II SA/Sz 230/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Gebel, Sędziowie Sędzia NSA Grzegorz Jankowski,, Sędzia WSA Arkadiusz Windak (spr.), Protokolant Michał Iwanowski, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 26 maja 2010 r. sprawy ze skargi L. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zwrotu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego oddala skargę Prezydent Miasta [...] decyzją z dnia [...]wydaną na podstawie 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 2 pkt 10 i art. 27 ust. 2 w związku z art. 25 i art. 27 ust. 1 i 7 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2009r. Nr 1, poz. 7 ze zm.), zobowiązał L.C. do zwrotu należności otrzymanych przez osobę uprawnioną K.C. z funduszu alimentacyjnego w kwocie [...] zł wraz z ustawowymi odsetkami. Od powyższej decyzji odwołanie złożył L.C. wnosząc o jej uchylenie. Podniósł, że decyzja Prezydenta jest krzywdząca, gdyż to nie on, lecz matka K.C.- A.C. naraziła fundusz na koszty. W celu bowiem uzyskania świadczenia z funduszu alimentacyjnego posłużyła się bezprawnie wyrokiem Sądu Rejonowego z dnia [...] r. zasądzającym podwyższenie alimentów od ojca dziecka na rzecz małoletniej K.C., który wydano w oparciu o nieważny wyrok alimentacyjny z dnia [...] r. Według odwołującego się, wyżej opisane wyroki sądowe są bezskuteczne, gdyż w orzeczeniu rozwodowym z dnia [...] r., sygn. akt [...] Sąd powierzając władzę rodzicielską nad dziećmi: I. i M.C. ojcu L.C., zaś K.C.- matce A.C. jednocześnie przesądził, że każde z rodziców będzie pokrywać koszty utrzymania dzieci nad którymi sprawuje opiekę. Wobec powyższego wywiódł, że skoro nie jest zobowiązany do pokrywania kosztów utrzymania K. zgodnie z wyrokiem z [...] r., to tym samym nie można na niego nałożyć obowiązku zwrotu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz K. Następnie L.C. powołując się na okoliczność złożenia do sądu rodzinnego wniosku o podjęcie czynności sprawdzających co do sprawowania rzekomo opieki przez matkę A.C. nad małoletnią K.C., wniósł o zawieszenie postępowania. Dodatkowo poinformował, że toczy się również postępowanie sądowe w sprawie o ustalenie daty wygaśnięcia obowiązku alimentacyjnego ustalonego wyrokiem z [...] r. W wyniku rozpatrzenia sprawy na skutek wniesionego odwołania, decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze , w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 kpa, art. 27 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że stosownie do art. 27 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, dłużnik alimentacyjny zobowiązany jest do zwrotu wierzycielowi należności w wysokości świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej łącznie z ustawowymi odsetkami, na podstawie decyzji wydanej, po zakończeniu okresu świadczeniowego lub po uchyleniu decyzji w sprawie przyznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Dalej Kolegium podało, że z ustaleń dokonanych na podstawie akt administracyjnych sprawy wynika, iż A.C. otrzymywała świadczenia z funduszu alimentacyjnego na rzecz K.C. przez okres [..] miesięcy po [...] zł miesięcznie na mocy decyzji z dnia [...] r. wydanej w oparciu o wyrok Sądu Rejonowego Wydział [...] Rodzinny i Nieletnich z dnia [...] r. zasądzający od L.C. na rzecz K.C. alimenty w wysokości [...] zł miesięcznie oraz zaświadczenie Komornika Sądowego stwierdzające bezskuteczność prowadzonej egzekucji świadczeń alimentacyjnych. Mając na uwadze powyższe ustalenia Kolegium podzieliło stanowisko organu I instancji, iż L.C. będący dłużnikiem alimentacyjnym, zobowiązany jest do zwrotu kwoty [...] zł wraz z ustawowymi odsetkami. Ustosunkowując się do zarzutów odwołania Kolegium podkreśliło, że subiektywne odczucie strony o nieważności czy bezskuteczności wyroku zasądzającego alimenty, nie może stanowić podstawy do zmiany czy uchylenia zaskarżonej decyzji, gdyż prawomocne orzeczenie sądu wiąże organy. Odnosząc się natomiast do wniosku o zawieszenie postępowania organ odwoławczy wyjaśnił, że nie posiada uprawnień do podjęcia rozstrzygnięcia o żądanej treści. Niezależnie od powyższego Kolegium zaznaczyło, że istnieje możliwość, na wniosek dłużnika alimentacyjnego, umorzenia w całości lub w części należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego, odroczenia płatności lub rozłożenia na raty z uwagi na sytuację dochodową i rodzinną. Na wyżej opisaną decyzję L.C. złożył skargę opatrzoną datą [...] r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, którą następnie uzupełnił pismem z dnia [...] r. Skarżący w korespondencji kierowanej do Sądu wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i "ewentualne" zawieszenie postępowania do czasu rozstrzygnięcia przez sąd rodzinny kwestii słuszności sądowego przyznania świadczenia alimentacyjnego na rzecz K.C. na podstawie posiadanego tytułu wykonawczego z [...] r. Podważając prawidłowość podjętych rozstrzygnięć w sprawie, L.C. zarzucił organom dokonanie błędnych ustaleń faktycznych i prawnych, polegających na przyjęciu, że był zobowiązany, na mocy wyroku sądu rodzinnego z [...] r., do świadczenia alimentów na rzecz K.C., pozostającej pod władzą rodzicielską matki A.C.. W jego ocenie, wyrok ten został wydany z wyraźną obrazą prawa i sprzecznie do postanowień wyroku z dnia [...] r., w którym to zobowiązano matkę dzieci do ponoszenia kosztów utrzymywania [...], natomiast jego - do utrzymywania dwóch starszych córek, tj. I. i M. nad którymi powierzył mu sąd sprawowanie opieki, z uwagi na wyrok skazujący matkę o znęcanie się fizyczne i moralne nad dziećmi. Ponadto skarżący podniósł, że organy nie wzięły pod uwagę okoliczności, iż A.C. w okresie pobierania świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz K., nie zaspokajała bieżących potrzeb córki, zaś faktyczne koszty utrzymania jak i opieki poniósł ojciec dziecka. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji dokonana w granicach określonych przez art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), tj. według kryterium zgodności z prawem materialnym i przepisami prawa procesowego, doprowadziła do stwierdzenia, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kwestionowanej decyzji było orzeczenie o obowiązku zwrotu przez dłużnika alimentacyjnego należności otrzymanych przez osobę uprawnioną do alimentów z funduszu alimentacyjnego. Zagadnienia związane z orzekaniem w tym zakresie ustanowione zostały w przepisach ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2009 r. Nr 1, poz. 7 ze zm.), określanej dalej jako "ustawa". Zgodnie z art. 27 ust. 2 ustawy, dłużnik alimentacyjny jest zobowiązany do zwrotu organowi właściwemu wierzyciela należności w wysokości świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej, łącznie z ustawowymi odsetkami. Decyzję administracyjną w sprawie zwrotu przez dłużnika alimentacyjnego należności z tytułu otrzymanych przez osobę uprawniona świadczeń z funduszu alimentacyjnego wydaje organ właściwy wierzyciela, po zakończeniu okresu świadczeniowego lub po uchyleniu decyzji w sprawie przyznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego (art. 27 ust. 2 ustawy). Jak wynika z przekazanych przez organy akt administracyjnych, mocą wyroku Sądu Rejonowego z dnia [...] od L.C. zostały zasądzone alimenty na rzecz K.C. w wys. po [...] zł miesięcznie. Wobec tego, że wyrok ten uprawomocnił się a prowadzona przez Komornika Sądowego egzekucja zasądzonych świadczeń alimentacyjnych od dłużnika alimentacyjnego była bezskuteczna, decyzją z dnia [...] r. Prezydent Miasta przyznał na rzecz K.C. świadczenie z funduszu alimentacyjnego na okres od [...] r .w kwocie [...] zł miesięcznie. Wypłacenie w/w świadczeń osobie uprawnionej i zakończenie okresu świadczeniowego, w kontekście przytoczonej wyżej treści art. 27 ust. 1 i 2 ustawy, uprawniało organ do wydania decyzji w przedmiocie zwrotu przez dłużnika alimentacyjnego środków wypłaconych osobie uprawnionej do alimentów. Wobec podnoszenia w trakcie postępowania administracyjnego i w skardze zarzutu błędnego przyjęcia przez organy, iż skarżący jest zobowiązany do świadczenia alimentacyjnego na rzecz córki K. należy zauważyć, że przywołany wyżej wyrok w tym przedmiocie nie został uchylony ani w żaden sposób zmieniony. Wobec tego wiązał on organy administracji publicznej. Kwestionowanie trafności wyroku Sądu Rejonowego z dnia [...] r. i tym samym prawidłowości uznania skarżącego przez organy za dłużnika alimentacyjnego jest w takim stanie rzeczy nieuprawnione. Odnosząc się do stanowiska skarżącego kwestionującego prawidłowość wyroku Sądu Rejonowego z dnia [...] r. w kontekście wyroku Sądu Wojewódzkiego z dnia [...] rozwiązującego przez rozwód małżeństwo L.C. z A.C. i powierzającego wykonywanie władzy rodzicielskiej nad córką K. jej matce z jednoczesnym obciążeniem kosztami utrzymania małoletnich dzieci oboje rodziców, z zastrzeżeniem, ze każde z nich pokrywać będzie w całości koszty utrzymania nad dziećmi nad którymi sprawuje władzę rodzicielską, należy wyjaśnić, że ani organy administracji publicznej, ani sąd administracyjny, nie są uprawnione do badania zasadności orzeczeń sądów powszechnych. Tym niemniej ewentualna zmiana lub uchylenie orzeczeń zasądzających od skarżącego alimentów na rzecz córki K., czego domaga się L.C. podejmując czynności w Prokuraturze i przed sądami powszechnymi, będzie mogła stanowić podstawę do rozważenia możliwości wzruszenia decyzji w przedmiocie świadczeń alimentacyjnych, w trybie wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 8 kpa). Z tych też względów, w obecnym stanie rzeczy brak było podstaw również do uwzględnienia wniosku skargi o zawieszenie postępowania sądowego do czasu skontrolowania przez sąd rodzinny kwestii przyznania świadczenia alimentacyjnego na rzecz K.C.. Poza przesłankami uprawniającymi do wydania decyzji w trybie art. 27 ust. 2 ustawy, pozostaje kwestia faktycznego wykorzystywania otrzymywanych świadczeń z funduszu alimentacyjnego przez opiekuna prawnego osoby uprawnionej. Dlatego wykazywane przez skarżącego okoliczności związane z marnotrawieniem pobieranych przez matkę świadczeń nie mogły być uznana za prawnie skuteczne wobec treści rozstrzygnięcia zaskarżonej decyzji. W związku z brakiem podstaw do uwzględnienia skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł o jej oddaleniu.