II SA/Sz 226/07
WyrokWSA w Szczecinie2008-02-07
Skład orzekający: Stefan Kłosowski, Henryk Dolecki, Barbara Gebel
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca rozbiórkę samowoli budowlanej jest prawidłowa, gdy skarżący podnoszą zarzuty naruszenia przepisów postępowania i braku możliwości wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego, a jednocześnie nie wykazują prawa do dysponowania gruntem na cele budowlane?Ratio decidendi
Sąd uznał, że mimo potencjalnych uchybień proceduralnych organów administracji (nieudokumentowanie możliwości zapoznania się z aktami sprawy przez organ odwoławczy, brak jednoznacznego wskazania planu zagospodarowania przestrzennego), skarżący nie wykazali prawa do dysponowania gruntem na cele budowlane, co uniemożliwia legalizację samowoli budowlanej. Ponieważ te uchybienia nie miały wpływu na wynik sprawy, a zarzuty skarżących były gołosłowne, skargę oddalono.Stan faktyczny
Skarżący M. i B. S. zostali zobowiązani decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, utrzymaną w mocy przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, do rozbiórki garażu dwustanowiskowego wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na działce dzierżawionej od Gminy M. Skarżący zarzucali naruszenie przepisów Kpa, brak możliwości czynnego udziału w postępowaniu i niewystarczające uzasadnienie decyzji. Sąd rozpatrywał sprawę pod kątem zgodności z prawem decyzji organów administracji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 7 lutego 2008 roku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stefan Kłosowski (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Henryk Dolecki Sędzia WSA Barbara Gebel Protokolant: Beata Radomska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lutego 2008 roku sprawy ze skargi M. i B. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją, wydaną po rozpatrzeniu odwołania M. i B.S. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa, art. 48 ust. 1 oraz art.83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz.U. z 2003 r. Nr 207 poz. 2016), utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia (...(, nakazującą M. i B.S. rozbiórkę garażu dwustanowiskowego wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na działce nr (...(, tj. w pasie drogowym ul. (...( w M.
W uzasadnieniu swej decyzji organ odwoławczy wskazał, iż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wszczął przedmiotowe postępowanie, w związku z pismem Urzędu Miejskiego z dnia 2 lutego 2006r., w sprawie sprawdzenia legalności wybudowania obiektu garażowego na działce nr (...(, usytuowanej w pasie drogowym na wysokości posesji przy ul. (...( w M. Podczas czynności kontrolnych przeprowadzonych w dniu 24 marca 2006r.ustalono, że M. i B.S., którzy są wieczystymi użytkownikami zabudowanej działki nr (...( w M., wybudowali na przyległej od strony północnej dzierżawionej od Gminy M. działce nr (...(, murowany, parterowy pokryty blachą dachówkopodobną dwustanowiskowy garaż o wym. 6,0m x 7,5m o wys. 4,5m bez wymaganego prawem stosownego pozwolenia właściwego organu.
W odwołaniu skarżący domagali się uchylenia powyższej decyzji podnosząc brak wskazania dowodów, na jakich organ ten oparł swoje twierdzenia, iż istniejący obiekt stanowi samowolę budowlaną i że nie umożliwiono im czynnego udziału w postępowaniu - nie uczestniczyli w żadnych czynnościach dowodowych, nie mogli wypowiedzieć się co do zebranego materiału dowodowego i nikt nie pouczył ich, jako strony, o przysługujących prawach. Ponadto decyzja nie zawiera wystarczającego uzasadnienia prawnego. Wydając powyższą decyzję PINB w K. dopuścił się naruszeń całego szeregu przepisów Kpa tj.: art. 10 §1, art. 79 §1 oraz art. 107 §1.
Ustosunkowując się do powyższych argumentów organ odwoławczy wskazał, iż jak wynika z akt sprawy, pismem z dnia 4 kwietnia 2006r. organ I instancji zawiadomił zainteresowane strony o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie wybudowania na działce nr (...( w pasie drogowym ulicy (...( w M. dwustanowiskowego garażu.
M. i B.S. byli informowani o oględzinach oraz o wszczęciu postępowania w ww. sprawie, o możliwości zapoznania się z aktami sprawy oraz o możliwości składania wniosków i wyjaśnień w ustawowym terminie. Jednak – jak wynika z akt sprawy – nie podejmowali pism. W związku z powyższym nie korzystali w toku postępowania z przysługującego im prawa wnoszenia uwag i składania oświadczeń.
Zgodnie z art. 28 obowiązującej ustawy Prawo budowlane, roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę z zastrzeżeniem art. 29 i art. 30 w/w ustawy. Wybudowanie przedmiotowego obiektu garażowego wymagało uzyskania pozwolenia na budowę właściwego organu. Decyzji takiej skarżący nie posiadali.
W przypadku wybudowania obiektu bez wymaganego pozwolenia na budowę właściwy organ w oparciu o art. 48 ust. 1 ww. ustawy nakazuje rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części. Rozbiórki nie orzeka się w przypadku, gdy zachodzą przesłanki określone w art. 48. ust. 2, m.in. gdy budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, albo ustaleniami ostatecznej w dniu wszczęcia postępowania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.
Ponieważ w tym przypadku legalizacja przedmiotowego garażu nie jest możliwa, ze względu na sprzeczność z aktualnym planem zagospodarowania przestrzennego Miasta M., zastosowanie ma art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, zgodnie z którym organ I instancji wydał zaskarżoną decyzję, nakazującą Państwu M. i B.S. rozbiórkę przedmiotowego garażu.
Zatem PINB w K. wydał zaskarżoną decyzję o nakazie rozbiórki zgodnie z prawem.
Powyższą decyzję M. i B.S. zaskarżyli skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, w której powtórzyli przytoczone wyżej argumenty odwołania. Ponadto podnieśli, iż nie dotarło do nich żadne pismo w sprawie jakichkolwiek czynności dokonywanych przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego.
ZWINB w S. w uzasadnieniu decyzji przywołuje jedynie pismo z dnia 4 kwietnia 2006r. w sprawie wszczęcia postępowania, zaś nie wymienia żadnego konkretnego pisma zawiadamiającego o oględzinach, które odbyły się w dniu 24 marca 2006 r.
Zgodnie z art. 48 ust. 1 i 2 ustawy Prawo budowlane, rozbiórce podlegają jedynie te obiekty wzniesione samowolnie, które nie są zgodne z miejscowym pIanem zagospodarowania przestrzennego. Zarówno organ I instancji jak i organ II instancji oceniając tę kwestię nie wykazały z jaką uchwałą dotyczącą zagospodarowania przestrzennego ani też z jakimi jej zapisami pozostaje w sprzeczności obiekt wzniesiony przez skarżącego i z jakich powodów nie można przeprowadzić procedury legalizacyjnej obiektu. Do wydania nakazu rozbiórki nie wystarcza samo stwierdzenie, że jest niezgodny z miejscowym planem zagospodarowania.
Odpowiadając na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269) oraz art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U.
Nr 153, poz. 1271 ze zm. dalej P.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przez organy administracji publicznej przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu (art.145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), które mogły mieć wpływ na wynik sprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny ocenia zaskarżone akty administracyjne z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania zaskarżonego aktu.
W świetle powyższych zasad wniesiona przez M. i B.S. skarga okazała się nieuzasadniona.
Ze zgromadzonego w aktach postępowania administracyjnego materiału dowodowego wynika prawidłowe ustalenie stanu faktycznego, stanowiącego podstawę wydania zaskarżonej decyzji.
Postępowanie w tej sprawie wszczęte zostało na wniosek reprezentującego Gminę M. – będącą właścicielem działki gruntu, na której skarżący samowolnie zbudował przedmiotowy garaż – Burmistrza M., który pismem z dnia 2 lutego 2006r. zwrócił się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. o zbadanie legalności wybudowana 2 obiektów garażowych w pasie drogowym, w tym jednego na działce, której użytkownikiem są skarżący.
W związku z powyższym wnioskiem Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. pismem z dnia 15 lutego 2006 r. powiadomił skarżących na adres ul. (...( w M. o planowanej na dzień 6 marca 2006 r. wizji lokalnej na terenie przedmiotowej nieruchomości. Pismo to, po dwukrotnym awizowaniu w dniach 17 i 24 lutego, dnia 4 marca 2006r. zostało zwrócone do nadawcy z adnotacją poczty "adresat nieobecny". Z przeprowadzonej kontroli w dniu 6 marca 2006r. sporządzono notatkę służbową, z której wynika, że skarżący na wizję tę nie stawili się. Organ uzyskał informację iż zamieszkują oni pod adresem: M. ul. (...(. W związku z powyższym postanowiono wyznaczyć kolejny termin na dzień 24 marca 2006r. o godz. 12.00. O terminie tym powiadomiono skarżących pismem z dnia 7 marca 2006r. na adres: M., ul. (...(.
Pismo to, awizowane dnia 16 marca i 23 marca 2006r. zostało zwrócone do nadawcy z adnotacją poczty – "nie podjęto w terminie".
Po oględzinach w dniu 24 marca 2006r., z których sporządzono protokół organ pismem dnia 4 kwietnia 2006r. zawiadomił skarżących o wszczęciu postępowania w sprawie wybudowania przez nich na działce nr (...( przy ul. (...( w M. dwustanowiskowego garażu. Pismo to zawierało też pouczenie, iż zgodnie z art. 10 Kpa w terminie 7 dni od otrzymania zawiadomienia mogą zapoznać się z aktami sprawy , składać wnioski i wyjaśnienia.
Pismo to, awizowane w dniach 18 kwietnia oraz 25 kwietnia również zostało zwrócone do nadawcy z adnotacją poczty "nie podjęto w terminie".
W związku z powyższym organ I instancji w dniu (...( wydał decyzję nakazującą rozbiórkę przedmiotowego garażu, wybudowanego bez wymaganego zezwolenia na działce nr (...(, tj. w pasie drogowym ul. (...( w M.
W treści decyzji wskazano też, iż legalizacja samowoli budowlanej nie jest możliwa ze względu na sprzeczność z aktualnym planem zagospodarowania przestrzennego.
Decyzję tę skarżący otrzymali w dniu 21 lipca 2006r., po czym w terminie wnieśli odwołanie.
W odwołaniu nie podali żadnych danych ani argumentów, z których wynikałoby, iż ubiegali się bądź uzyskali pozwolenie na budowę garażu.
Podnieśli jedynie przytoczone na wstępie argumenty. Jednocześnie, w dniu 11 sierpnia 2006r. przesłali do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. "zawiadomienie o zakończeniu budowy garażu dwustanowiskowego o wym. 6,0 m x 7,5 m wys. 4,5m w M. ul. (...( na działce dzierżawionej od Gminy M. (...) przyległej do naszej działki zabudowanej nr (...(".
Od powyższego zgłoszenia organ wniósł sprzeciw. Kwestia ta jest przedmiotem odrębnego postępowania.
Z powyższego wynika, iż podnoszone w skardze zarzuty są chybione, bowiem organ I instancji powiadomił skarżących o wszczęciu postępowania w sprawie popełnionej przez nich samowoli budowlanej i umożliwił im złożenie wyjaśnień. Pismo adresowane na właściwy adres zamieszkania skarżących M. ul. (...( było prawidłowo awizowane, wobec czego uznać należy, iż zostało prawidłowo doręczone w trybie art. 44 kpa (tzw. doręczenie zastępcze).
Ze zgromadzonego przez organ materiału wynika, że działka o powierzchni
94,50m2 położona przy ul. (...( w M. była przez skarżących dzierżawiona od Gminy M. W aktach znajduje się umowa dzierżawy z dnia (...( nr (...( zawarta na czas określony do 31 grudnia 2002r.
Z § 3 tej umowy wynika, że grunt ten oddany został w dzierżawę wyłączne na urządzenie zieleni, oraz że postawienie na dzierżawionym gruncie obiektów i urządzeń bez zgody wydzierżawiającego spowoduje rozwiązanie umowy bez wypowiedzenia.
Po wszczęciu postępowania w sprawie samowolnego wybudowania przez skarżących garażu złożyli oni dnia 1 września 2006r. w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego w K. "zakończenie budowy garażu dwustanowiskowego o wym. 6,0m x7,5m wys. 4,5 m w M. ul. (...( na działce dzierżawionej od Gminy M. od strony północnej przyległej do naszej działki zabudowanej nr (...(. Powierzchnia działki dzierżawionej 94,5m2, co potwierdza ustalenia organu, że inwestorem garażu byli skarżący.
Ponieważ skarżący ani w odwołaniu od decyzji organu I instancji ani też w skardze do WSA poza gołosłownym zakwestionowaniem przyjętych przez organ ustaleń nie podnosili, że posiadali pozwolenie na budowę lub choćby dokonali zgłoszenia tej budowy właściwemu organowi lub podejmowali jakiekolwiek czynności administracyjne w sprawie realizowanej inwestycji, zaś właściciel gruntu Gmina M. kwestionowała prawo jej zabudowy przez skarżących - uznać należy, że organ nadzoru budowlanego prawidłowo ustalił, iż przedmiotowy garaż dwustanowiskowy zbudowany przez skarżących stanowi samowolę budowlaną zrealizowaną na gruncie, do którego zabudowy skarżący nie mieli prawa. Obiekt został zbudowany po 1 stycznia 1995r. zatem w sprawie znajduje zastosowanie art. 48 § 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane, stanowiący, że właściwy organ nakazuje (z zastrzeżeniem ust. 2) w drodze decyzji rozbiórkę obiektu budowlanego (...) wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.
Wprawdzie ust. 2 i nast. tego przepisu przewidują możliwość legalizacji wybudowanego bez pozwolenia obiektu, jeśli jego budowa jest zgodna z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo w przypadku braku planu – decyzji o warunkach zabudowy oraz nie narusza przepisów w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem, to w świetle znajdującej się w aktach umowy dzierżawy gruntu skarżący nie mieli prawa do jego zabudowy jakimkolwiek obiektem budowlanym. Tym bardziej jeśli teren, na którym garaż został postawiony stanowi pas drogowy, choć kwestia ta w postępowaniu rzeczywiście nie została udokumentowana.
Określenie "stan zgodny z prawem", do którego odwołuje się art. 48 ust.2 pkt 2 Prawa budowlanego obejmuje również prawo do dysponowania gruntem na cele budowlane (art. 4 Prawa budowlanego).
Skarżący ani w odwołaniu ani w skardze na takie prawo się nie powołuje, natomiast Gmina M. - właściciel nieruchomości, na którego wniosek postępowanie zostało wszczęte, prawo to jednoznacznie wyklucza.
W świetle powyższego nie jest możliwe doprowadzenie to obiektu do stanu zgodnego z prawem, co wyklucza możliwość odwołania się do możliwości legalizacji samowoli budowlanej przewidzianej w art. 48 ust.2 i nast. Prawa budowlanego, niezależnie od tego czy obowiązuje dla tego terenu plan zagospodarowania przestrzennego – co w aktach sprawy rzeczywiście nie zostało udokumentowane.
Uchybienie to, jak również naruszenie przez organ odwoławczy art. 10 Kpa, (z akt sprawy nie wynika, iż organ odwoławczy powiadomił skarżącego o możliwości zapoznania się z aktami sprawy i ustosunkowania się do zebranego materiału) mogłoby stanowić podstawę uchylenia zaskarżonej decyzji jedynie w przypadku, gdyby miało wpływ na wynik sprawy. Wynika to jednoznacznie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. Ponieważ skarżący, zarówno w odwołaniu jak i w skardze, nie zawarli danych ani argumentów, które mogłyby mieć znacznie dla postępowania i jego rezultatu – powyższe uchybienia uznać należy za niemające wpływu na wynik sprawy. Zarzuty skargi są zaś ogólnikowe i całkowicie gołosłowne, bowiem skarżący nie powołuje się na jakiekolwiek okoliczności faktyczne i prawne, które mogłyby zmienić powyższą ocenę.
W tym stanie rzeczy skargę uznać należało za nieuzasadnioną, co stanowi podstawę do jej oddalenia na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło