II SA/Sz 236/17

| | | P O S T A N O W I E N I E Dnia 19 grudnia 2017 . Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Szczecinie Bożena Gonzalez Perea po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2017 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku T. N. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie z Jego skargi na decyzję Wojewody Z. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy W dniu 26 stycznia 2017 r. T. N. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na decyzję Wojewody Z. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości. W dniu 13 marca 2017 r. skarżący uiścił wpis sądowy od skargi w kwocie 200 zł, za pośrednictwem rachunku bankowego. Wyrokiem z dnia 8 czerwca 2017 r. Sąd oddalił skargę. Skarżący w ustawowym terminie złożył wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Odpis wyroku z uzasadnieniem został mu doręczony w dniu 28 września 2017 r. W dniu 27 października 2017 r. wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów oraz ustanowienie adwokata złożyli rodzice skarżącego, występujący w sprawie w charakterze jego pełnomocników. We wniosku podali, że posiadają dom o pow. [...] m2 (o wartości [...] zł ) który kupili na raty od Agencji Nieruchomości Rolnych (rata roczna wynosi [...] zł), oraz działkę siedliskową o pow. [...] ha, nie mają żadnych oszczędności ani przedmiotów wartościowych, a jedynym dochodem rodziny jest renta KRUS J. N., w kwocie [...]zł miesięcznie. Zobowiązania i wydatki stałe to kwota ok. [...] zł miesięcznie ponoszona na utrzymanie mieszkania. Zarządzeniem z dnia 7 listopada 2017 r. starszy referendarz sądowy zobowiązał skarżącego do uzupełnienia braków wniosku przez złożenie przez niego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach na urzędowym formularzu PPF. T. N. w oświadczeniu o sytuacji majątkowej, rodzinnej i dochodach złożonym na urzędowym formularzu podał, że prowadzi wspólne gospodarstwo rolne z rodzicami, jedynym jego majątkiem jest nieruchomość rolna o pow. [...] ha, z tego [...] ha lasu, a jedynym przedmiotem wartościowym ciągnik [...]. Skarżący nie wskazał, by jego rodzice posiadali jakikolwiek majątek. Oświadczył, że jego dochód z rolnictwa wynosi [...] zł miesięcznie, oprócz tego jego ojciec otrzymuje rentę KRUS w kwocie [...]zł miesięcznie, matka nie ma dochodów. Wnioskodawca oświadczył, że posiada wierzytelności na kwotę [...]zł i zobowiązania na kwotę [...]zł. Wezwaniem z dnia 5 grudnia 2017 r. skarżący został wezwany do przedłożenia, w terminie 7 dni, pod rygorem rozpoznania wniosku na podstawie akt sprawy: - wyciągów lub wykazów z wszystkich skarżącego i dorosłych domowników rachunków bankowych, z okresu ostatnich trzech miesięcy, - dowodów potwierdzających wysokość dochodów uzyskanych przez skarżącego i dorosłych domowników, w okresie ostatnich trzech miesięcy, - dowodów potwierdzających wydatki poniesione na utrzymanie domu i gospodarstwa rolnego, w okresie ostatnich trzech miesięcy, - kopi wszystkich decyzji dotyczących podatku od nieruchomości i podatku rolnego, za 2017 r., - kopii ostatniej decyzji dotyczącej dopłat do gruntów rolnych i oświadczenia skarżącego, kiedy środki te otrzymał, - oświadczenia skarżącego dotyczącego wartości posiadanego ciągnika [...], - dokumentu potwierdzającego straty poniesione w gospodarstwie rolnym w wyniku opadów, o których mowa we wniosku (np. protokołu szacowania szkody), - dowodów potwierdzających wierzytelności skarżącego w kwocie [...]zł, - kopii dokumentów z których wynikają zobowiązania i wydatki stałe T. N. wynoszące [...] zł, W odpowiedzi na wezwanie skarżący przedłożył wyciąg z własnego rachunku bankowego nr [...] za ostatnie trzy