II SA/Sz 221/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz (spr.), Asesor WSA Joanna Świerzko-Bukowska Protokolant starszy inspektor sądowy Anita Jałoszyńska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 6 czerwca 2024 r. sprawy ze skargi S. W. na decyzję Dowódcy Jednostki Wojskowej z dnia 2 lutego 2024 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia w czynnościach służbowych na zajmowanym stanowisku służbowym oddala skargę. Dowódca Jednostki Wojskowej, decyzją Nr [...] z dnia [...], na podstawie art. 225 ust. 1 i ust. 5 oraz 456 ust.1 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (Dz.U. z 2022 r., poz. 2305 ze zm.), zawiesił st. szer. spec. S.W. w czynnościach służbowych na zajmowanym stanowisku służbowym na czas nie dłużej niż do dnia [...] oraz orzekł o zawieszeniu od najbliższego terminu płatności połowy ostatnio otrzymanego uposażenia zasadniczego oraz wypłaty dodatków o charakterze stałym do dnia [...], a także nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że podjął powyższą decyzję w związku z pismem, które otrzymał z Prokuratury Rejonowej w G. z dnia [...] zawiadamiającym o prowadzonym przez Prokuraturę Rejonową w G. postępowaniu przygotowawczym w sprawie przeciwko st. szer. spec. S.W. w związku z przedstawieniem zarzutu popełnienia przestępstwa określonego w art. 343 § 1 K.k. Od powyższej decyzji odwołanie wniósł S.W. reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, który powołując się na art. 225 ust. 1 ustawy o obronie Ojczyzny (dalej o.O), wskazał, że w postępowaniu karnym jakie toczy się przeciwko st. szer. spec. S.W., któremu zarzuca się popełnienie przestępstwa z art. 343 § 1 kodeksu karnego w typie podstawowym, jest ściganie zgodnie z art. 343 § 4 K.k. na wniosek dowódcy jednostki. Z uwagi na to, że ściganie przestępstwa niewykonania lub odmowy wykonania rozkazu w trybie podstawowym oraz karalnego przygotowania następuje na wniosek dowódcy jednostki, czyli nie w oparciu o tryb ścigania "z urzędu"/"z oskarżenia publicznego", natomiast ściganie trybu kwalifikowanego tego przestępstwa odbywa się z urzędu, organ I instancji wydający decyzję nr [...] z dnia [...] nie mógł jej oprzeć na podstawie prawnej wynikającej z art. 225 ust. 1 ustawy o obronie Ojczyzny. Pełnomocnik wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości lub uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Po rozpatrzeniu odwołania Dowódca Jednostki Wojskowej, jako organ II instancji utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy powołał się na przepis art. 225 ust.1 i ust. 5 ustawy o.O. i wyjaśnił, że wszczęcie postępowania w sprawie nastąpiło w związku pismem Prokuratury Rejonowej w G. z dnia [...] zawiadamiającym o prowadzonym postępowaniu przygotowawczym w sprawie przeciwko st. szer. spec. S.W. w związku z przedstawieniem zarzutu popełnienia przestępstwa określonego w art. 343 § 1 kodeksu karnego. W ocenie organu II instancji kluczową przesłanką warunkującą zawieszenie żołnierza w czynnościach służbowych na zajmowanym stanowisku zgodnie z art. 225 ust. 1 ustawy o obronie Ojczyzny, jest wszczęcie przeciwko żołnierzowi postępowania o przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego, a więc prowadzone przez oskarżyciela publicznego. Dalej organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 45 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 2022 poz. 1375 z późn. zm.), oskarżycielem publicznym przed wszystkimi sądami jest prokurator. Organ uznał, iż z załączonych dokumentów, wynika to że prokuratura postawiła st. szer. spec. Skarżącemu zarzut popełnienia przestępstwa z art. 343 § 1 K.k. wobec czego przesłanka, o której mowa w art. 225 ust. 1 ustawy o obronie Ojczyzny, została spełniona. Odnosząc się do argumentacji podniesionej przez stronę w odwołaniu organ II instancji wskazał, że jest ona bezzasadna ponieważ sprowadza się wyłącznie do przeświadczenia, iż wadliwość zaskarżonej decyzji wynika przede wszystkim z faktu, że ściganie przestępstwa określonego w art. 343 § 1 kodeksu karnego następuje na wniosek dowódcy jednostki. Organ powołał się na art. 12 § 1 K.p.k. z którego wynika, że w sprawach o przestępstwa ścigane na wniosek, postępowanie z chwilą złożenia wniosku toczy się z urzędu. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie wniósł S.W. reprezentowany przez pełnomocnika, której zarzucił naruszenie art. 225 ust. 1 i ust. 5 oraz art. 456 ust. 1 ustawy o obronie Ojczyzny poprzez jego zastosowanie w przypadku gdy w niniejszej sprawie brak było właściwego wniosku dowódcy jednostki, na podstawie którego miałoby zostać wszczęte postępowanie o przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego, które uzasadniałoby jednocześnie oparcie decyzji o zawieszeniu Skarżącego na podstawie naruszonych przez organy obu instancji art. 225 ust. 1 i 5 oraz 456 ust. 1 ustawy. W związku z tym pełnomocnik wniósł o: I. uchylenie w/w zaskarżonej Decyzji w całości, II. uchylenie w całości Decyzji Nr [...] Dowódcy Jednostki Wojskowej z dnia [...] i umorzenie niniejszego postępowania w całości, ewentualnie, w tych samych granicach zaskarżenia, wniósł o: III. uchylenie w/w zaskarżonej w całości Decyzji z dnia [...], jak również uchylenie w całości Decyzji Nr [...] Dowódcy Jednostki Wojskowej z dnia [...] i skierowanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik stanął na stanowisku, że w postępowaniu karnym jakie toczy się p-ko Skarżącemu zarzuca się popełnienie przestępstwa z art. 343 § 1 K.k. w typie podstawowym, które zgodnie z art. 343 § 4 - "Ściganie przestępstwa określonego w § 1 lub 3 następuje na wniosek dowódcy jednostki". Tym samym z uwagi na to, że ściganie przestępstwa niewykonania lub odmowy wykonania rozkazu w trybie podstawowym oraz karalnego przygotowania - następuje na wniosek dowódcy jednostki (art. 343 § 4) - czyli nie w oparciu o tryb ścigania "z urzędu“ z oskarżenia publicznego, to organ I instancji wydając w niniejszej sprawie zaskarżoną decyzję nie mógł jej oprzeć na podstawie prawnej wynikającej z art. 225 ust. 1 i 5 oraz art. 456 ust. 1 Ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny. W odpowiedzi na skargę Dowódca Jednostki Wojskowej wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjni w Szczecinie zważył, co następuje: Kontrola zaskarżonej decyzji w zakresie wynikającym z treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 2492) w zw. z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1634, dalej powoływanej jako "p.p.s.a.") wykazała, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił art. 225 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (dalej "u.o.O"), zgodnie z którym żołnierza zawodowego zawiesza się w czynnościach służbowych na zajmowanym stanowisku służbowym w przypadku wszczęcia przeciwko niemu postępowania karnego w sprawie o przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, umyślne ścigane z oskarżenia publicznego. Treść ww. przepisu wskazuje, że ma on charakter bezwzględny i w przypadku zaistnienia opisanej w nim przesłanki organ ma obowiązek wydać decyzję, która podlega natychmiastowemu wykonaniu (ust.5) o zawieszeniu w czynnościach służbowych na zajmowanym stanowisku. Podstawą wszczęcia postępowania w sprawie było zawiadomienie z dnia [...], które w dniu [...] wpłynęło do Dowódcy Jednostki Wojskowej z Prokuratury Rejonowej w G. z informacją o prowadzonym przez Prokuraturę Rejonową w G. postępowaniem przygotowawczym w sprawie (o wskazanej sygnaturze) przeciwko Skarżącemu i przedstawieniu mu zarzutu popełnienia przestępstwa z art. 343 § 1 K.k. (k. 2 akt adm.). W myśl art. 343 § 4 K.k. ściganie przestępstwa określonego w § 1 lub 3 następuje na wniosek dowódcy jednostki, przy czym konsekwencją złożenia wniosku do prokuratury jest to, że dalej postępowanie toczy się z urzędu ( art. 12 § 1 K.p.k.). Postępowania w sprawach o przestępstwa wnioskowe toczą się bowiem, podobnie jak i postępowania w innych sprawach ściganych z oskarżenia publicznego, z urzędu, tyle tylko, że – jak stanowi § 1 przepisu art. 12 K.p.k. – dzieje się tak dopiero z chwilą złożenia wniosku. Sąd w niniejszej sprawie nie bada czy wniosek od dowódcy jednostki został złożony do prokuratury bowiem istota sprawy sprowadza się do ustalenia czy wobec Skarżącego wszczęte zostało postępowanie karne w sprawie o przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, umyślne ścigane z oskarżenia publicznego czy nie. Jak wynika z akt sprawy takie postępowanie wobec strony skarżącej zostało wszczęte i zostało objęte postępowaniem przez prokuratora (oskarżyciela publicznego), który przedstawił Skarżącemu zarzut z art. 343 § 1 K.k. Wobec przedstawionego przez Prokuraturę Rejonową w G. Skarżącemu zarzutu popełnienia czynu z art. 343 § 1 K.k., zaistniały podstawy do zawieszenia Skarżącego w czynnościach służbowych, na podstawie art. 225 ust. 1 i w dalszej konsekwencji orzeczenie zgodnie z art. 456 ust. 1 ustawy o.O. o zawieszeniu od najbliższego terminu płatności połowy ostatnio otrzymanego uposażenia zasadniczego oraz wypłaty dodatków o charakterze stałym. W tym stanie rzeczy wobec braku podstaw do uwzględnienia skargi na podstawie art. 151 P.p.s.a. należało orzec jak w wyroku.