II SA/Sz 224/15
WyrokWSA w Szczecinie2015-10-22
Skład orzekający: Marzena Iwankiewicz, Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Stefan Kłosowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego może zostać nałożona, gdy inwestor przystąpił do użytkowania obiektu bez wymaganego pozwolenia, pomimo że obiekt został wybudowany zgodnie z projektem i spełnia normy techniczne?Ratio decidendi
Sąd uznał, że kara pieniężna z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego jest obligatoryjna w przypadku stwierdzenia przystąpienia do użytkowania obiektu lub jego części z naruszeniem przepisów Prawa budowlanego (art. 54 lub art. 55), bez pozostawiania organowi miejsca na uznanie administracyjne. Fakt wybudowania obiektu zgodnie z projektem i spełniania norm technicznych nie ma wpływu na nałożenie kary, jeśli nie uzyskano wymaganego pozwolenia na użytkowanie.Stan faktyczny
Skarżący D. i M. B. zostali ukarani karą pieniężną za przystąpienie do użytkowania rozbudowanej części budynku pensjonatu bez wymaganego pozwolenia na użytkowanie. Organy nadzoru budowlanego stwierdziły, że recepcja i pokoje gościnne w rozbudowanej części były użytkowane przez recepcjonistkę i wczasowiczów, mimo braku ostatecznej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Skarżący kwestionowali ustalenia faktyczne, wysokość kary oraz sposób prowadzenia postępowania, wskazując m.in. na złożenie wniosku o pozwolenie na użytkowanie częściowe, długi czas oczekiwania na odpowiedź, usunięcie zgłoszonych uchybień oraz błędną kwalifikację obiektu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Sędzia NSA Stefan Kłosowski (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Małgorzata Płocharska-Małys, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 22 października 2015 r. sprawy ze skargi D. B. i M. B. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu oddala skargę.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. postanowieniem z dnia [...]r. Nr [...] na podstawie art. 57 ust. 7, art. 59f ust. 1, 2 , 3, art. 59 g ust. 1, 2, 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze. zm.) oraz art. 123 Kpa - nałożył na D. i M. B. karę z tytułu przystąpienia do użytkowania rozbudowanej części budynku pensjonatu "[...]" położonego przy ul. [...], na terenie działki oznaczonej nr ew. [...], bez pozwolenia na użytkowanie w wys. [...] zł.
W uzasadnieniu postanowienia organ I instancji podał, że w dniu [...]r. inspektorzy przeprowadzili kontrolę rozbudowanej części ww. budynku pensjonatu "[...]" w R. W jej trakcie stwierdzono użytkowanie pomieszczenia recepcji, w którym przebywała recepcjonistka, użytkowanie większości pokoi, w których przebywali wczasowicze. Według oświadczeń ludzi przebywających w budynku, przebywali oni na wczasach i na czas pobytu byli zakwaterowani w budynku.
W oględzinach nie uczestniczyli inwestorzy D. i M. B., pomimo prawidłowego ich powiadomienia o miejscu i czasie przeprowadzenia kontroli budynku pensjonatowego. Szczegółowy opis budynku oraz dowody jego użytkowania udokumentowano w protokole oględzin i na fotografiach załączonych do akt sprawy. Zgodnie z art. 57 ust. 7 ustawy Prawo budowlane, w przypadku stwierdzenia przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego z naruszeniem art. 54 i 55 wyżej cytowanej ustawy, właściwy organ wymierza karę z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego. Wysokość kary ustala się jako dziesięciokrotność iloczynu stawki opłaty s, współczynnika kategorii obiektu budowlanego k, współczynnika wielkości obiektu w. W rozpatrywanym przypadku stawka opłaty wynosi s- 500 zł, współczynnika kategorii obiektu k-15 ( budynek pensjonatowy), współczynnik wielkości obiektu w - 1,5, co daje łączną kwotę 10 x 500 x 15 x 1,5 = 112.500.