miesiące, protokół z oszacowania szkód w gospodarstwie rolnym nr [...], decyzję z dnia [...] r. w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2016 , oświadczenie skarżącego dotyczące wartości posiadanego ciągnika [...], decyzję z [...] r. w sprawie przyznania ojcu wnioskodawcy renty KRUS ([...] zł do wypłaty), rozliczenie sprzedaży energii elektrycznej za ostatni rok, potwierdzenie wpłaty kwoty [...]zł na rachunek ARiMR w dniu [...] r. tytułem zwrotu płatności za zazielenienie w 2015 r., trzy faktury z [...] r. wystawione przez Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa OT S. dotyczące dzierżawy za grunty rolne na łączną kwotę [...]zł, potwierdzenie przelewu kwoty [...]zł w dniu [...] r. na rzecz Przedsiebiorstwa A. (za [...]), potwierdzenie przelewu kwoty [...]zł w tym samym dniu na rzecz Spółki A. (za [...]), dowód wpłaty na konto Urzędu Skarbowego w C. kwoty [...]zł w dniu [...] r., potwierdzenie wpłaty gotówkowej w kwocie [...]zł w dniu [...] r. na rzecz ARiMR jako zwrot płatności za zalesienie w 2015 r., druki dotyczące płatności kwoty [...]przez rodziców skarżącego na rzecz Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa OT S. i pismo z tej instytucji z dnia [...] r. dotyczące zgody na przesuniecie płatności raty z [...] na [...] r., potwierdzenie przelewu kwoty [...]zł w dniu [...] r. na rzecz Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa OT S., potwierdzenie wpłaty kwoty [...]zł na rzecz [...] przez matkę skarżącego, wezwanie do zapłaty kwoty [...]zł celem uregulowania należności za zimną wodę i ścieki przez rodziców wnioskodawcy z [...] r., wezwanie do zapłaty przez skarżącego kwoty [...]zł z [...] z [...] r., zawiadomienie o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi ([...] zł miesięcznie), przedsądowe wezwanie do zapłaty kwoty [...]zł na rzecz Spółki A. z dnia [...] r. decyzję w sprawie ustalenia łącznego zobowiązania podatkowego za 2017 r., a także oświadczenie wnioskodawcy, że środki z dopłat do gruntów wynikające z decyzji z dnia [...] r. otrzymał w [...] r. W myśl art. 245 § 1 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (art. 245 § 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (art. 245 § 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1), a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2). Powyższe oznacza, że instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób znajdujących się w trudnej sytuacji materialnej. Chodzi o osoby pozbawione środków do życia bądź osoby posiadające środki bardzo ograniczone, pozwalające na zaspokojenie tylko podstawowych potrzeb życiowych. Z art. 252 § 1 i art. 255 powołanej wyżej ustawy wynika, że obowiązkiem strony ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy jest złożenie oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie majątkowym, rodzinnym i dochodach, a jeżeli oświadczenie to okaże się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego, możliwości płatniczych i stanu rodzinnego wnioskodawcy, złożenie dodatkowych oświadczeń lub dokumentów źródłowych. Na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa bowiem ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z pomocy (art. 246). Powołane unormowania winny być odczytywane w kontekście art. 199 cyt. ustawy. Zgodnie z tym przepisem strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Zatem regułą jest ponoszenie przez strony kosztów postępowania związanych z ich udziałem w sprawie, a zwolnienie od tego obowiązku jest wyjątkiem od tej zasady i może mieć miejsce tylko w ściśle określonych sytuacjach. Z będącego przedmiotem oceny wniosku wynika, że skarżący prowadzi on wspólne gospodarstwo domowe z rodzicami i posiada [...] ha gospodarstwo rolne. Z oświadczeń rodziców wynika, iż posiadają oni dom o pow. [...] m2. Comiesięczny dochód rodziny wnioskodawcy wynosi [...] zł i składa się na niego renta ojca i dochód z gospodarstwa rolnego wnioskodawcy. W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący wskazał, że poniósł w tym roku duże straty w gospodarstwie rolnym spowodowane intensywnymi opadami deszczu, dlatego nie jest w stanie ustanowić adwokata z wyboru. Z przedłożonego na wezwanie protokołu szacowania szkód w gospodarstwie rolnym wnioskodawcy wynika, że szkody wyniosły 30,46% ([...] zł). Ponadto, że całkowita powierzchnia upraw w gospodarstwie rolnym skarżącego wynosi [...] ha, a średnia wartość produkcji roślinnej wynosi [...] zł rocznie. Protokół ten został podpisany przez wnioskodawcę 28 września 2017 r. Ponadto, z decyzji ARiMR z dnia [...] r. wynika, że skarżący otrzymał płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego za 2016 r., w kwocie [...]zł, a powierzchnia działek gruntu zadeklarowana przez niego we wniosku do jednolitej płatności obszarowej wynosiła [...] ha. Skarżący w odpowiedzi na wezwanie złożył oświadczenie, że środki te otrzymał w [...] r. Wnioskodawca przedłożył wyciąg z rachunku bankowego, ale innego niż rachunek za pośrednictwem którego opłacił wpis sądowy od skargi. Z wyciągu wynika, że we wrześniu 2017 r. wydatkował kwotę [...]zł, z czego z tytułu dzierżawy gruntów rolnych [...] zł, w październiku 2017 r. wydatkował kwotę [...]zł, a w listopadzie 2017 r. [...] zł. Zatem skarżący wydatkował środki wielokrotnie przekraczające deklarowane dochody z gospodarstwa rolnego, a we wniosku podał, że nie ma żadnych oszczędności, a jedynym przedmiotem wartościowym jest ciągnik. Skarżący nie przedłożył dowodów dotyczących deklarowanych wierzytelności ani zobowiązań w kwocie [...]zł. Nie jest jasne na jakie cele wnioskodawca zaciągnął pożyczki i kredyty które spłaca. W dniu 26 października 2017 r. zapłacił ratę kredytu w wysokości [...] zł, a w dniu następnym w wysokości [...] zł. Oświadczył, że środki na spłatę pochodziły z innych kredytów, ale nie przedłożył umów kredytowych. Z przedłożonych dowodów wynika, że gospodarstwo rolne wnioskodawcy jest wielokrotnie większe niż deklarowane [...] ha, część gruntów jest przez niego dzierżawiona. Także środki finansowe jakimi obraca skarżący wskazują na znacznie wyższe dochody niż zadeklarował we wniosku. W dniu 13 września 2017 r. tylko za dzierżawę gruntów rolnych wnioskodawca zapłacił [...] zł. Analiza przedłożonych dokumentów źródłowych prowadzi do wniosku, że oświadczenie skarżącego dotyczące sytuacji majątkowej i uzyskiwanych dochodów nie odpowiada sytuacji rzeczywistej. Skarżący posiada znacznie większe gospodarstwo rolne niż deklarowane [...] ha i wydatkuje środki znacznie przekraczające dochody, które podał, że uzyskuje z tej działalności. Przedłożone dokumenty źródłowe nie potwierdzają wyjątkowo trudnej sytuacji majątkowej skarżącego, mimo strat w produkcji rolnej w bieżącym roku kilku wezwań do zapłaty. Wnioskodawca posiada majątek pozwalający mu na poniesienie kosztów postępowania w całości. Należy także zwrócić uwagę, że postępowanie sądowe w sprawie toczy się od stycznia 2017 r., a T. N. od tego czasu wielokrotnie dysponował środkami pozwalającymi mu na zabezpieczenie kwoty potrzebnej do prowadzenia tego postępowania. Ponieważ przeprowadzone postępowanie nie potwierdziło, by skarżący rzeczywiście znajdował się w sytuacji majątkowej uniemożliwiającej poniesienie jakichkolwiek czy też częściowych kosztów postępowania, wniosek należało oddalić na podstawie art. 246 § 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.