II SA/Sz 223/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk - Meder, Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz /spr./, Sędzia NSA Iwona Tomaszewska, Protokolant Katarzyna Skrzetuska-Gajos, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 czerwca 2008 r. sprawy ze skargi J. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej wydania prawa jazdy oddala skargę Decyzją z dnia 26 listopada 2007 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. na podstawie art. 156 § 1 pkt 2, art. 157 § 1 Kpa oraz § 198 ust. 2 rozporządzania Ministrów Komunikacji i Spraw Wewnętrznych z dnia 20 lipca 1968 r. w sprawie ruchu na drogach publicznych (Dz. U. Nr 27 poz. 183 ze zm.) po wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w N. T. z dnia 21 sierpnia 1972 r. orzekającej o wydaniu J. W. prawa jazdy kat. ABTE w części dotyczącej wydania prawa jazdy kat. E, stwierdziło nieważność decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w N.T. z dnia 21 sierpnia 1972 r. orzekającej o wydaniu J. W. prawa jazdy kat. ABTE, w części dotyczącej wydania prawa jazdy kat. E. Z ustaleń organu wynika, że J. W. w dniu 21 sierpnia 1972 r. złożyła wniosek o wydanie prawa jazdy kat. ABT. Do wniosku zostały dołączone: - zaświadczenie nr 31 o ukończeniu kursu kierowców na prawo jazdy kat. ABT wydanym przez Państwowe Technikum Ogrodnicze w P., - świadectwo ukończenia kursu kierowców niezawodowych na prawo jazdy kat. B wydanie przez Ligę Obrony Kraju, - świadectwo lekarskie nr [...] stwierdzające zdolność amatorskiego prowadzenia samochodów, motocykla i ciągników, - zaświadczenie o niekaralności. W protokole stanowiącym II część podania, komisja egzaminacyjna w wyniku przeprowadzonego egzaminu stwierdziła, iż strona posiada kwalifikacje fachowe wymagane do uzyskania prawa jazdy kat. ABT. Rozpatrując wniosek J. W. Powiatowe Prezydium Rady Narodowej w N. T. wydało decyzję z dnia [...] o wydaniu prawa jazdy kat. ABTE. W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. wydanie prawa jazdy kat. E odbyło się z rażącym naruszeniem prawa. W chwili składania wniosku przez skarżącą obowiązywał przepis § 198 ust. 2 w/w rozporządzenia, z którego wynika, że prawo jazdy kat. E mogła otrzymać osoba, która: 1) odbyła co najmniej 1 rok praktyki jako kierowca mający prawo jazdy kat. C lub D albo 2) nabyła co najmniej 1 rok praktyki jako kierowca mający prawo jazdy kat. B oraz odpowiada warunkom określonym w art. 194 ust. 2 pkt 3 i 5 tj. posiada odpowiedni stan zdrowia stwierdzony przez społeczny zakład służby zdrowia, wykaże się przed komisją egzaminacyjną posiadaniem kwalifikacji fachowych w zakresie programu egzaminacyjnego ustalonego przez Ministra Komunikacji. Z ustaleń organu na podstawie dokumentów zebranych w aktach wynika, że J. W. przed wydaniem prawa jazdy kat. ABTE nie posiadała w dniu 21 sierpnia 1972 r. żadnego uprawnienia do kierowania pojazdem, a co za tym idzie nie mogła posiadać praktyki w prowadzeniu pojazdów, nie spełniała zatem w dniu wydania decyzji żadnego z warunków niezbędnych do wydania jej prawa jazdy kat. E. W ocenie organu I instancji nastąpiło wydanie decyzji z naruszeniem przepisów § 198 ust. 2 rozporządzenia z dnia 20 lipca 1968 r. Ministrów Komunikacji i Spraw Wewnętrznych w sprawie ruchu na drogach publicznych, co dało podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji w oparciu o przepis art. 156 § 1 pkt 2 Kpa. We wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy J. W. podniosła, że nabyła uprawnienia prawa jazdy kat. ABTE zgodnie z obowiązującym prawem, spełniając wszystkie wymagania stawiane o ówczesnym czasie. Wcześniej parokrotnie miała wydawany wtórnik prawa jazdy przez Wydział Komunikacji Urzędu Miasta w S. i nie była kwestionowana sprawa wydania prawa jazdy. Nadto przez dwadzieścia lat korzysta z uprawnień kat. ABTE i nie spowodowała nawet kolizji na drogach co świadczy o nabytych umiejętnościach w pełnym jego zakresie. Po ponownym rozpoznaniu sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławczego w S. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 156 § 1 pkt 2 Kpa oraz § 198 ust. 2 rozporządzenia Ministrów Komunikacji i Spraw Wewnętrznych w sprawie ruchu na drogach publicznych utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu tej decyzji organ przytoczył tę samą argumentację jak w decyzji z dnia [...]r r. podkreślając, iż w celu ustalenia czy miało miejsce naruszenie prawa, należy dokonać analizy obowiązujących w czasie wydania decyzji przepisów prawa tj. § 198 ust. 2 cyt. rozporządzenia. Skoro w ocenie organu skarżąca nie miała uprawnienia do kierowania pojazdami na dzień 21 sierpnia 1972 r. tj. wydania decyzji to nie mogła posiadać praktyki w prowadzeniu pojazdów a co za tym idzie nie spełniała warunków niezbędnych do wydania jej prawa jazdy kat. E. Organ ponownie przyjął, iż decyzja wydana w odniesieniu do prawa jazdy kat. E pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią zastosowanego w niej przepisu, gdyż przekroczenie prawa nastąpiło w sposób "jasny i niedwuznaczny". W dniu otrzymania prawa jazdy kat. ABTE brak było podstawy prawnej do wydania prawa jazdy kat. E, czyli naruszenie prawa nastąpiło w sposób rażący (art. 156 § 1 pkt 2 Kpa), dlatego należało tą decyzję wyeliminować z obrotu prawnego. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożyła J. W. w której wniosła o jej zmianę poprzez uznanie wskazanej wyżej decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w N. T. za ważną. Według skarżącej Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. jest nie konsekwentne bowiem we wcześniejszych decyzjach przyznawało racje skarżącej, która starała się o wydanie wtórnika prawa jazdy, że decyzja z dnia [...] r. Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w N. T. funkcjonuje w obrocie prawnym, a Prezydent Miasta S. nie ma uprawnień do odebrania stronie przyznanych w tej decyzji uprawnień chociażby w jego ocenie istniały przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji, co za tym idzie nie ma podstaw do odmowy wydania odwołującej wtórnika prawa jazdy odpowiadającego oryginałowi zgodnie z decyzjami obowiązującymi w obrocie prawnym. Skarżąca nie zgadza się z decyzjami Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. i [...] r., w których organ prezentuje odmienne stanowisko niż to, które wyraził w decyzjach wcześniejszych jako organ odwoławczy od decyzji Prezydenta Miasta S. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o jej oddalenie. W świetle ustalonego stanu faktycznego Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 157 § 1 i 2 Kpa właściwy do stwierdzenia nieważności decyzji w przypadkach wymienionych w art. 156 jest organ wyższego stopnia, a gdy decyzja została wydana przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze – ten organ. Postępowania takie wszczyna się na wniosek strony lub z urzędu. Jak wynika z akt administracyjnych decyzję z dnia [...] r. wydała Powiatowa Rada Narodowa jako organ ówcześnie właściwy do wydania decyzji w sprawie wydania prawa jazdy. Obecnie na podstawie art. 97 ust. 1 dokument stwierdzający uprawnienia do kierowania pojazdem za opłatą oraz po uiszczeniu opłaty ewidencyjnej, wydaje starosta (prezydent) właściwy ze względu na miejsce zamieszkania osoby ubiegającej się, a w uzasadnionych przypadkach – właściwy ze względu na miejsce czasowego pobytu z zastrzeżeniem ust. 2. W sytuacji kiedy zachodzi uzasadniona obawa, iż decyzja w sprawie została wydana w przypadkach określonych w art. 156 Kpa samorządowe kolegium odwoławcze jako organ wyższego stopnia nad prezydentem ma prawo wszcząć z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności (art. 157 § 2 Kpa). W ocenie Sądu postępowanie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. było prawidłowe i swoim działaniem nie naruszyło przepisów prawa. Czym innym jest tryb wznowieniowy uregulowany w przepisach art. 157 i 156 Kpa a czym innym tryb postępowania w sprawie wydania wtórnika prawa jazdy, Skarżąca myli te dwa postępowania, w których przedmiot oceny przy wydawaniu decyzji jest różny. W pierwszej sprawie jaka była przedmiotem rozpoznania przez Prezydenta Miasta S. i Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. jako organu II instancji była zasadność odmowy wydania decyzji w sprawie wydania wtórnika prawa jazdy w sytuacji gdy w obrocie prawnym znajdowała się decyzja z dnia 21 sierpnia 1972 r. Kwestię tę w sposób szczegółowy i prawidłowy wyjaśnił organ II instancji w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] r. Druga sprawa, która jest przedmiotem niniejszego postępowania dotyczy wyeliminowania z obrotu prawnego wadliwie wydanej decyzji z dnia [...] r. Jak już wcześniej Sąd wskazał, postępowanie wznowieniowe było prawidłowo prowadzone przez organ. SKO prawidłowo oceniło, iż na dzień wydania decyzji z dnia [...] r. zgodnie z wówczas obowiązującymi przepisami rozporządzenia Ministrów Komunikacji i Spraw Wewnętrznych z dnia 20 lipca 1968 r. w sprawie ruchu na drogach publicznych (Dz. U. Nr 27, poz. 183 ze zm.) skarżąca nie posiadała uprawnień do uzyskania prawa jazdy kat. E. Nadto jak trafnie organ zauważył wniosek samej skarżącej z dnia [...] r. zawierał prośbę o wydanie prawa jazdy kat. A+T+B. Organ, Prezydium Powiatowej Rady Narodowej N. T. przekroczył zakres wniosku wydając decyzje o wydaniu prawa jazdy kat. E i to osobie, która nie spełniała przesłanek do jego otrzymania (§ 198 ust. 2), tym samym organ ten naruszył w sposób rażący przepisy prawa, co skutkuje stwierdzeniem nieważności takiej decyzji (art. 156 § 1 pkt 2 Kpa). W tym stanie rzeczy na podstawie art. 151 P.p.s.a. należało orzec jak w wyroku.