D. i M. B. zaskarżyli ww. postanowienie, zarzucając mu błędne ustalenie stanu faktycznego, poprzez brak wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego i bez jego właściwej oceny. W zażaleniu inwestorzy wskazali,
że w dniu [...] r. złożyli wniosek o udzielenie pozwolenia na użytkowanie częściowe ww. obiektu położonego w R. Do wniosku dołączono wszystkie wymagane dokumenty konieczne do uzyskania przedmiotowego pozwolenia (m.in. zgodę Straży Pożarnej, zgodę Państwowej Inspekcji Pracy, zgodę SANEPIDU w G., a nadto wszystkie konieczne przy odbiorze protokoły: szczelności gazu, kominiarski, skuteczności wentylacyjnej, elektryczny, gazowy, kanalizacji sanitarnej, świadectwo energetyczne budynku, odbioru przeciwpożarowej instalacji wodociągowej). W dniu 14 maja 2013 r., tuż przed rozpoczęciem sezonu letniego, pracownicy Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w G. dokonali kontroli budynku. Skarżący otrzymali odpowiedź odmowną dopiero po ponad 8 miesiącach, w piśmie z dnia 21 stycznia 2014 r. Niewykorzystanie kontrolowanej części budynku w tak długim okresie, w szczycie sezonu, mogło spowodować niepowetowane straty w ich majątku, a ponadto podczas kontroli nie zgłaszano żadnych uwag co do stanu technicznego obiektu. Skarżący zaznaczyli także, że po otrzymaniu pisma z zastrzeżeniami co do podjazdu i udogodnień dla osób niepełnosprawnych, a także balustrady na klatce schodowej w ciągu 7 dni usunięto wskazane uchybienia. Poza tym wnosili o pozwolenie na użytkowanie jedynie części budynku, a głównym motywem udzielenia odpowiedzi negatywnej był brak wydzielonego parkingu. Co więcej, osoba kontrolująca obiekt została poinformowana, że planowana jest dalsza rozbudowa, która ma obejmować wyburzenie starego budynku i wybudowanie w jego miejsce nowego i dopiero po zakończeniu całej budowy planują oddanie całego obiektu zgodnie z projektem. Zdaniem strony, istotne w sprawie jest to, że sam budynek został wybudowany zgodnie z projektem i spełnia wszelkie normy techniczne i budowlane. W piśmie z dnia 21 stycznia 2014 r. nie zgłoszono zresztą żadnych uwag w tym zakresie. Inwestorzy zakwestionowali również wyliczoną przez kontrolującego powierzchnię budynku, a zwłaszcza jego części objętej wnioskiem o dopuszczenie do użytkowania. Dostali pozwolenie na budowę obiektu, którego część stanowi ich prywatne mieszkanie, natomiast jedynie pozostała część stanowi powierzchnię użytkową. Tę część organ również błędnie zakwalifikował do XIV kategorii.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [....] r. Nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 Kpa oraz art. 57 ust. 7 i art. 83 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r. (Dz.U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.), po rozpatrzeniu zażalenia, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ II instancji podał, że z akt sprawy wynika, iż Starosta Powiatu G. decyzją z dnia [...] r. udzielił D. i M. B. pozwolenia na wykonanie robót budowlanych obejmujących rozbudowę i przebudowę budynku pensjonatu "[...]" przy ul. [...] wraz z wewnętrznymi i zewnętrznymi instalacjami, miejscami postojowymi dla samochodów osobowych oraz rozbiórkę części istniejącego budynku pensjonatowo-technicznego; parametry techniczne budynku po rozbudowie i przebudowie - pow. zabudowy [...]m2, pow. użytkowa [...] m2 i kubatury [...] m3, kategoria obiektu budowlanego XIV, i zatwierdził projekt budowlany. Następnie decyzją z dnia [...] r. pozwolenie to zostało zmienione w zakresie istotnych rozwiązań architektoniczno-budowlanych i instalacyjnych, związanych w szczególności z dobudową klatki schodowej oraz korektą rozwiązań funkcjonalnych pomieszczeń (w tym m. in. wykonanie kuchni z zapleczem na parterze, zmiana układu pokoi gościnnych z łazienkami), ulegała zmianie powierzchnia zabudowy budynku – [...] m2, kategoria obiektu budowlanego pozostała bez zmian - XIV. Przed wykonaniem wszystkich robót budowlanych, inwestor wnioskiem z dnia [...]r. wystąpił do PINB w G. o udzielenie pozwolenia na użytkowanie rozbudowanej części pensjonatu "[...]" z wyłączeniem pokoi o nr 10,11,12,13, załączając do niego stosowne dokumenty. Organ I instancji w dniu [...] r., w obecności M. B., przeprowadził obowiązkową kontrolę, w trakcie której stwierdził, że nie zostały wykonane wszystkie roboty budowlane objęte udzielonym pozwoleniem na wykonanie robót budowlanych, które umożliwiałyby udzielenie pozwolenia na użytkowanie. Między innymi nie wykonano wymaganych decyzją o warunkach zabudowy miejsc postojowych, nie dostosowano obiektu do potrzeb osób niepełnosprawnych, nie rozebrano obiektów przewidzianych do rozbiórki w zatwierdzonym projekcie, przez co powierzchnia zabudowy na działce przekracza dopuszczalną dla tego terenu powierzchnię zabudowy, określoną w decyzji o warunkach zabudowy. M. B. odmówił podpisania sporządzonego na tę okoliczność protokołu. Organ I instancji decyzją z dnia [...] r. odmówił udzielenia pozwolenia na użytkowanie rozbudowanej części budynku pensjonatu [...]. Prokuratura Rejonowa w G. wnioskiem z dnia [...]r. wystąpiła do organu I instancji o wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie przystąpienia do użytkowania budynku pensjonatu bez wymaganego prawem pozwolenia na użytkowanie. Użytkowanie wymienionego obiektu bez przewidzianej przepisami zgody potwierdził również współwłaściciel pensjonatu M. B. , który w trakcie przesłuchania w Prokuraturze Rejonowej w P. zeznał, że nie uzyskał pozwolenia na użytkowanie, a nadto, że w pensjonacie cały czas prowadzony jest wynajem pokoi gościnnych. PINB w G. w dniu [...]r., a następnie w dniu [...] r., w obecności policjantów z Komendy Powiatowej Policji w G. (z uwagi na niepoodejmowanie pism przez inwestorów), przeprowadził kontrolę rozbudowanej części budynku pensjonatu i stwierdził, że zarówno przebudowana i rozbudowana część budynku jest użytkowana. W części rozbudowanej użytkowana jest recepcja, na której pracuje recepcjonistka (dane osobowe recepcjonistki zapisano w protokole). Użytkowana jest większość pokoi gościnnych w rozbudowanej części. W pokojach tych przebywają wczasowicze. Znajdujący się w jednym z pokoi w rozbudowanej części wczasowicze wyjaśnili, że przebywają w pokoju na wczasach i są w nim zameldowani. Wizualnie stwierdzono, że w rozbudowanej części, w co najmniej 20 pokojach, zakwaterowani są wczasowicze. PINB w G. wykonał dokumentację fotograficzną, którą dołączył do akt sprawy.
Zdaniem organu odwoławczego, zgromadzony materiał w sprawie, tj. protokół
z przeprowadzonych oględzin, dokumentacja fotograficzna w zestawieniu z projektem budowlanym, zeznania M. B. złożone w Prokuraturze, jednoznacznie wskazuje, że inwestor przystąpił do użytkowania rozbudowanej części obiektu pensjonatu [...] bez uzyskania stosownego pozwolenia organu.
Organ II instancji wyjaśnił, że z załącznika do ustawy Prawo budowlane wynika, że do kategorii XIV zostały zaliczone budynki zakwaterowania turystycznego
i rekreacyjnego, jak: hotele, motele, pensjonaty, domy wypoczynkowe, schroniska turystyczne. Przy tej kategorii obiektu współczynnik wielkości obiektu (w) wynosi:
• 1,0 - przy kubaturze poniżej lub równej 2500 m3,
• 1,5 - przy kubaturze powyżej 2500 m3 - 5000 m3,
• 2,0 - przy kubaturze powyżej 5000 m3 – 10.000 m3
• 2,5 - przy kubaturze powyżej 10.000 m3
Dalej organ wskazał, że z projektu budowlanego autorstwa arch. P. J. wynika, że dom wczasowy [...] przed rozbudową posiadał
pow. zabudowy [...] m2 i kubaturę [...] m3. Natomiast po rozbudowie - pow. zabudowy [..] m2 i kubaturę [..] m3. Z tego wynika, że kubatura rozbudowanej części budynku tego pensjonatu wynosi [...] m3. Zmiany wprowadzone decyzją Starosty G. z dnia [...]r. spowodowały zmianę powierzchni zabudowy rozbudowywanego obiektu do wielkości 503,50 m2 (w stosunku do poprzedniej jest większa o 33, 5 m2). W wyniku wprowadzonych zmian, chociażby przez dobudowę nowej klatki schodowej, kubatura obiektu mogła ulec nieznacznemu powiększeniu. Znając wysokość obiektu (10,90 m) powiększenie to nie ma znaczenia w sprawie, ponieważ współczynnik wielkości obiektu (w) wynoszący 1,50 ma zastosowanie przy kubaturze powyżej 2500 m3 do 5000 m3. W związku z powyższym, kara za nielegalne użytkowanie rozbudowanej części pensjonatu [...], obliczona zgodnie art. 59 f ust. 1, 2, 3 ustawy Prawo budowlane, stanowi iloczyn stawki opłaty (s) = 500zł x 10, współczynnika kategorii obiektu (k) =15, współczynnika wielkości obiektu (w) 1,5 - (5.000 zł x 15 x 1,5), i wynosi 112.500 zł.
Organ odwoławczy uznał, że wysokość kary nałożonej zaskarżonym postanowieniem została prawidłowo określona przez organ I instancji.
Ustosunkowując się do pozostałych argumentów podniesionych w zażaleniu, organ wyjaśnił, iż przepisy prawa budowlanego jednoznacznie precyzują jakie obowiązki ciążą na inwestorze w przypadku zamiaru przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, jak również określają jakie działania organ powinien poczynić w przypadku stwierdzenia użytkowania obiektu budowlanego bez wymaganego przepisami pozwolenia na użytkowanie. Ponieważ zostało udowodnione, że skarżący przystąpili do użytkowania rozbudowanej części pensjonatu bez stosownego pozwolenia właściwego w sprawie organu to zgodnie z art. 57 ust. 7 ww. ustawy, organ nadzoru budowlanego zobowiązany był do wymierzenia stosownej kary. Organ stwierdził też, że postępowanie nie rozstrzyga kwestii wydania przez organ powiatowy decyzji o odmowie udzielenia pozwolenia na użytkowanie i w związku z tym zarzuty w tym przedmiocie nie podlegały rozpatrzeniu.
Na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. D. i M. B. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. skargę, zarzucając mu naruszenie:
- art. 57 ust. 7, art. 59 f ust 1-3, art. 59 g ust. 1-3 ustawy Prawo budowlane poprzez ich nieprawidłowe zastosowanie i przyjęcie, że organy w sposób prawidłowy nałożyły na skarżących karę we wskazanej wysokości,
- art. 7, art. 8, art. 9, art. 11, art. 77 oraz art. 107 § 3 Kpa, mające istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na braku całościowego rozpatrzenia zgromadzonego
w sprawie materiału dowodowego oraz braku odniesienia się do argumentów podnoszonych w toku postępowania przez skarżących.
Uzasadniając swoje stanowisko w sprawie, skarżący wskazali, że ponownego podkreślenia wymaga fakt, iż w dniu [...] r. jako inwestorzy złożyli wniosek
o udzielenie pozwolenia na użytkowanie częściowe spornego obiektu położonego
w R. Do wniosku dołączyli wszystkie wymagane dokumenty konieczne do uzyskania przedmiotowego. W dniu [...] r., tuż przed rozpoczęciem sezonu letniego, pracownicy Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w G. dokonali kontroli ww. budynku. Na odpowiedź w piśmie z dnia 21 stycznia 2014 r. musieli czekać ponad 8 miesięcy. Niewykorzystanie kontrolowanej części budynku
w tak długim okresie, i to w szczycie sezonu, mogło spowodować niepowetowane straty w majątku i doprowadzić do zakończenia działalności gospodarczej, stanowiącej jedyne źródło utrzymania. Ponadto, ze względu na kredyt bankowy na realizację tej inwestycji, zaistniała sytuacja powodowała ryzyko bankructwa firmy. Na uwagę zasługuje również fakt, że podczas kontroli nie zgłaszano żadnych konkretnych uwag pod względem budowlanym i co do stanu technicznego obiektu. Nadto, skarżący podkreślili, że wnosili o pozwolenie na użytkowanie jedynie części budynku, a głównym motywem udzielenia odpowiedzi negatywnej był brak wydzielonego parkingu. Do takiego stanu rzeczy przyczyniły się również działania obecnego podczas kontroli pracownika administracji, który nie uwzględnił zgłaszanych przez nich uwag podczas kontroli. Zdaniem skarżących, istotne w sprawie jest to, że sam budynek został wybudowany zgodnie
z projektem i spełnia wszelkie normy techniczne i budowlane. Użytkowanie obiektu nie stanowi aktualnie i nie stanowiło w chwili składania wniosku żadnego zagrożenia dla jego użytkowników, co potwierdza fakt, że otrzymali uprzednio wszelkie stosowne pozwolenia.
Ponadto skarżący podnieśli, że w zażaleniu kwestionowali wyliczoną przez kontrolującego powierzchnię budynku, a zwłaszcza jego części objętej wnioskiem
o dopuszczenie do użytkowania. Jest ona zdecydowanie mniejsza aniżeli 2.500 m2. Inspektor Nadzoru Budowlanego nie przeprowadził w tym zakresie stosownego postępowania wyjaśniającego. Swoje ustalenia oparł o decyzję Starosty G. z dnia [..]r. Nie sposób zatem uznać takiego sposobu procedowania za rzetelny i budzący zaufanie uczestników postępowania do organów władzy publicznej. Organ II instancji nie odniósł się również do kwestii, że dostali pozwolenie na budowę obiektu, którego część stanowi prywatne mieszkanie, natomiast jedynie pozostała część stanowi powierzchnię użytkową. Tę część organ również błędnie zakwalifikował do XIV kategorii, podczas gdy prawidłowo należało ustalić, że jest to kategoria III. Według skarżących, w podanym zakresie organ winien był przeprowadzić postępowanie wyjaśniające, czego jednak nie uczynił, opierając się jedynie na swoich jednostronnych, niczym niepopartych ustaleniach, które zresztą okazały się nieprawidłowe. Poza tym nie mieli możliwości wypowiedzenia się jako strony postępowania. Wszelkie ustalenia były jednostronne, co więcej, niekiedy nie brano pod uwagę zgłaszanych przez nich zastrzeżeń. Dlatego też zasadnym będzie przesłuchanie ich jako strony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji podtrzymał swoje stanowisko sprawie wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. z w a ż y ł, co następuje :
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2014 r., poz. 1647), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu - art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.)
- zwanej jako "P.p.s.a.".
W niniejszej sprawie kontroli Sądu podlega wydane przez organ nadzoru budowlanego, na podstawie art. 57 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), postanowienie w przedmiocie wymierzenia skarżącym kary za nielegalne przystąpienie do użytkowania rozbudowanej części budynku pensjonatu [...], położonego przy ul. [...], na terenie działki oznaczonej nr ew. [...].
Jak wynika z akt postępowania skarżący uzyskali pozwolenie na wykonanie robót budowlanych polegające na rozbudowie i przebudowie przedmiotowego pensjonatu o powierzchni zabudowy [..] m2, powierzchni użytkowej [...] m2 i kubaturze [...] m3 wraz z wewnętrznymi i zewnętrznymi instalacjami, miejscami postojowymi dla samochodów osobowych oraz rozbiórkę części istniejącego budynku pensjonatowo-technicznego, na podstawie decyzji Starosty G. z dnia [...]r. Decyzją z dnia [...] r. pozwolenie to zostało zmienione w zakresie istotnych rozwiązań architektoniczno-budowlanych i instalacyjnych, ulegała też zmianie powierzchnia zabudowy budynku – [...] m2. W pozostałej części decyzja zmieniająca pozwolenie na wykonanie robót budowlanych zachowała warunki zabudowy określone pierwszą decyzją z [..] r., w szczególności nie uległa zmianie kategoria obiektu budowlanego – XIV.
Postanowienia i warunki zawarte w decyzji organu architektoniczno-budowlanego nie były kwestionowane przez skarżących ani w postępowaniu zakończonym w dniu [...] r., ani też w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją z [...] r. Dlatego też, zdaniem Sądu, zarzut błędnej kwalifikacji inwestycji do kategorii obiektów XIV, zgłoszony w postępowaniu o wymierzenie kary za nielegalne użytkowanie zrealizowanej, zgodnie z decyzją o pozwoleniu, części obiektu, nie może być skutecznie podnoszony w tej sprawie. Organ nadzoru budowalnego jest bowiem związany ustaleniami ww. decyzji o pozwoleniu na rozbudowę, również w zakresie informacji o kategorii realizowanego obiektu, a poza tym rodzaj obiektu i jego parametry, określone w także w zamiennym projekcie budowlanym, w sposób oczywisty przystają do przypisanej mu kategorii w decyzji o pozwoleniu na rozbudowę.
Ze względu na kategorię obiektu budowalnego XIV, stosownie do art. 55 pkt 1 Prawa budowlanego, skarżący mieli ustawowy obowiązek przed przystąpieniem do użytkowania obiektu budowlanego uzyskać ostateczną decyzję o pozwoleniu na użytkowanie. Obowiązek ten został ujęty w pierwszej decyzji pozwoleniu na przebudowę i rozbudowę obiektu skarżących, i - jak już wskazano - nie podlegał zmianie.
Bezsporny jest fakt, że w momencie orzekania o naliczeniu kary z tytułu nielegalnego użytkowania części budynku [...] skarżący nie dysponowali ostatecznym pozwoleniem na użytkowanie tego obiektu. Wydana w tym przedmiocie decyzja z dnia [...] r. stanowiła o odmowie udzielenia pozwolenia na użytkowanie rozbudowanej części pensjonatu z uwagi na niespełnienie warunków udzielenia pozwolenia na rozbudowę i była wydana znacznie wcześniej, niż wszczęto postępowanie w tej sprawie. Dla istoty tej sprawy nie ma znaczenia, że skarżący nie zgadzają się z ww. decyzją odmawiającą udzielenia pozwolenia na użytkowanie. Ustalenia dotyczące nielegalnego użytkowania spornego obiektu miały miejsce po jej wydaniu (vide: protokół z 7 sierpnia 2014 r.). Tak więc zarzuty podnoszone w skardze względem tej decyzji, nie mogą być skuteczne.
W świetle zgromadzonego przez organ I instancji materiału dowodowego nie ulega wątpliwości, że skarżący uchybili obowiązkowi z art. 55 Prawa budowlanego
i przystąpili do użytkowania rozbudowanej części pensjonatu [...] bez wymaganej ostatecznej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektu. Okoliczność ta została
w sposób należyty, rzetelny i wyczerpujący udowodniona. Skarżący zresztą tego faktu nie kwestionują. Zgromadzony materiał dowodowy, w szczególności protokół z dnia 7 sierpnia 2014 r. sporządzony z oględzin obiektu, dokumentacja fotograficzna, zeznania M. B., jednoznacznie wskazują, że inwestorzy użytkowali rozbudowaną część pensjonatu, zgodnie z projektowanym przeznaczeniem tego obiektu, tj. na cele turystyczne. Bez wątpienia świadczy o tym funkcjonowanie recepcji i pobyt wczasowiczów w tym obiekcie.
Podkreślenia wymaga, że kara wymierzona na podstawie art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego jest wyrazem administracyjnego represjonowania prawnie niepożądanych zachowań inwestorów, którzy z pominięciem przepisów prawa budowlanego przystępują do użytkowania obiektu budowlanego, na które było wymagane pozwolenie. Zgodnie z intencją ustawodawcy, wyrażoną w powołanym wyżej przepisie aby dla właściwego organu nadzoru budowlanego powstał obowiązek nałożenia kary, wystarczy sam fakt stwierdzenia nielegalnego użytkowania obiektu. Zgodnie bowiem z art. 57
ust. 7 Prawa budowlanego, w przypadku stwierdzenia przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, z naruszeniem przepisów tej ustawy, tj. bez zawiadomienia właściwego organu o zakończeniu budowy - art. 54 ustawy Prawo budowlane lub bez uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie - art. 55 ustawy Prawo budowlane, właściwy organ wymierza karę pieniężną z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego. Natomiast w zdaniu drugim powołanego przepisu ustawodawca określił zasady obliczania tej kary wskazując, że należy odpowiednio stosować przepisy dotyczące kar, o których mowa w art. 59 f ust. 1 Prawa budowlanego, z tym, że stawka opłaty podlega dziesięciokrotnemu podwyższeniu. Tak więc w każdym przypadku stwierdzenia, że przystąpiono do użytkowania obiektu budowlanego z naruszeniem art. 54 bądź art. 55 Prawa budowlanego, organ nadzoru budowlanego obowiązany jest nałożyć na użytkownika karę, w wysokości dziesięciokrotnej stawki opłaty, o której mowa w art. 59 f Prawa budowlanego.
Zdaniem Sądu, w okolicznościach niniejszej sprawy zasadnie nałożono na skarżących, na mocy art. 57 ust. 7 ustawy Prawo budowlane, karę w wysokości określonej w art. 59 f ustawy Prawo budowlane. Wbrew twierdzeniom skarżących wysokość kary została prawidłowo obliczona. Z projektu budowlanego autorstwa arch. P. J. wynika, że dom wczasowy [...] przed rozbudową posiadał kubaturę [...] m3, natomiast po rozbudowie wielkość kubatury zmieniła się do wartości [...] m3. Prawidłowo zatem organ I instancji obliczył, że kubatura rozbudowanej części budynku pensjonatu wynosi [...] m3. Jest to wyliczenie oparte na danych z opisu inwestycji w projekcie budowlanym stanowiącym integralną część decyzji o pozwoleniu na rozbudowę i przebudowę pensjonatu. Zarzut skargi dotyczący błędnie przyjętej wielkości kubatury do wyliczenia kary nie znajduje zatem potwierdzenia w materiale sprawy, a strona również takiego dowodu nie wskazała. Zmiany wprowadzone decyzją Starosty G. z dnia [...] r. spowodowały wzrost wielkości parametru zabudowy powierzchni obiektu, a zatem słusznie organ nadzoru wskazał, że ogólna kubatura obiektu mogła ulec tylko powiększeniu, jednakże niewielki wzrost tej wartości nie ma znaczenia dla wyliczenia wielkości kary, ponieważ współczynnik wielkości obiektu (w) wynoszący 1,50 ma zastosowanie przy kubaturze powyżej 2500 m3 do 5000 m3.
W ocenie Sądu, organy nadzoru budowlanego prawidłowo obliczyły, że kara za nielegalne użytkowanie rozbudowanej części pensjonatu [...], zgodnie art. 59 f ust. 1, 2, 3 ustawy Prawo budowlane, stanowi iloczyn stawki opłaty (s) = 500 zł x 10, współczynnika kategorii obiektu (k) = 15, współczynnika wielkości obiektu (w) 1,5 - (5.000 zł x 15 x 1,5) i jest równa kwocie 112.500 zł.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi, należy wskazać, iż są one bezzasadne. W ocenie Sądu postanowienie organu odwoławczego zostało rzetelnie uzasadnione, nie zasługuje także na uwzględnienie zarzut naruszenia zasad procedury administracyjnej określonych w art. 7, 8, 9, 11, 77 Kpa, gdyż postępowanie w tej sprawie zostało przeprowadzone przez organ I instancji w sposób rzetelny i prawidłowy, a zebrany materiał dowodowy jest wystarczający dla podjęcia rozstrzygnięcia na podstawie art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego. Należy podkreślić, że organ I instancji kierował do skarżących informacje o wizji lokalnej w dniu 7 sierpnia 2014 r., a także, przed wydaniem postanowienia, dwukrotnie informował strony o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym sprawy, z czego strona nie skorzystała. Natomiast argumenty skarżących podniesione w zażaleniu, zostały wnikliwie rozpatrzone przez organ II instancji. Sąd uznał zatem, że twierdzenia skarżących, iż w ogóle nie mieli możliwości wypowiedzenia się w tej sprawie nie znajdują odzwierciedlenia w aktach administracyjnych.
Ze względu na istotę i charakter instytucji kary za nielegalne użytkowanie obiektu, o czym mowa była powyżej, argument skarżących, że budynek został wybudowany zgodnie z projektem i spełnia wszelkie normy techniczne i budowlane,
a zatem użytkowanie obiektu nie stanowi aktualnie i nie stanowiło żadnego zagrożenia dla jego użytkowników, nie ma wpływu na rozstrzygniecie tej sprawy. Przepis art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego obliguje bowiem organ nadzoru budowlanego do wymierzenia kary z tytułu nielegalnego użytkowania w przypadku stwierdzenia, że przystąpiono do użytkowania obiektu lub jego części z naruszeniem art. 54 i 55, nie pozostawiając w tej kwestii organowi miejsca dla uznania administracyjnego. Dla obciążenia skarżących odpowiedzialnością przewidzianą we wskazanych wyżej normach istotny jest sam fakt przystąpienia do nielegalnego użytkowania obiektu lub jego części bez znaczenia pozostają przyczyny i przekonania jakie inwestorem w tej mierze kierowały.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r.
poz. 270), orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło