II SA/Sz 224/18

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Szczecinie Bożena Gonzalez Perea po rozpoznaniu w dniu 13 marca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego lub adwokata w sprawie z Jej skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania p o s t a n a w i a I. zwolnić skarżącą od kosztów sądowych w sprawie, II. ustanowić radcę prawnego J. M. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] stwierdzające niedopuszczalność wniesienia odwołania od "odmowy uchylenia czynności geodezyjnych". Jednocześnie skarżąca wniosła o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika procesowego. Wnioskodawczyni wyjaśniła, że ma [...] lat i utrzymuje się z emerytury wynoszącej [...] zł miesięcznie. Do pisma dołączyła przekaz pocztowy z ZUS Oddział w S. ze [...] r. We wniosku złożonym na urzędowym formularzu PPF skarżąca podała, że prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, posiada współudział w budynku mieszkalnym o pow. [...] m2 i [...] ziemi ornej, nie ma oszczędności, papierów wartościowych ani wierzytelności, a jej zobowiązania i stałe wydatki stałe wynoszą: leki [...] zł miesięcznie, koszty utrzymania mieszkania [...] zł, energia elektryczna [...] zł. W myśl art. 245 § 1 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (art. 245 § 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (art. 245 § 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1), a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2). Powyższe oznacza, że instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób znajdujących się w trudnej sytuacji materialnej. Chodzi o osoby pozbawione środków do życia bądź osoby posiadające środki bardzo ograniczone, pozwalające na zaspokojenie tylko podstawowych potrzeb życiowych. Z wniosku wynika, że wnioskodawczyni jest osobą w podeszłym wieku, prowadzącą jednoosobowe gospodarstwo domowe i utrzymującą się z niskiej emerytury. Jej dochody wynoszą [...] zł miesięcznie netto, a deklarowane wydatki stałe [...] zł miesięcznie. Wpis sądowy od skargi wynosi w niniejszej sprawie tylko 100 zł, jest więc na minimalnym poziomie obowiązującym w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Jednak mając na uwadze podeszły wiek skarżącej i wysokość jej świadczenia emerytalnego, należało uznać, że uzyskiwane dochody pozwalają wnioskodawczyni na zaspokojenie tylko podstawowych potrzeb życiowych. Uzasadnia to zwolnienie wnioskodawczyni od kosztów sądowych, ponieważ skarżąca nie jest w stanie uiścić wpisu sądowego od skargi i ewentualnych dalszych kosztów postępowania, bez uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania. Nie jest także w stanie ustanowić profesjonalnego pełnomocnika procesowego, korzystając z własnych zasobów i możliwości. Z tego względu wniosek należało uwzględnić w całości na podstawie art. 246 § 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.