II SA/Sz 220/19
WyrokWSA w Szczecinie2019-04-04
Skład orzekający: Arkadiusz Windak, Katarzyna Sokołowska, Danuta Strzelecka-Kuligowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad (GDDKiA) jest zobowiązana do ponoszenia opłat zmiennych za odprowadzanie wód opadowych i roztopowych, mimo zawarcia porozumienia o przejęciu zarządzania odcinkiem drogi przez Prezydenta Miasta?Ratio decidendi
Sąd uznał, że GDDKiA jest zobowiązana do ponoszenia opłat zmiennych za odprowadzanie wód opadowych i roztopowych. Pomimo zawarcia porozumienia o przejęciu zarządzania odcinkiem drogi przez Prezydenta Miasta, GDDKiA pozostaje podmiotem prowadzącym instalację zgodnie z posiadanym pozwoleniem wodnoprawnym i złożonym oświadczeniem, co czyni ją stroną zobowiązaną do uiszczania opłat. Porozumienie między zarządcami dróg nie może przenosić obowiązków publicznoprawnych wynikających z decyzji wodnoprawnej.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Dyrektora Zarządu Zlewni określającej Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad (GDDKiA) opłatę zmienną za odprowadzanie wód opadowych i roztopowych za III kwartał 2018 r. GDDKiA wniosła reklamację, a następnie skargę do sądu, argumentując, że obowiązek opłaty powinien spoczywać na Prezydencie Miasta K., z którym zawarto porozumienie o przejęciu zarządzania odcinkiem drogi. Organ administracji oraz sąd uznali, że GDDKiA jest zobowiązana do opłaty, ponieważ prowadzi instalację zgodnie z pozwoleniem wodnoprawnym.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Windak Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska, Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Alicja Poznańska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 4 kwietnia 2019 r. sprawy ze skargi Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad w W. na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w K. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie określenia opłaty zmiennej za odprowadzenie do wód - wód opadowych i roztopowych oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] r., Dyrektor Zarządu Zlewni na podstawie art. 273 ust. 6
w związku z art. 272 ust. 5, art. 14 ust. 2 i 6 pkt 2 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz.U. poz. 1566 i 2180) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm.), określił Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w S. za okres III kwartału 2018 r. opłatę zmienną w wysokości [...] zł za odprowadzenie do wód - wód opadowych lub roztopowych.
W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że w dniu 20 listopada 2018 r. Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie Zarząd Zlewni w K. (dalej jako: "PGWWP Zarząd Zlewni w K.") na podstawie przepisu art. 272 ust. 17 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (dalej jako: "Prawo wodne") ustaliło, w formie informacji kwartalnej Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w S. za okres III kwartału 2018 r. opłatę zmienną w wysokości [...] zł za odprowadzenie do wód - wód opadowych lub roztopowych. Jednocześnie PGWWP Zarząd Zlewni w K. w informacji tej wskazało, że opłatę należy uiścić na rachunek Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w terminie 14 dni od dnia doręczenia informacji.
W dniu 6 grudnia 2018 r., z zachowaniem 14 - dniowego terminu określonego
w art. 273 ust. 2 Prawa wodnego, Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w S. złożyła reklamację, w której nie zgodziła się z wysokością opłaty za odprowadzenie do wód - wód opadowych lub roztopowych ustaloną w powołanej informacji. Odwołująca się podniosła, że pozwolenie wodnoprawne
znak: [...],[...] z dnia [...] r. na podstawie którego została wystawiona przedmiotowa opłata dotyczy inwestycji pn. "Poprawa dostępności do portu K.. Etap III". Dalej podnosi, że zawarła porozumienie z Gminą Miasto K. wg którego z dniem oddania przedmiotowej decyzji do użytkowania (tj. [...] r.) zarządzanie tą drogą przejął Prezydent Miasta K. i dlatego wnosi o anulowanie opłaty w wysokości [...] zł. Organ wyjaśnił następnie, że nie uznał reklamacji Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w S., gdyż informacja ustalająca wysokość opłaty zmiennej za usługi wodne Nr [...] ZZ K., OZ/III kwartał/2018 została ustalona na podstawie wykazu zawierającego ilość odprowadzonych wód bez urządzeń do retencjonowania wody z terenów uszczelnionych, sporządzonego przez Starszego Specjalistę Wydziału Ochrony Środowiska B. K. podpisanego przez Zastępcę Naczelnika Wydziału Ochrony Środowiska K. B.. Nadto wskazał, że wykaz zawierający informację o ilości odprowadzonych wód opadowych przez GDDKiA Oddział w S. jest odpowiedzią na kontrolę gospodarowania wodami znak: [...] z dnia [...] roku. W wykazie strona skarżąca wykazała ilość odprowadzanych do wód - wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych bez urządzeń do retencjonowania wody z terenów uszczelnionych w wysokości [...] m3 i na podstawie tych danych Zarząd Zlewni w K. dokonał wyliczenia opłaty zmiennej za IlI kwartał 2018 roku. Organ zatem ustalił opłatę zmienną za III kwartał w trybie kontroli, na którą podmiot wyraził zgodę oraz na podstawie wartości podanych przez stronę skarżącą. Organ podkreślił, że GDDKiA Oddział w S. nie kwestionował na etapie kontroli gospodarowania wodami prawidłowości kontroli. Skoro strona skarżąca korzysta z usługi wodnej na podstawie pozwolenia wodnoprawnego wydanego przez Marszałka Województwa Z. znak [...],[...] z dnia [...] r. zmienionego decyzją znak [...] na odprowadzenie do wód - wód opadowych lub roztopowych, to oznacza, że zgodnie z art. 298 pkt 1 Prawa wodnego obowiązana jest ponosić opłaty za usługi wodne.
Określenia wysokości opłaty zmiennej organ dokonał w oparciu o normę prawną wynikającą z art. 272 ust. 5 Prawa wodnego oraz § 8 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (Dz.U. poz. 2502).
Zgodnie z art. 272 ust. 5 Prawa wodnego wysokość opłaty zmiennej za odprowadzanie do wód - wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych w granicach administracyjnych miast, ustala się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, ilości odprowadzonych wód, wyrażonej w m3, i czasu, wyrażonego w latach, z uwzględnieniem istnienia urządzeń do retencjonowania wody
z terenów uszczelnionych oraz ich pojemności.
Z § 8 pkt 1 rozporządzenia w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne wynika, że jednostkowe stawki opłat za usługi wodne w formie opłaty zmiennej za odprowadzanie do wód - wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych w granicach administracyjnych miast wynoszą: bez urządzeń do retencjonowania wody z terenów uszczelnionych - [...] zł za 1 m3 na 1 rok;
Opłata za odprowadzenie do wód - wód opadowych lub roztopowych została określona jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty zmiennej za odprowadzenie wód opadowych lub roztopowych bez urządzeń do retencjonowania wody z terenów uszczelnionych ([...] zł za 1 m3), ilości odprowadzanych wód ([...] m3) i czasu
(III kwartał).
Powyższą decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni zaskarżyła skargą Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad w której zarzuciła naruszenie przepisów :
- prawa procesowego, a to art. 7, 77 i 107 k.p.a.,
- przepisów prawa materialnego w postaci art. 9 ust. 3, 35 ust. 1 i 3 pkt 7 oraz 298 pkt 1, 271 ust. 4 i 268 ust. 1 pkt 3a ustawy prawo wodne.
Wskazując na powyższe zarzuty strona skarżąca wniosła o uchylenie decyzji
w całości.
Zdaniem strony skarżącej, obowiązek poniesienia opłat za usługi wodne ciąży na Prezydencie Miasta K. z uwagi na zawarte porozumienie nr [...] z dnia [...] r. o przejęciu przez Prezydenta Miasta K. zarządzania odcinkiem drogi krajowej. W ocenie skarżącego wywód organu, że nie wniesienie zastrzeżenia na etapie kontroli, oznacza, że strona skarżąca korzysta z usług odprowadzania do wód – wód opadowych jest chybiony. Korzystanie z czegoś jest kategorią czynności faktycznej natomiast wniesienie zastrzeżeń należy do kategorii oświadczeń. Opłata jest uiszczana za korzystanie, a nie za niezłożenie w określonym czasie oświadczenia.
Zdaniem strony skarżącej wykładnia przepisu art. 298 pkt 1 i 271 ust. 4 Prawa wodnego prowadzi do wniosku, że ustawodawca wiąże obowiązek uiszczania opłat za usługi wodne z faktem korzystania ze środowiska. W odniesieniu do dróg publicznych za korzystającego ze środowiska uznaje się właściwego, ze względu na kategorię drogi, jej zarządcę, albowiem to do jego obowiązków, zgodnie z treścią w art. 20 ustawy o drogach publicznych, należy utrzymanie nawierzchni drogi, chodników, drogowych obiektów inżynierskich, urządzeń zabezpieczających ruch i innych urządzeń związanych z drogą. Zgodnie z art. 19 ust.4 ustawy o drogach publicznych, zarządzanie drogami publicznymi może być przekazywane między zarządcami w trybie porozumienia. W niniejszej sprawie takie porozumienie zostało zawarte, a jego konsekwencją jest przejęcie zarządzania drogą krajową na przedmiotowym odcinku, przez Prezydenta Miasta K.. Od daty przejęcia zarządzania, uznać należy, że korzystającym ze środowiska jest Prezydent Miasta K..
Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2018 r., poz. 2107) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. prawidłowości zastosowania przez te organy przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi, powodujące eliminację zaskarżonego aktu z obrotu prawnego, następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a.).
Przeprowadzona przez sąd według wyżej określonych kryteriów kontrola zgodności z prawem zaskarżonej decyzji nie dała podstaw do uznania zasadności podniesionych w skardze zarzutów.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowi art. 272 ust. 5 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne, określający sposób ustalenia wysokości opłaty zmiennej za odprowadzanie do wód – wód opadowych i roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych w granicach administracyjnych miast, jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, ilości odprowadzonych wód, wyrażonej w m3 i czasu wyrażonego w latach, z uwzględnieniem istnienia urządzeń do retencjonowania wody z terenów uszczelnionych oraz ich pojemności.
Z powyższego wynika, iż warunkiem zastosowania powyższego przepisu
i ustalenia opłaty jest sytuacją, gdy wody opadowe odprowadzane są do wód (rzek, jezior itp., zbiorników) za pomocą służącego do tego celu otwartego lub zamkniętego systemu kanalizacji deszczowej. Zobowiązanym jest właściciel (dysponent) gruntu, z którego wody opadowe są odprowadzane.
W ocenie Sądu, organ wykazał, że w rozstrzyganej sprawie miało miejsce odprowadzanie do wód, wód opadowych i roztopowych "ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej". A podstawa prawna (art. 272 ustawy Prawo wodne) wyraźnie wskazuje iż o takie wody tu chodzi. Zostało bowiem w tej sprawie wydane pozwolenie Marszałka Województwa Z. z dna [...] r. zmienione decyzją z dnia [...] r. udzielające Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w S. pozwolenie wodno-prawne na wykonanie urządzeń wodnych, wznoszenie obiektów budowlanych oraz wykonywanie innych robót, na obszarach szczególnego zagrożenia powodzią oraz na szczególne korzystanie z wód, dla przedsięwzięcia pn. "Poprawa dostępności do portu K. od strony lądu. Etap III". W ww. pozwoleniu określono również warunki szczególnego korzystania z wód – dotyczące odprowadzania poprzez wyloty wód opadowych i roztopowych z nawierzchni obwodnicy.
Organ wykazał, że wskazane systemy kanalizacyjne (wyloty) są realizowane
i że wody tam są odprowadzane, co wynika z oświadczenia strony skarżącej z dnia
14 listopada 2018 r. złożonego w formie wykazu zawierającego informacje o wodach opadowych lub roztopowych odprowadzanych do wód za III kwartał 2018 r., podpisanego przez osoby upoważnione przez stronę skarżącą. W wykazie wskazano, że ilość odprowadzonych wód za III kwartał 2018 r. bez urządzeń do retencjonowania wody z terenów uszczelnionych w ramach wskazanego wyżej pozwolenia wodnoprawnego wynosi [...] m3:
- odbiornik wód K. III Etap,
- nazwa odbiornika wylot nr [...] rz. S. ,
- rodzaj odbiornika rzeka.
Również opłata została wyliczona prawidłowo (zgodnie z art. 272 ust. 5 ustawy Prawo wodne) jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty zmiennej za odprowadzenie wód opadowych lub roztopowych bez urządzeń do retencjonowania wody z terenów uszczelnionych ([...] za 1 m3), ilości odprowadzanych wód ([...] m3) i czasu
(III kwartał) - stosownie do zapisów § 8 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia
22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne.
(Dz.U. z 2017 r. poz. 2502).
Zarzuty Skarżącej, iż obowiązek poniesienia opłat za usługi wodne ciąży na Prezydencie Miasta K. z uwagi na zawarte porozumienie nr [...] z dnia [...] r. o przejęciu przez Prezydenta Miasta K. zarządzania odcinkiem drogi krajowej nie zasługują na uwzględnienie, albowiem prowadzącym instalację zgodnie z pozwoleniem wodnoprawnym z dnia [...] r. i oświadczeniem przedstawiciela GDDKiA -Oddział w S. z dnia 14.11.2018 r. jest Skarżąca, a nie Prezydent Miasta K..
Wskazane przez stronę skarżącą porozumienie nr [...] z dnia 29 [...] r. zawarte na podstawie art. 19 ust. 4 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych nie może przenosić obowiązków publicznoprawnych ukształtowanych treścią decyzji wodnoprawnej.
W tym stanie rzeczy uznać należy, że skarga nie znajduje uzasadnionych podstaw wobec czego podlega oddaleniu na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło