II SA/Sz 220/17
WyrokWSA w Szczecinie2017-04-06
Skład orzekający: Maria Mysiak, Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Stefan Kłosowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi została prawidłowo naliczona przez organ administracji, uwzględniając ustalenia faktyczne dotyczące daty umieszczenia urządzeń i obowiązujące stawki opłat?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy administracji prawidłowo naliczyły karę pieniężną za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia. Kara została obliczona zgodnie z przepisami ustawy o drogach publicznych, uwzględniając ustalone daty zajęcia pasa drogowego oraz obowiązujące stawki opłat, a także wytyczne zawarte w poprzednim orzeczeniu sądu. Sąd uznał, że stan faktyczny i prawny nie uległy zmianie, a organy zastosowały się do oceny prawnej i wskazań sądu z poprzedniego postępowania.Stan faktyczny
Spółdzielnia Mieszkaniowa została obciążona karą pieniężną za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia w celu umieszczenia kabli i szafek telewizji kablowej. Po uchyleniu przez WSA wcześniejszej decyzji z powodu nieprawidłowego ustalenia dat zajęcia pasa drogowego, organ I instancji ponownie wydał decyzję, ustalając daty i obliczając karę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy część decyzji dotyczącą kary. Spółdzielnia wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i błędne ustalenie stanu faktycznego. Sąd rozpoznał sprawę ponownie, uwzględniając wcześniejsze wiążące ustalenia.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Mysiak, Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder (spr.),, Sędzia NSA Stefan Kłosowski, Protokolant sekretarz sądowy Alicja Poznańska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 6 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Burmistrz B. w pkt 1 wymierzył Spółdzielni Mieszkaniowej karę pieniężną w wysokości [...] zł za zajęcie bez zezwolenia części pasa drogowego ulicy P. (działka nr[...] , obr. [...] w celu umieszczenia urządzeń infrastruktury technicznej niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego:
1) kabla do transmisji sygnału rtv i dwukierunkowej transmisji danych w okresie
od [...] r. - kara w wysokości [...] zł,
2) szafki telewizji kablowej w pasie drogowym w okresie od [...] r. do [...] r. - kara w wysokości [...] zł.
W pkt 2 i 3 decyzji organ podał termin i numer konta, na który należy wnieść ustaloną karę pieniężną.
Decyzja ta została wydana po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. z dnia [...] r. (sygn. akt II SA/Sz 141/15), którym Sąd uchylił wcześniejszą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. ([...] ) utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza B. z dnia [...] r. ([...] ) w sprawie kary za zajęcie opisanego wyżej pasa drogowego.
W przywołanym wyroku WSA w S. wskazał, że organy administracji trafnie ustaliły, że Spółdzielnia umieściła w pasie drogowym urządzenia sieci multimedialnej do transmisji sygnału TV i Internetu, a ponieważ posiada własną telewizję kablową tzw. B. Telewizję Kablową i przyjmuje zlecenia na doprowadzenie sygnału TV oraz Internetu do indywidualnych lokali i czerpie z tego korzyści w postaci opłat umownych, jest właścicielem tych urządzeń i w konsekwencji ponosi odpowiedzialność administracyjnoprawną z tego tytułu. Sąd uznał jednak,
że organy nieprawidłowo ustaliły kiedy przedmiotowe urządzenia zostały umieszczone w pasie drogowym, co ma bezpośredni wpływ na wysokość wyliczonej kary pieniężnej. Zdaniem Sądu data [...] r. może być uznana za dzień zajęcia pasa drogowego poprzez umieszczenie skrzynki nr [...] , natomiast wyjaśnienia wymaga data umieszczenia skrzynek nr [...] oraz umieszczenie kabli do skrzynek nr[...] . W ocenie Sądu nie wyjaśniono także wątpliwości skarżącej Spółdzielni co do przejścia na własność jednostki samorządu terytorialnego nieruchomości zajętej pod drogę publiczną.
W uzasadnieniu ww. decyzji z dnia [...] r. organ I instancji podał, że rozpatrując ponownie sprawę przyjęto ustalenia dokonane w czasie oględzin w dniach [...] r. i [...] r. W oględzinach w dniu r. uczestniczyli przedstawiciele strony: M. C. i J. P. , zaś w oględzinach w dniu [...] r. – A. Ś. i M. C. . Podczas oględzin ustalono, że w pasie zieleni usytuowana jest szafka telewizji kablowej nr 1 o wym. 26 cm x 27 cm na działce nr [...] przy skrzyżowaniu z działką nr[...] . Z szafki wyprowadzone są trzy kable telewizji kablowej: dwa kable o średnicy1,2cm
i jeden o średnicy 3 mm. Kable o łącznej długości 36,1 m przebiegają wzdłuż działki nr [...] równolegle do osi jezdni, a następnie skręcają w stronę jezdni - linii krawężnika. Przy budynku nr [...] znajduje się szafka telewizji kablowej nr 2 o wym. 25 cm x 38 cm. Po usunięciu ziemi stwierdzono, że znajduje się tam kabel telewizji kablowej bez osłony. Kabel wyprowadzony jest z szafki w kierunku szafki znajdującej się po przeciwnej stronie ulicy na wysokości posesji nr [...] (zdj. nr 12,13,14 w aktach sprawy). Długość kabla wynosi 15 m o średnicy 2,5 cm. Szafka telewizji kablowej nr 3 o wym. 26 cm x 27 cm znajduje się przy budynku nr [...] . W celu ustalenia właścicieli szafek umieszczonych w pasie drogowym ulicy P. zaproszono na oględziny przedstawicieli S.A. A. Rejon Dystrybucji w B. i O. PI S.. Stwierdzili oni, że szafki i kable wychodzące z nich nie stanowią własności Operator S.A. i [...] PI S.. Burmistrz B. wyznaczył kolejne oględziny na dzień [...] r. W oględzinach uczestniczył przedstawiciel strony – A. Ś. Prezes Spółdzielni Mieszkaniowej oraz pełnomocnik substytucyjny M. C. . W trakcie oględzin dokonano odkrywki przy szafce nr [...] usytuowanej za zezwoleniem na zajęcie pasa drogowego w pasie zieleni na działce nr [...] ul. P. (budynek nr [...] ) przy skrzyżowaniu z działką nr - ul. M.. Szafka o wymiarach 40 cm x 25 cm. Z szafki wyprowadzone są 2 kable telewizji kablowej o średnicy 2,5 cm. Jeden z kabli, zgodnie z oświadczeniem A. Ś. , biegnie w pasie zieleni wzdłuż jezdni na całej długości działki nr [...] zgodnie z przedłożonym do akt postępowania projektem budowlanym. Ustalenia powierzchni zajęcia pasa drogowego dokonano mierząc długości oraz średnicę kabli. Pomiar wykonano przymiarem wstęgowym o długości maksymalnej 20 m. Średnicę kabli obliczono ze stosunku obwodu koła do liczby Pi (stała matematyczna π = 3,14).
W odwołaniu od ww. decyzji Spółdzielnia Mieszkaniowa zarzuciła jej m.in. naruszenie art. 7 k.p.a. polegające na niepodjęciu kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Zdaniem strony odwołującej się jako datę początkową umieszczenia kabli do transmisji sygnału rtv i dwukierunkowej transmisji danych oraz szafki telewizji kablowej przyjęto [...] r. tj. dzień wejścia w życie uchwały XXII/196/04 Rady Miejskiej B. z dnia 29 września 2004 r. (poprzednią decyzją od dnia [...] r.). Organ ponownie rozpatrując sprawę nie dokonał żadnych nowych czynności i wydał decyzję w oparciu o poprzednie ustalenia. Organ wbrew twierdzeniom strony oparł się na hipotetycznych przypuszczeniach, wynikających z zeznań świadka, i nie wyjaśnił kiedy umieszczono urządzenia techniczne.
Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję w części dotyczącej punktu 1 oraz uchyliło pkt 2 i 3 zaskarżonej decyzji dotyczący orzeczenia o obowiązku uiszczenia opłaty w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna na wskazane konto, i w tym zakresie odstąpiło od orzekania.
W uzasadnieniu decyzji organ II instancji wskazał, że w art. 1 ustawy o drogach publicznych zamieszczona została definicja "drogi publicznej", przez którą należy rozumieć drogę zaliczoną na podstawie tej ustawy do jednej z kategorii dróg, z której może korzystać każdy, zgodnie z jej przeznaczeniem, z ograniczeniami i wyjątkami określonymi w tej ustawie lub innych przepisach szczególnych.
Drogi publiczne ze względu na funkcje w sieci drogowej dzielą się na następujące kategorie: 1) drogi krajowe; 2) drogi wojewódzkie; 3) drogi powiatowe; 4) drogi gminne (art. 2 ust. 1).
Do dróg krajowych zalicza się:
- autostrady i drogi ekspresowe oraz drogi leżące w ich ciągach do czasu wybudowania autostrad i dróg ekspresowych;
- drogi międzynarodowe;
- drogi stanowiące inne połączenia zapewniające spójność sieci dróg krajowych;
- drogi dojazdowe do ogólnodostępnych przejść granicznych obsługujących ruch osobowy i towarowy bez ograniczeń ciężaru całkowitego pojazdów (zespołu pojazdów) lub wyłącznie ruch towarowy bez ograniczeń ciężaru całkowitego pojazdów (zespołu pojazdów);
- drogi alternatywne dla autostrad płatnych;
- drogi stanowiące ciągi obwodnicowe dużych aglomeracji miejskich;
- drogi o znaczeniu obronnym.
Zaliczenie do kategorii dróg krajowych następuje w drodze rozporządzenia Rady Ministrów wydawanego na wniosek ministra właściwego ds. transportu, przedłożony w porozumieniu z ministrami właściwymi ds. administracji publicznej, spraw wewnętrznych oraz obrony narodowej, po zasięgnięciu opinii właściwych sejmików województw. Natomiast przebieg dróg krajowych ustala, w drodze rozporządzenia, minister właściwy ds. transportu po zasięgnięciu opinii właściwych zarządów województw, a w miastach na prawach powiatu - właściwych prezydentów miast (art. 5).
Od 1 stycznia 1999 r. drogami krajowymi pozostają drogi określone jako krajowe w rozporządzeniu Rady Ministrów (z dnia 15 grudnia 1998 r. w sprawie ustalenia wykazu dróg krajowych i wojewódzkich). Zgodnie zaś z art. 2a ustawy drogi krajowe stanowią własność Skarbu Państwa.
Zgodnie z art. 19 ust. 1 organ administracji rządowej lub jednostki samorządu terytorialnego, do którego właściwości należą sprawy z zakresu planowania, budowy, przebudowy, remontu, utrzymania i ochrony dróg, jest zarządcą drogi. Zarządcami dróg, z zastrzeżeniem ust. 3, 5, 5a i 8, są dla dróg: 1) krajowych - Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad; 2) wojewódzkich - zarząd województwa; 3) powiatowych - zarząd powiatu; 4) gminnych - wójt (burmistrz, prezydent miasta).
W myśl art. 39 ust. 1 ustawy zabrania się dokonywania w pasie drogowym czynności, które mogłyby powodować niszczenie lub uszkodzenie drogi i jej urządzeń albo zmniejszenie jej trwałości oraz zagrażać bezpieczeństwu ruchu drogowego. Przepis art. 39 ust. 3 zawiera rygorystycznie sformułowany wyjątek od powyższej zasady stwierdzając, że tylko w szczególnie uzasadnionych przypadkach lokalizowanie w pasie drogowym obiektów budowlanych lub urządzeń niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego może nastąpić wyłącznie za zezwoleniem właściwego zarządcy drogi, z zastrzeżeniem ust. 7, wydawanym w drodze decyzji administracyjnej.
Zarządca drogi może odmówić wydania zezwolenia na umieszczenie w pasie drogowym urządzeń i infrastruktury, o których mowa w ust. 1a, wyłącznie, jeżeli ich umieszczenie spowodowałoby zagrożenie bezpieczeństwa ruchu drogowego, naruszenie wymagań wynikających z przepisów odrębnych lub miałoby doprowadzić do utraty uprawnień z tytułu gwarancji lub rękojmi w zakresie budowy, przebudowy lub remontu drogi. Zgodnie zaś art. 40 ust. 1 i 2 pkt 3 zajęcie pasa drogowego na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg wymaga zezwolenia zarządcy drogi, w drodze decyzji administracyjnej.
Umieszczanie w pasie drogowym urządzeń infrastruktury technicznej niezwiązanej z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego dotyczy lokalizowania po raz pierwszy urządzenia obcego w pasie drogowym, a więc ulokowania (umieszczenia) nowego urządzenia. Słowo "umieszczać" inaczej "umieścić, ulokować, położyć, postawić" ("Słownik języka polskiego" pod red. prof. M. Szymczaka, Wyd. PWN, W-wa 1983, t. III, str. 599) w logicznym i poprawnym rozumieniu oznacza bowiem umieszczenie czyli wyznaczenie miejsca (inaczej też stawiać, kłaść – "Słownik poprawnej polszczyzny" pod red. prof. W. Doroszewskiego, Wyd. PWN, W-wa 1980, str. 821) bądź po prostu ulokowanie (por. "Słownik synonimów polskich" pod. red. A. St. Krasińskiego, 1.1, str. 251 -252), a więc pierwotne usytuowanie obiektu.
Zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 marca
2013 r., sygn. II GSK 23/2012, "umieszczenie urządzeń" jest czynnością o trwałym skutku, jakim jest zajęcie pasa drogowego. To właśnie utrzymywanie takiego trwałego skutku w postaci zajmowania pasa drogowego, a nie tylko z samą czynnością usytuowania urządzeń w pasie drogowym ustawodawca wiąże obowiązek uzyskania zezwolenia oraz uiszczania opłaty (art. 40 ust. 5 ustawy), pobieranej za każdy rok umieszczenia urządzenia w pasie drogowym. Elementem obligatoryjnym zezwolenia jest wyznaczenie dozwolonego terminu korzystania z pasa drogowego, którego upływ powoduje zakaz dalszego zajmowania pasa drogowego, zaś kontynuowanie zajmowania pasa, a więc utrzymywanie skutku w postaci zajęcia pasa drogowego, wymaga wydania nowego zezwolenia lub zmiany dotychczasowego. Natomiast w myśl ust. 12 cytowanego artykułu, za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi, organ ten wymierza, w drodze decyzji administracyjnej, karę pieniężną w wysokości 10-krotności opłaty, ustalanej zgodnie z ust. 4-6. Wysokość stawek opłaty za zajęcie 1 m² pasa drogowego ustala w drodze uchwały organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego dla dróg, których zarządcą jest ta jednostka samorządu terytorialnego (art. 40 ust. 8 ustawy).
Wymierzenie kary pieniężnej następuje po stwierdzeniu obiektywnych przesłanek wynikających z wyżej przywołanych przepisów, do których należy przede wszystkim okoliczność umieszczenia w pasie drogowym elementów niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego oraz reklam czy też zajęcie pasa drogowego na prawach wyłączności w innych celach, a także brak zezwolenia zarządcy drogi na to umieszczenie bądź zajęcie.
Decyzja o wymierzeniu kary pieniężnej jest decyzją związaną. Przesłankami do wymierzenia kary pieniężnej jest ustalenie, że w pasie drogowym zostały umieszczone urządzenia na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg i nastąpiło to bez zezwolenia zarządcy drogi. Odpowiedzialność ta ma charakter zobiektywizowany, a ustawową przesłanką nałożenia kary pieniężnej jest faktyczne zajęcie pasa drogowego. Dla powstania odpowiedzialności z tego tytułu niezbędne jest jedynie wykazanie zaistnienia określonych w tym przepisie znamion działania lub zaniechania przez sprawcę tego deliktu administracyjnego. Przy tym, pojęcie "zajęcia pasa drogowego" w rozumieniu art. 40 ustawy o drogach publicznych, jak wyżej podkreślono, nie ogranicza się do aktu zajęcia jako jednorazowej czynności. Pod pojęciem tym rozumieć należy także utrzymywanie stanu zajęcia.
Charakter prawny kary pieniężnej określonej w ustawie drogach publicznych jest diametralnie inny od opłaty administracyjnej. Kara (znacznie wyższa) jest środkiem represyjnym za zajęcie pasa drogowego bez zgody zarządcy w sytuacjach określonych w ustawie, natomiast opłata stanowi formę odpłatności za zajęcie pasa drogowego za zezwoleniem zarządcy drogi.
Stosownie do art. 40 ust. 5 opłatę za zajęcie pasa drogowego w celu, o którym mowa w ust. 2 pkt 2, tj. w celu umieszczenia urządzeń infrastruktury technicznej ustala się jako iloczyn liczby m² powierzchni pasa drogowego zajętej przez rzut poziomy urządzenia i stawki opłaty za zajęcie 1 m² pasa drogowego pobieranej za każdy rok umieszczenia urządzenia w pasie drogowym, przy czym za umieszczenie urządzenia w pasie drogowym lub na drogowym obiekcie inżynierskim przez okres krótszy niż rok opłata obliczana jest proporcjonalnie do liczby dni umieszczenia urządzenia w pasie drogowym lub na drogowym obiekcie inżynierskim. Wysokość stawek opłaty za zajęcie 1 m² pasa drogowego ustala w drodze uchwały organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego, dla dróg, których zarządcą jest ta jednostka samorządu terytorialnego (art. 40 ust. 8 ustawy). W myśl zaś art. 40 ust. 12 pkt 1 ustawy o drogach publicznych za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi, zarządca drogi wymierza, w drodze decyzji administracyjnej, karę pieniężną w wysokości 10-krotności opłaty za zajęcie pasa drogowego.
Organ II instancji podkreślił, że przepis art. 40 ust. 12 ustawy o drogach publicznych w sposób jasny, zrozumiały i niewymagający skomplikowanych zabiegów interpretacyjnych stanowi, iż za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia właściwego zarządcy drogi, jak to miało miejsce w niniejszej sprawie, zarządca drogi zobligowany jest wymierzyć karę pieniężną. Przepis ten nie daje zatem podstawy do uzależnienia kary od uznania zarządcy drogi, bez względu na przyczynę zajęcia pasa drogowego, na zajmującym ten pas ciąży obowiązek złożenia wniosku o zezwolenie, a w razie braku zezwolenia, uiszczenia kary.
Rozpatrując odwołanie od decyzji wydanej w I instancji, Kolegium stwierdziło,
że jest związane oceną Sądu, zwłaszcza dokonaną oceną prawną oraz wskazaniami co do dalszego postępowania, wyrażonymi w uzasadnieniu jego wyroku z dnia 3 września 2015 r.
Zatem sam fakt zajęcia pasa drogowego przez Spółdzielnię, i w konsekwencji uznania jej za stronę postępowania, w ocenie Kolegium nie podlega już badaniu, a tylko okres tego zajęcia i matematyczne wyliczenie administracyjnej kary pieniężnej, zgodnie ze wskazówkami Sądu, poprzez ustalenie daty zajęcia pasa drogowego i całego okresu zajęcia oraz odpowiedniego zastosowania obowiązujących w tych okresach stawek.
W ocenie Kolegium, organ I instancji uczynił to zgodnie z obowiązującymi w tym okresie uchwałami Nr XXII/196/04 Rady Miejskiej B. z dnia 29 września
2004 r., Nr XXVII/203/08 z dnia 25 czerwca 2008 r., Nr 111/17/2011 Rady Miejskiej B. z dnia 26 stycznia 2011 r.
Rozpatrując ponownie sprawę na podstawie zebranego materiału dowodowego karę za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi obliczono dla szafki telewizji kablowej i kabla o długości 240 m, wobec których nie ma wątpliwości co do terminu ich umieszczenia w pasie drogowym. Powierzchnię zajęcia pasa drogowego ustalono następująco:
1) dokonano pomiaru powierzchni zajętej przez szafkę telewizji kablowej (nr [..] ) usytuowaną przy budynku nr [...] o wym. 0,25 m x 0,38 m = 0,095 m,
2) pomiaru długości kabla wychodzącego z szafki nr [...] przy budynku nr [...] na skrzyżowaniu ul. M. i ul. P. zgodnie z oświadczeniem strony
i przedłożoną dokumentacją dokonano przez całą działkę [....] od ul. P. do działki nr .[...] - ul. O.. Długość kabla wynosi 240 m i umieszczony jest on w pasie zieleni.
Powierzchnię zajętego pasa drogowego obliczono: 240 m x 0,025 m = 6 m².
Dla ustalenia kiedy została umieszczona w pasie drogowym ulicy P. szafka przy posesji nr [...] , jako dowód przyjęto zeznania świadka L. K., który oświadczył, że "korzysta z usługi telewizji kablowej od 10 lipca 2002 r. - czyli od momentu zakończenia budowy domku jednorodzinnego i przystąpienia do użytkowania obiektu", na potwierdzenie czego złożył stosowne zgłoszenie. Ustalenie to uznał za prawidłowe Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. w wyroku z dnia 3 września 2015 r. Nie ustalono natomiast w sposób niebudzący wątpliwości terminów umieszczenia pozostałych urządzeń ujawnionych podczas oględzin.
Wobec powyższego kara za zajęcie pasa drogowego (szafka nr 2 i kabel
o długości 240 m do szafki nr [...] ) została naliczona od dnia 15 listopada 2004 r., tj. od dnia wejścia w życie uchwały XXII/196/04 Rady Miejskiej B. z dnia 29 września 2004 r.
W pasie drogowym została umieszczona szafka telewizji kablowej 2 (przy posesji nr [...]) o powierzchni 0,095 m². Zgodnie z art. 40 ust. 10 należy przyjąć zajęcie 1 m² pasa drogowego. W roku 2004 szafka umieszczona była w pasie drogowym przez okres krótszy niż rok - 46 dni, zatem opłata obliczana jest proporcjonalnie do liczby dni umieszczenia szafki w pasie drogowym i wynosi: 2,27 zł ([...] ²). W latach [...] szafka umieszczona była w pasie drogowym przez cały ten okres wobec czego opłata wynosi [...] zł za lata:
a) [...] r. wynosi [...] ²),
b) [..] r. wynosi [...[ ²).
W roku 2014 szafka umieszczona była w pasie drogowym przez okres krótszy niż rok – [...] dni, zatem opłata obliczana jest proporcjonalnie do liczby dni umieszczenia szafki w pasie drogowym i wynosi: [...] zł ([...] ²).
Kara za zajęcie pasa drogowego w celu umieszczenia w pasie drogowym szafki bez zezwolenia zarządcy drogi wynosi [.f.] zł i została obliczona następująco: ([...] zł) x 10 krotność = [...] zł.
W roku [...] kabel z szafki nr [...] umieszczony był w pasie drogowym przez okres krótszy niż rok – [...] dni, zatem opłata obliczona jest proporcjonalnie do liczby dni umieszczenia kabla w pasie drogowym i wynosi: [...] zł ([...] ²). W latach [...] kabel umieszczony był w pasie drogowym przez cały ten okres wobec czego oplata wynosi [...] zł za lata:
a) [...] r. wynosi [...] zł ([...] m²),
b) [...] r. wynosi [...] zł ([...] ²).
W roku [...] kabel umieszczony był w pasie drogowym przez okres krótszy niż rok – [...] dni, zatem oplata obliczana jest proporcjonalnie do liczby dni umieszczenia kabla w pasie drogowym i wynosi: [...] zł ([...] ²).
Kara za umieszczony kabel do szafki nr 4 była także ujęta we wcześniejszej decyzji Burmistrza B. z dnia [...] r., zaskarżonej do WSA
w S., który w wyroku z dnia 3 września 2015 r., sygn. akt II SA/Sz 141/15 nie zakwestionował tego ustalenia.
Kara za zajęcie pasa drogowego w celu umieszczenia w pasie drogowym kabli telewizji kablowej w pasie zieleni bez zezwolenia zarządcy drogi wynosi [...] zł i została obliczona następująco: ([...] zł) x 10-krotność. Łącznie kara za umieszczenie w pasie drogowym urządzeń infrastruktury technicznej niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi wynosi [...] zł. ([..] zł - szafka nr [...] + [...] zł - kabel do szafki nr 4).
Odnosząc się do kwestii przejścia na własność gminy B. nieruchomości zajętej pod drogę publiczną ul. P. Kolegium wskazało, że Spółdzielnia otrzymała w dniu [..] r. w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej decyzję Wojewody Z. z dnia [...] r.nr [...] w tym przedmiocie i nie może być żadnych wątpliwości co do kompetencji Burmistrza do wydawania decyzji w sprawie nakładania kar za zajęcie pasa drogowego, dla dróg których zarządcą jest miasto B.. Spółdzielnia nie mogła otrzymać oryginału decyzji ponieważ jest on przechowywany w dokumentacji zgromadzonej w jednostce samorządu terytorialnego. W Dzienniku Urzędowym Województwa Z. nr [...] poz. [...] r. została ogłoszona Uchwała Nr XL/412/02 Rady Miasta B. z dnia [...] r. w sprawie zaliczenia dróg (ulic) na obszarze miasta B. do kategorii dróg (ulic) gminnych (miejskich) wraz z załącznikiem, z którego wynika, że do tej kategorii ulic zalicza się także ulica P. (poz. 82). Uchwała ogłoszona w dzienniku urzędowym stanowi akt prawa miejscowego i jest powszechnie dostępna. Kompetencje Burmistrza do wydawania decyzji w sprawie zezwoleń na zajęcie pasa drogowego, jak też wymierzania kar pieniężnych za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia wynikają z art. 39 ust. 3 oraz 40 ust. 12 ustawy o drogach publicznych. Jedynym naruszeniem jakie dostrzegło Kolegium jest to, że organ I instancji ustalając wysokość kary pieniężnej bezzasadnie orzekł w sentencji decyzji o terminie jej wniesienia. W art. 40 ust. 13 ustawy o drogach publicznych zamieszczono postanowienia dotyczące terminu uiszczenia kary za zajęcie pasa drogowego drogi publicznej. Termin ten wynosi 14 dni od dnia, w którym decyzja ustalająca wysokość kary stała się ostateczna. A zatem termin wyznaczony przez
art. 40 ust. 13 na uiszczenie należności związanych z zajęciem pasa drogowego jest terminem ustawowym. Dla kwestii wymagalności kary znaczenie ma chwila uzyskania cech aktu niepodważalnego w drodze odwołania. Zatem taki zapis w sentencji decyzji jest zbędny, gdyż informacje dotyczące terminu uiszczenia kary, łącznie z podaniem konta, na które trzeba wnieść opłatę powinny znaleźć się bądź w uzasadnieniu decyzji, bądź w odrębnym piśmie do strony. Jednakże błąd ten nie wpływa na byt prawny zaskarżonej decyzji.
