II SA/Sz 231/10
PostanowienieWSA w Szczecinie2010-10-29
Skład orzekający: Sędzia WSA Barbara Gebel
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy strona korzystająca z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawach z zakresu pomocy społecznej może uzyskać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata?Ratio decidendi
Strona korzystająca z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawach z zakresu pomocy społecznej może uzyskać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, jeśli jej sytuacja materialna uzasadnia przyznanie takiej pomocy. Przepisy dotyczące prawa pomocy w zakresie zastępstwa procesowego mają zastosowanie w drodze odpowiedniości do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych.Stan faktyczny
S. J. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów i ustanowienie adwokata) w celu sporządzenia skargi kasacyjnej od wyroku WSA oddalającego jego skargę na decyzję SKO o umorzeniu postępowania odwoławczego z powodu śmierci strony (A. J.). WSA pierwotnie oddalił wniosek o prawo pomocy, jednak NSA uchylił to postanowienie, wskazując, że S. J. jako strona postępowania sądowoadministracyjnego jest uprawniony do złożenia takiego wniosku. Sytuacja materialna S. J. charakteryzuje się brakiem dochodów i oszczędności.Rozstrzygnięcie
Ustanowiono adwokata dla S. J. w zakresie prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Gebel po rozpoznaniu w dniu 29 października 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku S. J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie z Jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego postanawia: ustanowić adwokata
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] Nr [...] – wobec śmierci odwołującego się A.J. - umorzyło postępowanie odwoławcze w sprawie przyznania zasiłku celowego na pokrycie kosztów zakupionych leków. Z akt sprawy wynika, że A.J. zmarł w dniu [...].
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] wniósł S.J. - brat A.J., który był jego pełnomocnikiem w postępowaniu administracyjnym.
Wyrokiem z dnia [...] Sąd oddalił skargę wniesioną przez S.J.
W dniu [...] S.J. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy – ustanowienie adwokata celem sporządzenia skargi kasacyjnej od wyżej wskazanego wyroku Sądu, uzupełniony następnie formularzem PPF z dnia [...] oraz pismem procesowym złożonym w dniu [...].
Z treści formularza PPF wynika, że S.J. wnosi o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Skarżący podał, że nie ma żadnych dochodów, oszczędności i oczekuje na rozpatrzenie przez ZUS wniosku o świadczenie rehabilitacyjne.
Postanowieniem z dnia [...] Sąd oddalił wniosek S.J. o o przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Na skutek zażalenia wniesionego przez S.J., Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia [...], w sprawie [...], uchylił postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] z dnia [...], wskazując między innymi, że S.J. wnosząc skargę od decyzji ostatecznej stał się stroną postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego też powodu uprawniony jest do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy. Sąd I instancji oddalając wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy pozbawił go jednocześnie możliwości skorzystania z instancyjnej kontroli wyroku z dnia [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 z późn. zm.), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (§ 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (§ 3).
W myśl art. 246 ww. ustawy, prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane, gdy wnioskujący o taką pomoc wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu siebie i rodziny. Natomiast w zakresie całkowitym – gdy wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Przedmiotem sprawy, w której został złożony wniosek o przyznanie prawa pomocy, jest decyzja z zakresu pomocy społecznej. W tej sytuacji zastosowanie ma art. 239 pkt 1 lit. a powołanej wyżej ustawy, zgodnie z którym nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Wobec ustawowego zwolnienia skarżącego od ponoszenia kosztów sądowych w niniejszej sprawie, brak jest możliwości przyznania prawa pomocy w tym zakresie na mocy orzeczenia sądu.
Zgodnie z art. 262 ustawy przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.
Po analizie informacji zwartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy należy stwierdzić, że obecna sytuacja materialna skarżącego – brak stałego źródła dochodu – uzasadnia przyznanie S.J. prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata.
W tych okolicznościach, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w postanowieniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło