II SA/Sz 234/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz (spr.) Sędziowie: Asesor WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder Asesor WSA Arkadiusz Windak Protokolant Agata Banc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 czerwca 2006 r. sprawy ze skargi R. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie I u c h y l a zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty z dnia [...] Nr[...], II stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, III z a s ą d z a od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Prokurator skierował do Starosty wniosek o wszczęcie postępowania administracyjnego w przedmiocie skierowania R. T. posiadającego uprawnienie do kierowania pojazdami w zakresie prawa jazdy kategorii [...] na badania lekarskie, w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. W uzasadnieniu wniosku Prokurator podał, iż przeciwko R. T. toczy się postępowanie przygotowawcze, w toku którego był on poddany jednorazowemu badaniu sądowo-psychiatrycznemu. W opinii biegłych zamieszczono informację, że u badanego w przeszłości występowały zaburzenia lękowe – o charakterze zaburzeń nerwicowych. Powyższe nasuwa zastrzeżenie, co do stanu zdrowia wymienionego i jego sprawności psychofizycznych jako kierującego pojazdami. Decyzją z dnia [...] Starosta uwzględnił wniosek kierując R. T. na badania lekarskie do Ośrodka Medycyny Pracy. Od decyzji tej odwołał się skarżący, który podniósł, że nie zgadza się na poddanie takim badaniom i żąda podania konkretnych zastrzeżeń i informacji co do jego osoby i celu badania oraz z jakiego powodu jest kierowany na to badanie. Dodał, iż od [...] lat posiada prawo jazdy akt. [...] i nie spowodował wypadku ani kolizji drogowej. Do odwołania dołączył wyciąg z opinii sądowo-psychiatrycznej na okoliczność swojego stanu zdrowia. Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa, art. 122 ust.1 pkt 4 ustawy z 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym /Dz.U. Nr 108 poz. 908 z 2005r. ze zm./ decyzją z [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, iż podstawą do wydania decyzji o skierowanie na badanie lekarskie mogą stanowić przesłanki, które z dużą dozą prawdopodobieństwa wskazują na istotne zmniejszenie się sprawności kierującego pojazdem. Mogą to być zdaniem organu np. pochodzące z różnych źródeł informacje o pogarszającym się stanie zdrowia, objawy chorobowe świadczące o zaistnieniu przeciwwskazań do wydania prawa jazdy. Jednocześnie organ odwoławczy stwierdził, iż postępowanie prowadzone przez organ I instancji prowadzone było z naruszeniem prawa tj. art. 10 Kpa, bowiem skarżący nie był poinformowany o wszczęciu postępowania. Uchybienie to zostało naprawione w postępowaniu odwoławczym. Powyższą decyzję zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie R. T.. Skarżący podtrzymał tezę zawartą w odwołaniu, że oskarża się go o chorobę psychiczną, która jakoby nie pozwala na kierowanie pojazdem. Wniósł o ustalenie przyczyn tego zajścia i oddalenie bezpodstawnego pomówienia. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje : Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych / Dz. U. Nr 153, poz. 1269 / sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym badaniu lekarskiemu przeprowadzonemu w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem podlega kierujący pojazdem skierowany decyzją starosty w przypadkach nasuwających zastrzeżenia co do stanu zdrowia. Ochrona bezpieczeństwa ruchu drogowego wymaga, żeby organ wydający uprawnienia do prowadzenia pojazdów czuwał nie tylko nad tym, aby otrzymały je osoby mające odpowiedni stan zdrowia, ale także kontrolował, czy nie utraciły one tych warunków. Prawo do prowadzenia pojazdów ma charakter podmiotowy. Jego ograniczenia mogą mieć miejsce tylko w ściśle określonych przez prawo wypadkach. Stąd też ingerencja organu administracyjnego w postaci sprawdzenia stanu zdrowia kierującego jest ograniczona. Organ ten nie może dokonywać tej czynności w sposób dowolny, ale tylko wtedy gdy spełnione są ustawowe przesłanki. Wezwanie kierującego do poddania się sprawdzeniu stanu zdrowia jest dopuszczalne tylko wówczas, gdy nasuną się zastrzeżenia co do jego stanu zdrowia. Nie wystarczą wątpliwości, że kierujący może być w takim stanie, iż nie gwarantuje bezpiecznego prowadzenia pojazdu. Muszą one z dużą dozą prawdopodobieństwa wskazywać, że w stosunku do konkretnej osoby występują przeciwwskazania zdrowotne co do jej dalszego udziału w ruchu drogowym w charakterze kierującego pojazdem. Podejrzenie, że stan zdrowia kierowcy uniemożliwia kierowanie pojazdem, może opierać się m.in. na: 1) informacji o złym stanie zdrowia kierowcy albo zaobserwowanych u kierowcy objawach chorób, które stanowią przeciwwskazania do kierowania pojazdami (np. nałogowy alkoholizm, narkomania, wady wzroku, słuchu), 2) wielokrotnym notowaniu kierującego w ewidencji popełniających przestępstwa lub wykroczenia drogowe, jeżeli okoliczności wskazują na brak sprawności fizycznej lub psychicznej. Następuje to w razie otrzymania: 1) wniosku od egzaminatora o stwierdzonych zastrzeżeniach co do stanu zdrowia osoby poddanej egzaminowi państwowemu; 2) wniosku od organu kontroli ruchu drogowego o stwierdzonych w trakcie wykonywania czynności służbowych zastrzeżeniach co do stanu zdrowia osoby posiadającej uprawnienia do kierowania pojazdem; 3) zawiadomienia powiatowego lub wojewódzkiego zespołu do spraw orzekania o stopniu niepełnosprawności, o posiadaniu przez osobę niepełnosprawną uprawnienia do kierowania pojazdem (§ 2 ust. 4 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami / Dz. U. Nr 2, poz. 15/ ); a także 4) starosta może skierować na badanie lekarskie osobę, co do której powziął wiarygodną informację o zastrzeżeniach w stanie zdrowia tej osoby, mogących powodować niezdolność do prowadzenia pojazdów (§ 2 ust. 5 ww. rozporządzenia) / por. R.A. Stefański, Prawo o ruchu drogowym. Komentarz, Dom Wydawniczy ABC,2005, wyd. II dot. art. 122 /. Jak wynika z uzasadnienia wniosku Prokuratora z dnia [...] Prokuratura prowadzi postępowanie przygotowawcze przeciwko R. T. oznaczona sygn. akt Ds. 845/05/S. W toku postępowania przygotowawczego skarżący został podany jednorazowemu badaniu sądowo-psychiatrycznemu gdzie biegli ustalili, iż u R. T. w przeszłości wystąpiły zaburzenia lękowe o charakterze zaburzeń nerwicowych. Według Prokuratora ma to nasuwać zastrzeżenia, co do stanu zdrowia i sprawności psychofizycznej skarżącego. Z treści powyższego wniosku nie wynika, kiedy R. T. leczył się na zaburzenia lękowe, czy zaburzenia te miały charakter jednorazowy, czy ciągły, kiedy skarżący został podany badaniu sądowo-psychiatrycznemu. Z wniosku nie wynika również jakie zarzuty Prokuratura stawia skarżącemu, by móc ewentualnie na tej podstawie dojść do przekonania, że są to wiarygodne informacje o zastrzeżeniach w stanie zdrowia R. T., mogących powodować niezdolność do prowadzenia pojazdów. W ocenie Sądu wniosek Prokuratora kierowany do Starosty jest zbyt lakoniczny by organ I instancji mógł ocenić jego zasadność. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.a) i art. 135 oraz art. 152 P.p.s.a. należało orzec jak w punktach I i II wyroku, a na podstawie art. 200 w związku z art. 203 pkt 1 P.p.s.a orzeczono jak w pkt III. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a.