II SA/Sz 23/17

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Szczecinie Bożena Gonzalez Perea po rozpoznaniu w dniu 16 maja 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie z Jej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie zwrotu zatrzymanego prawa jazdy postanawia I. zwolnić skarżącą od kosztów sądowych, II. ustanowić adwokata Skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji odmawiającą zwrotu zatrzymanego prawa jazdy kategorii B. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 200 zł, skarżąca wpis uiściła. W dniu [...] r. E. B. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Do wniosku dołączyła kopię decyzji Wójta Gminy z dnia [...]r. przyznającej skarżącej zasiłek stały do [...] r. z powodu choroby przewlekłej. W oświadczeniu o sytuacji rodzinnej, majątkowej i dochodach podała, że jest osobą niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym, prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, nie ma żadnego majątku, a jej jedynym dochodem jest zasiłek stały z opieki społecznej w kwocie [...] zł miesięcznie. Zobowiązania i wydatki stałe wynoszą [...] zł miesięcznie i jest to koszt wynajmu mieszkania. W odpowiedzi na wezwanie starszego referendarza sądowego z dnia 11 kwietnia 2017 r. skarżąca przedłożyła kopię aneksu do umowy najmu pokoju z dnia [...] r., oraz kopie faktur za usługi telekomunikacyjne i usługi internetowe za ostatnie trzy miesiące. Nie przedłożyła natomiast wyciągu z posiadanego rachunku bankowego. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (§ 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2 powołanej wyżej ustawy). Podnieść należy, iż co do zasady strona jest zobowiązana do ponoszenia kosztów związanych z jej udziałem w sprawie. Zatem prawo pomocy, jako instytucja o charakterze wyjątkowym, winno być stosowane jedynie w wypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, gdy wnioskodawca nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania. Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 10 stycznia 2005 r. (sygn. akt FZ 478/04), opłaty sądowe stanowią rodzaj danin publicznych. Zwolnienia od ponoszenia tego rodzaju danin stanowią odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia, wynikającego z art. 84 Konstytucji. Dlatego też muszą być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby czy osób na współobywateli. Strona musi zatem wykazać, iż jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, iż uzasadnia odstępstwo od tej generalnej zasady. Oceniając sytuację rodzinną i materialną E. B. należało uznać, iż sytuacja majątkowa i finansowa skarżącej nie pozwala na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania w niniejszej sprawie. Wnioskodawczyni nie posiada żadnego majątku ani oszczędności, jest niezdolna do pracy z powodu choroby i utrzymuje się wyłącznie z zasiłku z opieki społecznej. Mając zatem na względzie wskazane informacje odnośnie sytuacji rodzinnej, majątkowej i dochodów wnioskodawczyni należało wniosek uwzględnić w całości na podstawie art. 245 § 2 w związku z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.