II SA/Sz 233/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Iwona Tomaszewska po rozpoznaniu w dniu 26 kwietnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata w sprawie z Jej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia należności z tytułu wypłaconego dodatku do zasiłku rodzinnego postanawia przyznać skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata Pismem z dnia [...] r. B. W. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia należności z tytułu wypłaconego dodatku do zasiłku rodzinnego. Jednocześnie w skardze skarżąca wniosła o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu. Zarządzeniem z dnia 8 marca 2013 r. Sąd wezwał skarżącą do uzupełnienia powyższego wniosku przez złożenie go na druku prawa pomocy PPF w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Zobowiązanie Sądu wraz z drukiem PPF zostało doręczone skarżącej w dniu 13 marca 2013 r. – co wynika ze zwrotnego poświadczenia odbioru korespondencji sądowej (karta 7 akt). Skarżąca nie wykonała zobowiązania Sądu. Dlatego też zarządzeniem z dnia 5 kwietnia 2013 r. Sąd pozostawił wniosek bez rozpoznania. W dniu 19 kwietnia 2013 r. skarżąca ponowiła wniosek o przyznanie jej prawa pomocy składając go na urzędowym formularzu PPF, w którym wniosła o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie całkowitym. We wniosku skarżąca oświadczyła, że samotnie wychowuje [...] dzieci, w tym jedno z orzeczeniem o niepełnosprawności. Nie pracuje, utrzymuje się ze świadczeń rodzinnych oraz dodatku mieszkaniowego w łącznej kwocie [...] zł brutto. Świadczenia te ledwo wystarczają jej na życie. Nie posiada żadnego majątku. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : W myśl art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 202 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270) – zwanej dalej P.p.s.a, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Jak wynika z akt skarżąca, wniosła o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie w całości od kosztów sądowych i ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Wyjaśnić należy, że z uwagi na przedmiot niniejszej sprawy - świadczenia rodzinne, z zakresu spraw z pomocy społecznej i opieki społecznej, skarżąca, na podstawie art. 239 pkt 1 lit. a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jest zwolniona od obowiązku ponoszenia jakichkolwiek kosztów sądowych w tej sprawie. W konsekwencji powyższego uregulowania, wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w tej sprawie jest bezprzedmiotowy, gdyż takie zwolnienie zostało skarżącej przyznane na mocy ustawy. Wobec powyższego, Sąd rozpoznał wniosek skarżącej w zakresie żądania przyznania jej prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata. W tej sytuacji należało ustalić, czy w sprawie została spełniona przesłanka przyznania stronie prawa pomocy w zakresie częściowym, określona w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., zgodnie z którym przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym uzależnione jest od wykazania przez wnioskodawcę, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Sąd dokonał analizy sytuacji materialnej, życiowej i ekonomicznej wnioskodawczyni na podstawie oświadczeń i informacji zawartych we wniosku, a także w oparciu o akta sprawy i ogólną wiedzę oraz doświadczenie życiowe. Podkreślić należy, że prawo pomocy jest instytucją sądową przewidzianą dla osób ubogich, tzn. bez dochodów lub z niewielkim dochodem, bez oszczędności i majątku, znajdujących się naprawdę w trudnej sytuacji finansowej, ekonomicznej, bytowej. Sąd ocenił, że skarżąca nie jest w stanie ponieść kosztów profesjonalnego pełnomocnika zatrudnionego z wyboru bez uszczerbku dla utrzymania siebie i rodziny. Jak wynika z akt skarżąca jest osobą samodzielnie prowadzącą gospodarstwo domowe. Nie posiada żadnego majątku. Wychowuje samotnie [...] małoletnich dzieci, w tym jedno dziecko dotknięte jest niepełnosprawnością. Skarżąca nie pracuje zawodowo. Dochód rodziny to kwota [...] zł miesięcznie brutto, uzyskiwana z tytułu różnorodnych zasiłków i świadczeń od Państwa. Biorąc pod uwagę sytuację rodzinną i bytową skarżącej, w szczególności brak jakiegokolwiek zatrudnienia, konieczność samodzielnego utrzymania [...] dzieci oraz miesięczne wiadome koszty wyżywienia całej rodziny, stałe wydatki na utrzymanie mieszkania oraz niski dochód skarżącej, należało uznać, że w takiej sytuacji skarżąca nie jest w stanie wygospodarować dodatkowych środków na zatrudnienie z wyboru profesjonalnego pełnomocnika. Wobec powyższego Sąd uznał, że skarżąca spełnia przesłankę przyznania prawa pomocy, o której mowa w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. i na tej podstawie prawnej orzekł jak w postanowieniu.