II SA/Sz 23/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Iwona Tomaszewska, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel (spr.),, Asesor WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Protokolant Krzysztof Chudy, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 maja 2007 r. sprawy ze skargi J. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku okresowego I. oddala skargę, II. zasadza od Skarbu Państwa Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego na rzecz radcy prawnego [...] kwotę [...] złotych powiększoną o kwotę należnego podatku od towarów i usług z tytułu wynagrodzenia oraz [...] złotych z tytułu uzasadnionych wydatków za pomoc prawną udzieloną na zasadzie prawa pomocy. Kierownik Rejonu Pracy Socjalnej Nr [...] Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej , działający z upoważnienia Prezydenta Miasta , decyzją z dnia [...]r. nr [...], na podstawie art. 7 pkt 4 i 6, art. 8 ust. 1 pkt 1, art. 9, art. 38 ust. 1 pkt 1, ust. 2 pkt 1, ust.4 i 5, art. 106 ust. 1, 3,3a,3c,4, art. 107, art. 109, art.147 ust.3 pkt 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2004 r., Nr 64, poz. 593 ze zm.) przyznał J. C. zasiłek okresowy na 3 miesiące ( październik, listopad i grudzień [...] r.) w wysokości [...] zł. Organ, jak wskazał w uzasadnieniu, uwzględnił w sprawie trudną sytuację materialno-bytową strony, spowodowaną bezrobociem oraz długotrwałą chorobą. J. C. złożył odwołanie od ww. decyzji wskazując na błędną interpretację zasiłku okresowego i rodzaju świadczeń, które mogą być realizowane w formie zasiłku okresowego, błędne ustalenie, że przyczyną trudnej sytuacji materialnej jest bezrobocie. Ponadto wskazał, iż do dochodu nie należało zaliczyć dodatku mieszkaniowego i wniósł o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze , po rozpatrzeniu odwołania, na podstawie art. 8 ust. 1pkt 3, art. 38 ust. 1 pkt 1, ust. 2 pkt 1 i ust.5 oraz art.147 ust. 3 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej wydało w dniu [...] r. decyzję utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji. Zdaniem Kolegium, zasiłek okresowy przysługuje w szczególności ze względu na długotrwałą chorobę, niepełnosprawność, bezrobocie, możliwość utrzymania lub nabycia uprawnień do świadczeń z innych systemów zabezpieczenia społecznego (art.38 ust.1 ustawy o pomocy społecznej). Ustawa nie określa celu, na który przyznana kwota ma być przeznaczona przez stronę. Przyznanie zasiłku okresowego na zaspokojenie potrzeb bytowych strony (zgodnie z jej wnioskiem) nie narusza prawa. Organ ustalił, iż J. . prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe, nie pracuje zawodowo, zarejestrowany jest jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku. Sytuacja finansowa strony jest więc trudna z uwagi na usilne ale bezskuteczne poszukiwanie pracy zarówno stałej jak i dorywczej. We [...]r. tj. w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku, dochód strony wyniósł [...] zł, na który składał się przyznany dodatek mieszkaniowy. Przy czym Kolegium zauważyło, że przyznanej kwoty dodatku mieszkaniowego nie wlicza się do dochodu tylko przy ubieganiu się o dodatek mieszkaniowy, natomiast przy ubieganiu się o świadczenia z pomocy społecznej, dodatek mieszkaniowy stanowi dochód. W myśl art.38 ust.2 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej zasiłek okresowy w przypadku osoby samotnie gospodarującej ustala się do wysokości różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej, a dochodem tej osoby, przy czym zgodnie z art.147 ust.3 pkt 1 ustawy w 2006 r. minimalna wysokość tego zasiłku wynosi 35 % różnicy między kryterium dochodowym a dochodem. W przypadku J. C. kwota przyznanego świadczenia wynika z wyliczenia: [...] zł – [...] = [...], z tego 35 % = [...] zł. J. C. zaskarżył powyższą decyzję do Sądu i wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej. W uzasadnieniu skargi podniósł, że "odwołanie" dotyczy także uzasadnienia, a w szczególności stwierdzenia, że trudna sytuacja materialno-bytowa spowodowana jest bezrobociem, a do dochodu zalicza się dodatek mieszkaniowy. Ponadto podniósł, że odwołuje się także od uzasadnienia decyzji wobec ustalenia w wywiadzie środowiskowym z dnia [...] r. fałszywej przyczyny znalezienia się w ubóstwie, a do chwili obecnej zastrzeżenia co do tego wywiadu nie zostały rozpatrzone przez organ I instancji. Zdaniem strony przyczyną utraty zatrudnienia przez stronę i rezygnacji z intratnej pracy była konieczność sprawowania długotrwałej opieki nad obłożnie chorą ciotką. Skarżący wymienia także wiele uwag pod adresem organu pomocy społecznej, a także podnosi, że wliczanie zasiłku okresowego do dochodu jest niezgodne z Ordynacją podatkową oraz ustawą o dodatkach mieszkaniowych ( art. 3 ust.3 ). W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał stanowisko wcześniej już przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Następnie, pełnomocnik procesowy skarżącego w piśmie procesowym z dnia [...] r. wyjaśnił, iż zaskarżone jest uzasadnienie obu decyzji i pozostawanie w bezczynności zarówno przez Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej jak i przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w zakresie sprostowania uzasadnienia w części dotyczącej powodu pozostawania skarżącego w ubóstwie. Mianowicie prawdziwą przyczyną ubóstwa skarżącego, jest brak możliwości podjęcia pracy z uwagi na fakt sprawowania stałej całodobowej opieki, przez okres [...] lat, nad obłożnie chorą osobą z rodziny skarżącego, nie zaś brak pracy - jak opisane jest w wywiadzie środowiskowym - z powodu wysokiego bezrobocia w regionie. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.). W ocenie Sądu zaskarżona decyzja odpowiada prawu, a wniesiona skarga nie jest zasadna. Zasady i tryb przyznawania świadczeń z pomocy społecznej określa ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2004 r., Nr 64, poz. 593 ze zm.). Pomoc społeczna w postaci zasiłku okresowego (art. 38 ust.1 ww. ustawy – "Zasiłek okresowy przysługuje w szczególności ze względu na długotrwałą chorobę, niepełnosprawność, bezrobocie, możliwość utrzymania lub nabycia uprawnień do świadczeń z innych systemów zabezpieczenia społecznego: 1) osobie samotnie gospodarującej, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej; 2) rodzinie, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego rodziny.") udzielana jest w ramach uznania administracyjnego i uzależniona jest od sytuacji bytowej i materialnej osoby, której przyznawana jest taka pomoc oraz od możliwości finansowych organu pomocy społecznej. W rozpatrywanej sprawie organ prawidłowo ustalił istnienie przesłanek do udzielenia pomocy społecznej skarżącemu takich jak bezrobocie i brak dochodu. Organ II instancji uznał, że skarżący, który prowadzi samodzielnie gospodarstwo, z powodu bezrobocia (art. 7 pkt 4 ww. ustawy), ciężkiej sytuacji ekonomicznej, braku dochodu jest osobą uprawnioną do uzyskania świadczenia z pomocy społecznej. Podkreślić należy, że zaskarżona decyzja jak i decyzja ją poprzedzająca są rozstrzygnięciami korzystnymi dla strony, bowiem w całości uwzględniły żądanie skarżącego w zakresie przyznania zasiłku okresowego na potrzeby bytowe (wniosek z dnia [...] r.). Ustosunkowując się do twierdzeń skarżącego zawartych w skardze i następnie pełnomocnika w kolejnym piśmie procesowym wyjaśnić trzeba, że dla oceny zasadności przyznania pomocy społecznej, jak również dla rozmiaru przyznanego zasiłku okresowego czy innego świadczenia z pomocy nie mają znaczenia przyczyny z powodu których wnioskujący stał się bezrobotnym, lecz istotny jest fakt, że skarżący spełnia ustawowe kryteria uprawniające do korzystania z pomocy społecznej. W tej sytuacji nierozpatrzenie wniosku strony o sprostowanie uzasadnienia decyzji jest uchybieniem nie mającym wpływu na wynik sprawy. Wobec powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. ) skargę oddalił. W myśl art. 250 powołanej wyżej ustawy wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Wniosek pełnomocnika w tym zakresie jest zasadny, bowiem koszty nieopłaconej pomocy prawnej nie zostały zapłacone w całości. Jednakże Sąd nie uwzględnił kosztów z tytułu opłaty skarbowej od pełnomocnictwa, bowiem zgodnie z art. 2 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 16 listopada 2006r. o opłacie skarbowej (Dz.U. z 2006 r. Nr 225, poz. 1635) nie podlega opłacie skarbowej pełnomocnictwo złożone w sprawie świadczeń socjalnych oraz w sprawach załatwianych na podstawie przepisów o pomocy społecznej i przepisów o zatrudnieniu socjalnym. Sąd nie uznał także kosztów przesyłki kurierskiej (pismo procesowe z dnia [...] r.) za niezbędny wydatek, bowiem pełnomocnictwo udzielone zostało radcy prawnemu najdalej w dniu [...] r. (data przesłania do Sądu), istniała więc możliwość przesłania korespondencji w zwykłym trybie i nie zachodziła potrzeba korzystania z takiej formy doręczenia Sądowi pisma procesowego.