II SA/Sz 222/17

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie - Aleksandra Jawoszek po rozpoznaniu w dniu 6 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S.S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzje Dyrektora Izby Celnej w S. obecnie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry p o s t a n a w i a: odmówić skarżącemu przyznania prawa pomocy. Skarżący S. S., jednocześnie ze skargą, złożoną na wyżej powołaną decyzję Dyrektora Izby Celnej w S., zwrócił się na urzędowym formularzu PPF o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II tut. Sądu z dnia 23 lutego 2017 r., ustalono wpis od skargi w wysokości [...] zł. W uzasadnieniu wniosku skarżący podniósł, że drastycznie spadły jego dochody osobiste. Skarżący wskazał też na zły stan zdrowia, ograniczenia w normalnym funkcjonowaniu w życiu prywatnym i zawodowym, spowodowane przebytymi dwoma operacjami [...] (w 2016 r., następnie w dniu 16 stycznia 2017 r.) oraz rehabilitacjami. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, skarżący podał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną i córką (ur. [...] r.). W oświadczeniu o majątku wpisał: dom o powierzchni [...] m kw. o wartości ok. [...] zł (wspólność majątkowa małżeńska); pozostałe rubryki dotyczące stanu majątkowego, posiadanych zasobów (oszczędności, wartościowych ruchomości, praw majątkowych) skreślił. Z wniosku wynika także, że skarżący uzyskuje miesięczne dochody z tytułu działalności gospodarczej w wysokości [...] zł netto oraz z tytułu wynagrodzenia za pracę w wysokości [...] zł netto, a także, że małżonka otrzymuje dochody z działalności gospodarczej (pn. "[...]") w wysokości [...] zł netto. Zobowiązania i stałe wydatki skarżącego to: spłata kredytu mieszkaniowego (rata miesięczna [...] zł, pozostało do spłaty [...] zł), opłaty za media (energia, gaz, woda, telefon) w kwocie [...] zł. W związku z tym, że złożone oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącego, wezwaniem z dnia 27 lutego 2017 r. zobowiązano go do udzielenia dodatkowych informacji oraz złożenia określonych dokumentów. Wezwanie to obejmowało: - dokument potwierdzający aktualną niezdolność do pracy skarżącego; - dokument potwierdzający wysokość otrzymywanego przez skarżącego wynagrodzenia za pracę lub innego świadczenia w związku z zatrudnieniem albo niezdolnością do pracy (świadczenie chorobowe, rehabilitacyjne, inne) w ostatnich sześciu miesiącach (zaświadczenie pracodawcy o zatrudnieniu i zarobkach lub wypłaconych świadczeniach, ewentualnie zaświadczenie organu wypłacającego świadczenia); - kopię rocznego zeznania podatkowego skarżącego i jego żony za 2015 r. i 2016 r. (jeśli zostało już złożone) wraz z potwierdzeniami ich złożenia w urzędzie skarbowym; - dokumenty potwierdzające wysokość ponoszonych miesięcznie wydatków na konieczne utrzymanie rodziny skarżącego z ostatnich dwóch miesięcy; - wyciągi z posiadanych przez skarżącego i jego żonę rachunków bankowych, w tym osobistych, związanych z działalnością gospodarczą, lokat, rachunków oszczędnościowych, związanych z kredytami, pożyczkami, kartami kredytowymi z ich stanem za okres ostatnich sześciu miesięcy lub dokumentów potwierdzających likwidację rachunków bankowych; - wyciąg z prowadzonej przez skarżącego dla potrzeb rozliczenia podatku dochodowego ewidencji przychodów, kosztów uzyskania przychodów, dochodów (straty) za okres ostatnich sześciu miesięcy oraz ewidencji VAT za ostatnie trzy okresy rozliczeniowe; - wyciąg z prowadzonej przez żonę skarżącego dla potrzeb rozliczenia podatku dochodowego ewidencji przychodów, kosztów uzyskania przychodów, dochodów (straty) za okres ostatnich sześciu miesięcy oraz ewidencji VAT za ostatnie trzy okresy rozliczeniowe. Przedmiotowe wezwanie zostało doręczone skarżącemu w dniu 1 marca 2017 r., zgodnie ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru. Skarżący w zakreślonym terminie dziesięciodniowym, nie odpowiedział na wezwanie. Wymienionych wyżej dokumentów nie przedłożył, ani też nie udzielił żadnych wyjaśnień odnośnie przyczyn niewykonania ww. wezwania. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje: Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., zwana dalej: "p.p.s.a.") konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 § 1 p.p.s.a. może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Z treści przytoczonego przepisu jednoznacznie wynika, że to osoba ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy powinna "wykazać", iż jej sytuacja majątkowa i rodzinna uzasadnia całkowite zwolnienie od kosztów. W tym celu strona zobowiązana jest do przedstawienia wiarygodnych i kompletnych informacji w tym zakresie, referendarz sądowy zaś dokonuje oceny przedstawionych przez stronę danych. Jeżeli strona ubiegająca się o zwolnienie od kosztów opisuje swoją sytuację majątkową w sposób niewiarygodny lub nie podaje wszystkich istotnych danych oraz nie dostarcza wszelkich dokumentów źródłowych pozwalających na wolną od wątpliwości weryfikację złożonego w tym zakresie oświadczenia, prawo pomocy nie może zostać przyznane. Odnosząc powyższe do realiów rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, że skarżący we wniosku podał, że posiada stałe źródło dochodów w postaci wynagrodzenia za pracę (miesięczny dochód netto wynosi [...] zł) i przychodów z działalności gospodarczej (miesięczny dochód netto [...] zł), posiada - w ramach wspólności majątkowej małżeńskiej - majątek w postaci domu o pow. [...] m kw., ponosi określone wydatki związane z koniecznym utrzymaniem (opłaty za media, raty kredytu w łącznej kwocie [...] zł). Żona skarżącego otrzymuje przychody z działalności gospodarczej (jej miesięczny dochód netto wynosi [...] zł). Z wniosku wynika także, że skarżący ma na utrzymaniu małoletnią córkę. Wskazano też na trudną sytuację zdrowotną związaną z operacjami [...]. Skarżący został wezwany pismem z dnia 27 lutego 2017 r., w trybie art. 255 p.p.s.a. do złożenia określonych dokumentów źródłowych oraz oświadczeń uzupełniających dane, które w pełni zobrazowałyby jego sytuację majątkową, finansową oraz rodzinną, w której się znajduje, a także potwierdziłoby informacje podane we wniosku. Wezwanie to do dnia dzisiejszego pozostało bez odpowiedzi. Przyjąć zatem należy, że skarżący nie wykazał jakoby zasługiwał na przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie. Skarżący, swoją bierną postawą procesową, brakiem współpracy z rozpoznającym wniosek, uniemożliwił bowiem zweryfikowanie złożonych oświadczeń w zakresie wysokości dochodów swoich i małżonki, stanu posiadania, jak też wysokości wydatków i złego stanu zdrowia, oraz ewentualnie tego czy ma to wpływ na zdolność skarżącego do poniesienia kosztów sądowych. Wskazać należy, że referendarz sądowy, decydując o przyznaniu prawa pomocy, winien jednocześnie brać pod uwagę nie tylko sytuację majątkową skarżącego, ale również możliwości finansowe współmałżonka oraz innych osób z rodziny. W ocenie rozpoznającego wniosek skarżący w swoim wniosku o przyznanie prawa pomocy przedstawił zatem swoją sytuację materialną w sposób niekompletny, a ponadto nie starał się w jakikolwiek sposób uprawdopodobnić przytaczanych przez siebie okoliczności (np. w zakresie drastycznego spadku dochodów z powodów zdrowotnych). Takie postępowanie skarżącego sprawia, że referendarz sądowy nie jest w stanie ocenić, czy w stosunku do skarżącego są spełnione przesłanki do udzielenia mu prawa pomocy. W takiej sytuacji, brak było zatem podstaw, aby przyjąć, że skarżący zasługuje na dofinansowanie z budżetu państwa, gdyż prawo pomocy jest właśnie taką formą dotowania. Odstępując od wykonania wezwania z dnia 27 lutego 2017 r. skarżący nie zachował przesłanek określonych w art. 246 § 1 p.p.s.a. i dlatego postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a.