II SA/Sz 225/15

WyrokWSA w Szczecinie2015-10-15

Skład orzekający: Elżbieta Makowska, Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Katarzyna Sokołowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego może nakazać rozbiórkę części dachu budynku usługowego, jeśli roboty budowlane zostały wykonane w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków pozwolenia na budowę lub przepisów, a postępowanie zostało wszczęte po zakończeniu budowy?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając, że organy obu instancji naruszyły przepisy postępowania administracyjnego, w szczególności poprzez niewystarczające wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy. Brak było precyzyjnego ustalenia, w jaki sposób roboty budowlane zostały wykonane w rozumieniu art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego, co uniemożliwiło prawidłowe zastosowanie art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego. Ponadto, naruszono prawo strony do czynnego udziału w postępowaniu (art. 10 K.p.a.).
Stan faktyczny
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę wystającej części dachu budynku usługowego, uznając ją za niezgodną z projektem budowlanym i przepisami technicznymi. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, twierdząc m.in., że budynek został wybudowany zgodnie z pozwoleniem na budowę i zatwierdzonym projektem, a przepisy rozporządzenia o warunkach technicznych nie powinny mieć zastosowania. Sąd administracyjny uznał, że organy nie wyjaśniły dostatecznie stanu faktycznego i naruszyły prawo strony do czynnego udziału w postępowaniu.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Makowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska, Protokolant starszy sekretarz sądowy Anita Jałoszyńska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 15 października 2015 r. sprawy ze skargi D. H. i M. H. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Inspektora Nadzoru Budowlanego w D. z dnia [...] nr [...]. II. Zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. na rzecz skarżących D. H. i M. H. solidarnie kwotę [...] ([...]) złotych a ponadto na rzecz D. H. [...] ([...]) złote - tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał D. H. i M. H., współwłaścicielom działki nr [...] położonej przy , rozbiórkę poprzez skrócenie do lica ściany wystającej części dachu na budynku usługowym znajdującym się na tej działce od strony działki nr [...] poprzez skrócenie do lica ściany, przy jednoczesnym zapewnieniu warunków umożliwiających odprowadzanie wód opadowych w sposób określony § 28 i 29 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r. poz. 690 ze zm.), celem doprowadzenia dachu do stanu zgodnego z przepisami. Termin wykonania robót organ określił na [...]r. W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że postępowanie administracyjne zostało wszczęte [...]. Podczas oględzin przeprowadzonych w dniu [...] na terenie ww. nieruchomości pracownicy organu stwierdzili, że dach budynku położonego na działce nr [..] wystaje ok. [...] cm na teren działki nr [...], będącej własnością D. K. i Z. K. Współwłaścicielka działki nr [...] D. H. oświadczyła podczas oględzin, że dach przedmiotowego budynku został wykonany ok. [..] lat temu, a pokrycie dachowe było wymieniane ok. [..] lat temu. Organ nadzoru budowlanego uznał, że obecny kształt dachu budynku jest niezgodny z projektem budowlanym zatwierdzonym decyzją Naczelnika Miasta i Gminy z dnia [...]Z projektu budowlanego wynika, że konstrukcja dachu budynku usługowego winna kończyć się wraz z licem ściany zewnętrznej od strony działki nr [..]. Zgodnie z art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, właściwy organ wydaje decyzję nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. Czynności nakazanych decyzją inwestor zobowiązany jest dokonać na własny koszt, stosownie do art. 52 ww. ustawy. W odwołaniu od tej decyzji D. H. i M. H. wskazali, że przedmiotowy budynek został wybudowany zgodnie z projektem budowlanym, a wszelkie naprawy dachu były wykonywane przez firmy budowlane i żadna z nich nie ingerowała w konstrukcje dachu ani nie zmieniała jego parametrów. Po zakończeniu budowy odbyła się obowiązkowa kontrola podczas której organ I instancji nie zauważył żadnych nieprawidłowości, po czym udzielił pozwolenia na użytkowanie obiektu. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] uchylił decyzję organu I instancji w części dotyczącej terminu wykonania robót budowlanych i umorzył postępowanie organu I instancji w tym zakresie, w pozostałej części utrzymał decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji wyjaśnił, że organ I instancji wszczął postępowanie po otrzymaniu od właścicieli działki nr [..] informacji o niezgodnym z projektem wykonaniu dachu, którego okap wystając poza ścianę szczytową istniejącego obiektu wprowadzał ograniczenia dla inwestycji przewidzianej na działce nr [..], poprzez brak możliwości dowiązania się projektowanym budynkiem do obowiązującej, w tej części, zabudowy szeregowej. Na podstawie analizy dokumentacji projektowej istniejącego na działce nr [...] budynku usługowego organ I instancji ustalił, iż na planie rzutu elewacji oraz rzutu dachu, okap dachu obiektu nr [..] pozostaje w obrysie ściany szczytowej i nie wystaje ponad teren działki sąsiedniej nr [...]. Podczas oględzin przedmiotowego budynku w dniu [...] organ I instancji stwierdził, że dach budynku posadowionego na działce wystaje ok. cm na teren działki sąsiedniej. Taki sposób wykonania dachu naruszał § 28 i 29 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, zgodnie z którymi odprowadzenie wód opadowych powinno być zorganizowane na terenie własnej nieruchomości, bez kierowania ich na teren nieruchomości sąsiedniej. Wykonany okap naruszał także art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy Prawo budowlane, zgodnie z którym obiekt budowany wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi należy budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych, oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, zapewniając poszanowanie interesów osób trzecich, w tym zapewnienie dostępu do drogi publicznej. Ponieważ roboty budowalne zostały wykonane niezgodnie z przepisami, organ I instancji zasadnie wydał decyzję nakazującą rozbiórkę części dachu, ponieważ przeprowadzenie postępowania legalizacyjnego wykonanych robót było niemożliwe. Z uwagi na brak podstaw prawnych do wyznaczania terminu wykonania decyzji wydanej na podstawie art. 51 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, decyzję wydaną w I instancji należało skorygować w tym zakresie. Argumenty dotyczące zgodności budynku usługowego z projektem budowlanym po wybudowaniu budynku, co potwierdziła obowiązkowa kontrola, pozostają bez wpływu na rozstrzygnięcie, ponieważ kształt dachu narusza obowiązujące przepisy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na ww. decyzję D. H. i M. H. wnieśli o jej uchylenie oraz o uchylenie decyzji wydanej w I instancji. Zarzucili wydanie decyzji z naruszeniem przepisów prawa materialnego tj. art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego przez przyjęcie, że przepis ten może być podstawą nakazania rozbiórki poprzez skrócenie dachu do lica ściany od strony działki sąsiedniej. Skarżący zarzucili także naruszenie § 28 i 29 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie poprzez wydanie decyzji w oparciu o te przepisy w sytuacji braku do tego podstaw prawnych, a także naruszenie § 330 tego rozporządzenia przez jego niezastosowanie w sprawie. Skarżący zarzucili także naruszenie przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy przez zebranie, rozpatrzenie i dokonanie ocenę materiału dowodowego z naruszeniem art. 6, 7, 8, 10, 11, 77 § 1, 80 i art. 107 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.) - dalej "K.p.a.". W ich ocenie, organ w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania błędnie nie określił przedmiotu postępowania i nie wskazał przepisów prawa materialnego i procesowego, na podstawie których zamierzał rozpoznać sprawę. Nie podjął także wszelkich kroków celem zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego i nie wyjaśnił stanu faktycznego sprawy w sposób pozwalający na wydanie rozstrzygnięcia. Nie wyjaśnił kiedy dach został wybudowany i jakie przepisy wtedy obowiązywały. Organ pominął w sprawie istotne okoliczności mające wpływ na ustalenie stanu faktycznego sprawy, nie zapewnił także stronom czynnego udziału w postępowaniu ponieważ nie poinformował skarżących o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym i o możliwości składania wniosków dowodowych. W uzasadnieniu decyzji nie wyjaśnił dostatecznie przesłanek którymi kierował się utrzymując w mocy decyzję nakazującą rozbiórkę dachu. W uzasadnieniu decyzji zawarł zbyt ogólne stwierdzenia co narusza zasadę zaufania obywateli do organów państwa i uniemożliwia kontrolę zaskarżonej decyzji. Skarżący wyjaśnili, że Naczelnik Miasta decyzją z dnia [...] zatwierdził projekt budowlany i wydał pozwolenie na budowę pawilonu usługowego przy ul. (obecnie) . Pozwolenie na budowę zobowiązywało inwestora do realizacji inwestycji i do prowadzenia prac zgodnie z zatwierdzoną dokumentacją techniczną i przepisami prawa. Jednocześnie zobowiązywało inwestora do prowadzenia dziennika budowy oraz zgłoszenia zakończenia prac przy budowie pawilonu. W dniu 4 kwietnia 2002 r. skarżący powiadomili Państwową Stację Sanitarno – Epidemiologiczną i Komendę Powiatową Państwowej Straży Pożarnej o przystąpieniu do użytkowania budynku usługowego położonego przy, zakład na parterze i na piętrze. Jednocześnie inwestorzy złożyli w PINB wniosek o wydanie pozwolenia na użytkowanie. W [...]r. skarżąca przedstawiła organowi projekt budowlany zamienny pawilonu usługowego - aneks do projektu. Inwestorzy złożyli również projekt budowlany instalacji gazowej. W dniu 22 grudnia 2003 r. skarżący otrzymali decyzję nr [...] zatwierdzającą projekt budowalny wewnętrznej instalacji gazowej wraz z pozwoleniem na budowę tej instalacji i podłączenie kotła gazowego. Jednocześnie inwestorzy zostali zobowiązani do uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego. W dniu 12 czerwca 2004 r. Z. C. działający w zastępstwie poprzedniego kierownika budowy złożył oświadczenie stwierdzające, że po dokonaniu oględzin budynku i jego stanu technicznego, posadowienia i wyposażenia, budynek wybudowany został z zachowaniem obowiązujących norm i przepisów. Skarżący w dniu 7 czerwca 2004 r. powiadomili PINB o zakończeniu budowy. W dniu 24 sierpnia 2004 r. odbyła się obowiązkowa kontrola zakończonej budowy obiektu budowlanego, a z protokołu kontroli wynika zgodność wybudowanego obiektu z projektem budowlanym w zakresie kubatury, powierzchni zabudowy, wysokości, długości, szerokości, liczby kondygnacji, geometrii dachu (kąta nachylenia, wysokości kalenicy i układu połaci dachowych). W dniu 16 października 2004 r. organ nadzoru budowlanego wydał pozwolenie na użytkowanie. W chwili obecnej skarżący nie są w posiadaniu pierwotnego projektu budowlanego i trudno im się do zarzutu organu ustosunkować. Posiadają natomiast zamienny projekt budowlany z [...], w którym rzut więźby dachowej potwierdza obecny stan dachu na rys. 6 – rzut więźby dachowej, rys. 7 – rzut dachu oraz rys. 9 – elewacja tylna. Potwierdza to stanowisko skarżących, że nie zmienili oni konstrukcji dachu w wybudowanym obiekcie. Od dnia wydania pozwolenia na użytkowanie nie zmienili konstrukcji dachu, dokonali jedynie wymiany i naprawy pokrycia dachowego. W prowadzonym postępowaniu organ nie wyjaśnił, w jaki sposób i kiedy doszło do wybudowania dachu dłuższego o 50 cm i czy zostało to zaaprobowane w decyzji o pozwoleniu na budowę, czy może nastąpiło w wyniku odstąpienia od warunków tego pozwolenia. Ponadto, brak było podstaw do wydania decyzji na podstawie § 28 ust. 1 i 2 oraz § 29 obowiązującego rozporządzenia w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Organy przyjęły, że budynek wybudowano na podstawie pozwolenia na budowę ale w sposób istotnie odbiegający od przepisów techniczno-budowanych. W ocenie skarżących w niniejszej sprawie nie powinny znaleźć zastosowania przepisy rozporządzenia w sprawie warunków technicznych z dnia 12 kwietnia 2002 r., ponieważ inwestor uzyskał pozwolenie na budowę i złożył wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego przed wejściem w życie tego rozporządzenia. Organy całkowicie pominęły § 330 tego rozporządzenia, który wyłącza stosowanie rozporządzenia w niektórych sytuacjach. Mianowicie przepisów rozporządzenia nie stosuje się, z zastrzeżeniem § 2 ust. 1 i § 207 ust. 2, jeżeli przed dniem wejścia w życie rozporządzenia: 1) został złożony wniosek o pozwolenie na budowę lub odrębny wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i wnioski te zostały opracowane na podstawie dotychczasowych przepisów; 2) zostało dokonane zgłoszenie budowy lub wykonania robót budowlanych w przypadku, gdy nie jest wymagane uzyskanie decyzji o pozwoleniu na budowę. Stosownie do § 2 ust. 1 rozporządzenia, jego przepisy stosuje się przy projektowaniu, budowie i przebudowie oraz przy zmianie sposobu użytkowania budynków oraz budowli nadziemnych i podziemnych spełniających funkcje użytkowe budynków, a także do związanych z nimi urządzeń budowlanych, z zastrzeżeniem § 207 ust. 2. Zgodnie z § 207 ust. 2 rozporządzenia, jego przepisy dotyczące bezpieczeństwa pożarowego, wymiarów schodów, o których mowa w § 68 ust. 1 i 2, a także oświetlenia awaryjnego, o którym mowa w § 181, stosuje się, z uwzględnieniem § 2 ust. 2 i 3a, również do użytkowanych budynków istniejących, które na podstawie przepisów odrębnych uznaje się za zagrażające życiu ludzi. Z przepisów tych wynika, że przepisy omawianego rozporządzenia mają zastosowanie do budynków istniejących w ograniczonym zakresie, przede wszystkim w zakresie bezpieczeństwa pożarowego, wymiaru schodów, oświetlenia awaryjnego. Ponadto, zaistnieć muszą przesłanki do zastosowania tych przepisów, tj. budynek musi być użytkowany w okresie obowiązywania rozporządzenia oraz należy stwierdzić, na podstawie przepisów odrębnych, że budynek zagraża bezpieczeństwu ludzi. W przedmiotowej sprawie regulacje te zostały pominięte przez organy nadzoru budowanego obu instancji. Budynek którego dotyczy zaskarżona decyzja, został wybudowany przed wejściem w życie omawianego rozporządzenia, a w trakcie postępowania nie zostało stwierdzone, by zagrażał bezpieczeństwu życia ludzi. W konsekwencji brak było podstaw prawnych do zastosowania art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. W sprawie doszło też do naruszenia całego szeregu przepisów postępowania administracyjnego, w tym art. 7, 77 § 1 i 80 oraz art. 105 § K.p.a. Organy administracji publicznej są zobowiązane do wyjaśnienia rzeczywistego stanu faktycznego sprawy, do podejmowania wszelkich kroków w tym celu, oraz do prowadzenia postępowania w sposób pogłębiający zaufanie obywateli do organów państwa. Organ ma obowiązek zebrać i rozpoznać w sposób wyczerpujący materiał dowodowy sprawy. Dopiero jednoznaczne ustalenie stanu faktycznego sprawy stwarza podstawy do wyrażenia stanowiska, które nie przekraczałoby granic zasady swobodnej oceny dowodów, wynikającej z art. 80 K.p.a. Obowiązkiem organu jest analiza i ocena materiału dowodowego, w postępowaniu administracyjnym nie obowiązuje formalna teoria dowodów, zgodnie z którą daną okoliczność można udowodnić wyłącznie za pomocą konkretnego środka dowodowego, ani też zasada, że rola organu orzekającego jest bierna i sprowadza się do oczekiwania na środki dowodowe zaoferowane przez stronę. Wszystkie środki dowodowe w postępowaniu administracyjnym mają równą moc dowodową. Rolą organu jest zgromadzenie i ocena tych dowodów, uwzględniająca ich całokształt i treść, którą ze sobą niosą. W treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji brak jest takich ustaleń, poza ogólnikowym przyjęciem, że dach został wybudowany niezgodnie z projektem budowalnym. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie ponieważ, w jego ocenie, skarga nie wniosła nowych dowodów i argumentów nieznanych organowi przed wydaniem zaskarżonej decyzji. Organ odwoławczy podtrzymał stanowisko, że dach budynku usługowego wystaje ponad obrys ściany szczytowej niezgodnie z projektem budowlanym, a także, że sposób wykonania okapu dachu narusza § 28 i 29 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych z 2012 r. W dniu 15 października 2015 r., na rozprawie, pełnomocnik skarżących oświadczył, że popiera skargę i wnosi o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego od organu na rzecz skarżących oraz kosztów dojazdu pełnomocnika do Sądu i przedłożył spis kosztów. Uczestnik postępowania Z. K. wniósł o oddalenie skargi. Oświadczył, że właścicielem nieruchomości sąsiedniej jest od dwóch lat i nie wie jaki był kształt dachu wcześniej, a wystająca połać dachowa uniemożliwia mu zabudowę posiadanej nieruchomości. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sądowa kontrola zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazała, że akt ten narusza przepisy postepowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co uzasadnia uwzględnienie skargi. Na wstępie należy zaznaczyć, że co do zasady Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego ( dalej ZWINB), jako organ odwoławczy, prawidłowo wydał decyzję na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego i na tej podstawie prawnej uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: PINB) w części określającej termin wykonania nakazanej rozbiórki części dachu budynku i umorzył postępowanie organu I instancji w tym zakresie, gdyż ustawa nie przewiduje orzekania w przedmiocie terminu wykonania nakazu rozbiórki. Istota sporu w niniejszej sprawie dotyczy jednak pozostałej części zaskarżonej decyzji, tj. utrzymującej w mocy rozstrzygnięcie PINB nakładające na skarżących obowiązek rozbiórki "poprzez skrócenie do lica ściany wystającej części dachu na budynku usługowym znajdującym się na tej działce od strony działki nr [..] poprzez skrócenie do lica ściany, przy jednoczesnym zapewnieniu warunków umożliwiających odprowadzanie wód opadowych w sposób określony § 28 i 29 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r. poz. 690 ze zm.), celem doprowadzenia dachu do stanu zgodnego z przepisami". Organy orzekające obu instancji jako materialnoprawną podstawę decyzji wskazały art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane (dalej: "P.b"), z tym że organ I instancji powołał ponadto art. 51 ust. 7 i art. 52 tej ustawy. W sprawie niniejszej bezsporne jest, że budowa budynku, którego konstrukcja dachu jest przedmiotem spornej decyzji został została zakończona i w dacie kontroli żadne roboty budowlane nie były w obiekcie tym prowadzone. Z zawiadomienia z dnia 19 września 2014 r. (k. 09 akt adm.) wynika, że PINB wszczął postepowanie " w sprawie rozbudowy dachu na budynku usługowym położonym na terenie działki nr (...) wysuniętego na teren działki nr " i tak też organ I instancji przyjął wskazując w sentencji swojej decyzji, jako przesłankę jej podjęcia: " w związku z wykonaniem przez Państwa D. i M. H. bez wymaganej prawem decyzji o pozwoleniu na budowę- rozbudowy dachu na budynku usługowym ..." Art. 51 ust. 7 ustawy Prawo budowlane stanowi, że : "Przepisy ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48 albo 49 b, zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1." Oznacza to, że określone w art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 tzw. postępowanie naprawcze poprzedzone być musi wykazaniem nie tylko tego, że roboty budowlane, których postępowanie dotyczy nie tylko zostały zakończone, ale również, że nie były to roboty, o których mowa w art. 48 albo 49b, a ponadto i co najważniejsze w realiach niniejszej sprawy, że roboty te wykonane zostały w sposób o którym mowa w art. 50 ust. 1. Ten ostatni przepis swym zakresem obejmuje cztery różne stany faktyczne, a mianowicie odnosi się do robót budowlanych wykonanych : 1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia lub 2) w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska, lub 3) na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 30 ust. 1, lub 4) w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach. Dla zastosowania zatem odpowiedniej normy art. 51 ust. 1 pkt 1 lub pkt 2 albo ust.3 P. b. niezbędne jest precyzyjne ustalenie stanu faktycznego, z którego jednoznacznie wynikało będzie w jaki konkretnie sposób, w rozumieniu art. 50 ust. 1, zostały wykonane roboty budowlane, których sprawa dotyczy. Organ I instancji przyjął, że obecny kształt dachu znajdującego się na budynku położonym przy na terenie działki nr , obr. jest niezgodny z zatwierdzonym projektem w decyzji nr [...] r. wydanej przez Naczelnika Miasta i Gminy . Z uzasadnienia decyzji tej nie wynika jednak jednoznacznie czy dach ten wykonany został zgodnie z zatwierdzonym projektem, a następnie, już w toku użytkowania obiektu kształt dachu został zmieniony, czy też budowę wykonano, co do parametrów dachu, od razu niezgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym. Ustalenie to ma istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, skoro organ na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 , 2 oraz ust. 3 uprawniony jest do nałożenia obowiązków o różnej treści w zależności od ustaleń w sprawie. Przesłanki faktyczne nałożenia obowiązku rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części są zatem odmienne od przesłanek obowiązku przywrócenia obiektu do stanu poprzedniego. Z uzasadnienia decyzji organu odwoławczego również nie wynika jaki organ ten przyjął stan faktyczny w kontekście art. 50 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. Aby było możliwe podjęcie zgodnego z prawem rozstrzygnięcia organ orzekający musi w toku postępowania wyjaśniającego, stosownie do wymogów płynących z art. 7, 77 § 1 i 80 K.p.a, wszechstronnie zebrać materiał dowodowy i na jego podstawie wyjaśnić wszystkie istotne dla sprawy okoliczności faktyczne. Stosownie do przepisu art. 107 § 3 K.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Skoro skarżący w skardze powołują się na posiadanie zamiennego projektu budowlanego z [...] co nie było przedmiotem ustaleń w postępowaniu wyjaśniającym, to uznać trzeba, że zarzut naruszenia art. 10 § 1 K.p.a. jest zasadny. Przed wydaniem decyzji żaden z organów orzekających w niniejszej sprawie nie wystosował do skarżących zawiadomienia w trybie art. 10 § 1 K.p.a., co stanowiło naruszenie prawa strony do czynnego udziału w postępowaniu. Pozbawiło ich bowiem możliwości ustosunkowania się do zebranych w sprawie materiałów i przedłożenia dowodów z posiadanych dokumentów. Brak sprecyzowania ustaleń we wskazanym wyżej zakresie uniemożliwia Sądowi odniesienie się do merytorycznych zarzutów skargi. Świadczy natomiast o zasadności zarzutu naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy przez zebranie, rozpatrzenie i dokonanie oceny materiału dowodowego przez organy obu instancji z naruszeniem art. 7, 77 § 1, 80 i art. 107 § 1, a przez organ odwoławczy ponadto art. 138 §1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego w zakresie utrzymania w mocy wadliwej decyzji PINB . Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, rzeczą organu będzie ustalenie, która z okoliczności wskazanych w art. 50 ust. 1 pkt 1-4 zaistniała w niniejszej sprawie, co może wiązać się nie tylko z odebraniem wyjaśnień od stron i przedłożeniem przez nie dokumentów, ale z koniecznością poszukiwania dokumentacji zarówno we właściwym organie architektoniczno-budowlanym jak i nadzoru budowlanego, jak i – w razie takiej potrzeby – przesłuchaniem świadków (wykonawców, kierowników budowy lub właścicieli pawilonów usytuowanych w tym samym szeregowcu). W tym stanie sprawy należało na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzec jak w pkt I wyroku. Orzeczenie w przedmiocie kosztów postępowania (pkt II wyroku) oparte zostało na podstawie art. 200 i 205 § 2 tej samej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło