II SA/Sz 228/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie Przewodniczący sędzia WSA Barbara Gebel po rozpoznaniu w dniu 20 kwietnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z Jej skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia p o s t a n a w i a: odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie E.K. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...], nr [...] w przedmiocie utrzymania w mocy postanowienia Wójta Gminy [...] z dnia [...] w sprawie odmowy wydania zaświadczenia potwierdzającego fakt opłacania składek KRUS w okresie [...] do chwili przekazania dokumentów do KRUS w [...]. W zakreślonym przez Sąd terminie skarżąca uiściła wpis od ww. skargi w wysokości [...] zł. Następnie w dniu [...] złożyła na formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżąca wskazała, że zamieszkuje z mężem i synem. Odnośnie stanu majątkowego osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym, E.K. podała, że mąż jest współwłaścicielem gospodarstwa rolnego, syn jest zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku, natomiast ona od [...] b.r. prowadzi sklep z odzieżą używaną i na dzień złożenia wniosku, nie osiągnęła jeszcze dochodu. Końcowo wnioskodawczyni wskazała, że trudno jest wyliczyć jej dochód z gospodarstwa, ponieważ trudności finansowe powodują, nieterminowe uiszczanie opłat związanych z jego prowadzeniem. Ostatecznie wnioskodawczyni nie podała jakim dochodem miesięcznie dysponuje jej rodzina, ani też jakie ponosi wydatki. W ramach dodatkowego postępowania wyjaśniającego prowadzonego na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skarżąca została wezwana do przedłożenia w terminie 7 dni od daty doręczenia niniejszego pisma, pod rygorem rozpoznania wniosku na podstawie akt sprawy : - dowodów potwierdzających wysokość wydatków ponoszonych na utrzymanie domu (np. prąd, gaz, woda) i innych niezbędnych wydatków w okresie ostatnich trzech miesięcy, - zaświadczenia z Powiatowego Urzędu Pracy o posiadaniu przez syna statusu osoby bezrobotnej, - wyciągów z posiadanych przez skarżącą, jej męża i syna rachunków bankowych za okres ostatnich trzech miesięcy, - kserokopii decyzji w sprawie podatku rolnego oraz podatku od nieruchomości za rok [...], - wyciągów z posiadanych kont bankowych za okres ostatnich trzech miesięcy, - oświadczenia, czy w związku z prowadzeniem gospodarstwa rolnego otrzymuje na ten cel dotacje, jeżeli tak to przesłanie kserokopii decyzji potwierdzającej ten fakt, - kserokopię wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, - zaświadczenia, wydanego przez właściwą do spraw opieki społecznej jednostkę organizacyjną gminy, czy w okresie ostatnich dwóch lat skarżąca korzystała z pomocy społecznej. Powyższe zobowiązanie zostało doręczone E.K. w dniu [...], jednakże skarżąca nie wykonała go do dnia dzisiejszego. Oceniając wniosek o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, zważył: Instytucja prawa pomocy uregulowana w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) w zakres której wchodzi wnioskowane przez skarżącą zwolnienie od kosztów sądowych, jest wyjątkiem od zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania związanych ze swoim udziałem w sprawie przed sądem administracyjnym, zaś ciężar dowodu, jak we wszelkiej kategorii ulg i zwolnień, spoczywa na stronie ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy, co wynika z redakcji przepisów art. 246 § 1 i 2 ww. ustawy. Użycie określenia "gdy wykaże" wskazuje, że wnioskodawca ma przekonać rozpoznającego wniosek (referendarza sądowego lub sąd), że znajduje się w sytuacji opisanej w przepisach, uniemożliwiającej mu poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Wskazać należy, że uchylenie się przez wnioskodawczynię od obowiązku nałożonego w trybie art. 255 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowi przeszkodę wykluczającą merytoryczne rozpoznanie wniosku, a tym samym przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie. Zważyć należy, że przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy brak jest możliwości poszukiwania z urzędu faktów przemawiających na korzyść ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy. Dokonywana jest jedynie ocena w świetle art. 246 § 1 pkt 1 ww. ustawy, tych okoliczności, które wskazała strona. Jedynym instrumentem służącym weryfikacji oświadczeń wnioskodawcy i tym samym umożliwiającym prawidłową ocenę jego kondycji finansowej, jest unormowanie zawarte w art. 255 ustawy, zgodnie z którym odpowiednich informacji, czy też dokumentów musi dostarczyć sam skarżący. W rozpoznawanej sprawie skarżąca swoich twierdzeń o braku możliwości finansowych w istocie nie poparła żadnymi dowodami, nie zastosowała się również w całości do wezwania Sądu i nie wyjaśniła wszystkich kwestii związanych z sytuacją materialną. W świetle powyższego uznano, że brak jest podstaw do uwzględnienia rozpoznawanego wniosku, bowiem wnioskodawczyni nie nadsyłając żądanych informacji nie wykazała, że znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej ją do przyznania prawa pomocy. Brak jakichkolwiek danych dotyczących sytuacji materialnej i płatniczej wnioskodawczyni uniemożliwia merytoryczne i pozytywne załatwienie żądania. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w sentencji postanowienia.