iż skarżący, mimo pouczenia i wezwania do wykazania tego interesu, tego nie uczynił, co w świetle art. 16 ust. 2 u.d.i.p. uzasadnia wydanie odmownej decyzji w zakresie udzielenia żądanej informacji publicznej. Zaskarżona decyzja odpowiada zatem prawu. Zawiera ona szczegółową wnikliwą i trafną prawną analizę tej kwestii i jest ona zgodna z orzecznictwem sądowoadministracyjnym w tym zakresie. W tej sytuacji skarga, jako niezasadna podlega oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.