Pismem z dnia [...] r. Spółdzielnia Mieszkaniowa
w B. złożyła skargę na ww. decyzję Kolegium do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S., zarzucając jej naruszenie:
- art. 7 k.p.a. polegające na niepodjęciu przez organ kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy,
- art. 77 i art. 80 k.p.a. w związku z art. 144 k.p.a. poprzez niedokonanie wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego poprzez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów i błędne ustalenie, że okoliczności podnoszone przez skarżącego nie zasługiwały na uwzględnienie,
- art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 144 k.p.a. poprzez lakoniczne uzasadnienie faktyczne decyzji, nie wskazując dokładnej podstawy faktycznej rozstrzygnięcia
i nieustosunkowania się do argumentów podnoszonych przez skarżącego,
a w konsekwencji naruszenia art. 8 k.p.a.,
- art. 138 k.p.a. polegające na zignorowaniu faktu nieuwzględnienia przez organ okoliczności, które należało wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. z w a ż y ł, co następuje:
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2016 r. poz. 1066 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), zwanej dalej: "p.p.s.a.".
W pierwszej kolejności wskazać należy, że zgodnie z art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. W związku z tym, że w niniejszej sprawie zapadł już prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 3 września 2015 r. (sygn. akt
II SA/Sz 141/15), przystępując do jej rozpatrzenia Sąd związany jest treścią
ww. wyroku, a tym samym wyrażoną w nim oceną prawną. Ponownie rozpatrując sprawę Sąd nie może formułować nowych ocen prawnych, odmiennych, czy sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się im w pełnym zakresie.
Powyższe oznacza, że Sąd, po raz drugi rozpoznając sprawę ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej w B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego, zobligowany był przede wszystkim do kontroli, czy organy administracji ponownie wydając rozstrzygnięcie, zastosowały się do oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania, zawartych we wskazanym, wcześniejszym, orzeczeniu Sądu.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla się,
że obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego ciążący na organie i na sądzie może być wyłączony tylko w wypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego, czyniącej pogląd prawny nieaktualnym, a także w razie wzruszenia wyroku w trybie przewidzianym prawem
(por. np. wyrok NSA z dnia 26 czerwca 2000 r. sygn. akt I SA/Ka 2408/98, Lex 44392).
W niniejszej sprawie stan faktyczny ani stan prawny nie uległy zmianom, aktualna więc pozostaje ocena okoliczności faktycznych i wykładnia przepisów prawa wyrażona we wcześniejszym wyroku.
Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że organy wykonały zalecenia Sądu zawarte w wyroku z dnia 3 września 2015 r. w zakresie dotyczącym prawidłowego określenia, kiedy przedmiotowe urządzenia sieci multimedialnej do transmisji sygnału TV i Internetu zostały przez stronę skarżącą umieszczone w pasie drogowym.
Jak wynika z załączonych do akt administracji dokumentów, w tym protokołu
nr[...] , pierwszej strony projektu budowlanego oraz projektu magistrali RTV SAT przedmiotowe urządzenia (kabel rtv) umieszczone zostały w pasie drogowym w 1997 r.
Rozpatrując ponownie sprawę organy, na podstawie zebranego materiału dowodowego, obliczyły karę za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi wyłącznie dla szafki telewizji kablowej nr [...] usytuowanej przy budynku nr [...] i kabla o długości 240 m wychodzącego z szafki nr [...] przy budynku nr [...] , bowiem w trakcie oględzin ujawnionych urządzeń, nie udało się ustalić w sposób niebudzący wątpliwości dat umieszczenia pozostałych kabli i skrzynek w pasie drogowym.
Dla ustalenia, kiedy została umieszczona w pasie drogowym ulicy P. szafka przy posesji nr [...] , jako dowód przyjęto zeznania świadka L. K., który oświadczył, że "korzysta z usługi telewizji kablowej od [...] r. - czyli od momentu zakończenia budowy domku jednorodzinnego i przystąpienia do użytkowania obiektu", na potwierdzenie czego złożył stosowne zgłoszenie. Ustalenie to uznał za prawidłowe Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. w wyroku z dnia 3 września 2015 r. Z kolei, kara za umieszczony kabel do szafki nr [...] była także ujęta we wcześniejszej decyzji Burmistrza B. z dnia [...] r., zaskarżonej do Sądu, który w ww. wyroku z dnia 3 września 2015 r. również nie zakwestionował tego ustalenia. Wobec powyższego kara za zajęcie pasa drogowego (szafka nr 2 i kabel o długości 240 m do szafki nr [...] ) została naliczona od dnia [...] r. tj. od dnia wejścia w życie uchwały Nr XXII/196/04 Rady Miejskiej B. z dnia [...] r.
Stosownie do art. 40 ust. 5 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1440) opłatę za zajęcie pasa drogowego w celu,
o którym mowa w ust. 2 pkt 2, tj. w celu umieszczenia urządzeń infrastruktury technicznej ustala się jako iloczyn liczby m² powierzchni pasa drogowego zajętej przez rzut poziomy urządzenia i stawki opłaty za zajęcie 1 m² pasa drogowego pobieranej za każdy rok umieszczenia urządzenia w pasie drogowym, przy czym za umieszczenie urządzenia w pasie drogowym lub na drogowym obiekcie inżynierskim przez okres krótszy niż rok opłata obliczana jest proporcjonalnie do liczby dni umieszczenia urządzenia w pasie drogowym lub na drogowym obiekcie inżynierskim. Wysokość stawek opłaty za zajęcie 1 m² pasa drogowego ustala w drodze uchwały organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego, dla dróg, których zarządcą jest ta jednostka samorządu terytorialnego (art. 40 ust. 8 ustawy). W myśl zaś art. 40 ust. 12 pkt 1 ustawy o drogach publicznych za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi, zarządca drogi wymierza, w drodze decyzji administracyjnej, karę pieniężną w wysokości 10-krotności opłaty za zajęcie pasa drogowego.
Z prawidłowych ustaleń organu wynika zatem, że zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi trwało [...] dni w 2004 r., przez lata [...] oraz [...] dni w [...] r., natomiast powierzchnia zajętego pasa drogowego wynosiła 0,095m² i 6m². Na podstawie powyższych przepisów oraz ustaleń faktycznych, przyjmując stawki opłaty za zajęcie 1 m², określone w uchwale Nr XXII/196/04 Rady Miejskiej B. z dnia 29 września 2004 r., organ zasadnie wyliczył nałożoną na skarżącego karę pieniężną w łącznej wysokości [...] zł.
Sąd nie podziela zarzutów skargi akcentujących niedostateczne zebranie
i rozpatrzenie materiału dowodowego, albowiem wywody skarżącej w tym względzie ograniczają się do polemiki z oceną dowodów dokonaną w zaskarżonej decyzji. Podważenie tej oceny mogłoby być skuteczne, gdyby zostało wykazane, że naruszone zostały zasady prawidłowego wnioskowania na bazie poczynionych ustaleń faktycznych. Skarżąca jednak tego nie dowiodła w toku postępowania.
Odnosząc się do kwestii przejścia na własność gminy B. nieruchomości zajętej pod drogę publiczną ul. P. Kolegium wskazało, że Spółdzielnia otrzymała w dniu [...] r. w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej decyzję Wojewody Z. z dnia [...] r.nr [...] w tym przedmiocie i nie może być żadnych wątpliwości co do kompetencji Burmistrza do wydawania decyzji w sprawie nakładania kar za zajęcie pasa drogowego, dla dróg których zarządcą jest miasto B.. Zgodnie z uchwałą Nr XL/412/02 Rady Miasta Białogard z dnia 26 kwietnia 2002 r. w sprawie zaliczenia dróg (ulic) na obszarze miasta Białogard do kategorii dróg (ulic) gminnych (miejskich) do tej kategorii ulic zalicza się także ulica Piastowska (poz. 82 załącznika).
Wobec powyższego Sąd nie stwierdził, aby zaskarżona decyzja zapadła
z istotnym naruszeniem przepisów procesowych, czy z naruszeniem norm prawa materialnego. Decyzja ta uwzględnia wytyczne wynikające z wyroku Sądu, czyniąc zadość art. 153 p.p.s.a. Odnosi się również do argumentacji skarżącego podniesionej w odwołaniu, a przywołane w jej treści ustalenia faktyczne znajdują odzwierciedlenie w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym.
Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło