II SA/Sz 237/04
WyrokWSA w Szczecinie2005-05-24
Skład orzekający: Maria Mysiak, Henryk Dolecki, Nadzieja Karczmarczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o pozwoleniu na budowę pawilonu handlowego wraz z mieszkaniem, wydana z uwzględnieniem oceny oddziaływania na środowisko, narusza prawo, jeśli inwestor nie uwzględnił protestu sąsiada dotyczącego zacienienia jego działki rolnej i potencjalnego pogorszenia warunków produkcji ogrodniczej?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Prawo budowlane nie przewiduje ochrony interesów osób trzecich w przypadku zacienienia nieruchomości gruntowej rolnej ani nie nakłada ograniczeń z tytułu zacienienia działek. Ochrona interesów osób trzecich może być rozpatrywana wyłącznie w odniesieniu do przepisów prawa materialnego, a żądania skarżącego dotyczące odsunięcia zabudowy czy ochrony przed zacienieniem nie znajdują w nich oparcia.Stan faktyczny
Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę pawilonu handlowego z mieszkaniem. Sąsiad, J. F., złożył skargę, zarzucając nieuwzględnienie jego protestu dotyczącego zacienienia działki rolnej, pogorszenia warunków produkcji ogrodniczej oraz naruszenia przepisów dotyczących wysokości zabudowy i odległości od granicy działki. Skarżący podniósł również zarzuty proceduralne dotyczące naruszenia art. 9 i 10 kpa.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Maria Mysiak /spr./ Sędziowie: Sędzia NSA Henryk Dolecki Asesor WSA Nadzieja Karczmarczyk Protokolant st. sekr.sąd. Maria Rosochacka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 maja 2005r. sprawy ze skargi J. F. na decyzję Wojewody z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę o d d a l a skargę
Prezydent Miasta decyzją z dnia [...] r., nr [...], na podstawie art. 28, 33 ust. 1, 34 ust. 4, 36 i 82 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.), zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę pawilonu handlowego branży przemysłowej z mieszkaniem wraz ze zbiornikiem bezodpływowym oraz przyłączami do sieci wodociągowej, gazowej i elektrycznej, na nieruchomości przy ul. [...].
W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji wskazał, że inwestor przedłożył oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, decyzję nr [...], z dnia [...] r. o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, projekt budowlany z niezbędnymi opiniami i uzgodnieniami.
Z uwagi na zastrzeżenia stron organ pierwszej instancji wyjaśnił ponad to, że zgodnie z projektem budowlanym i oceną oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia polegającego na budowie pawilonu handlowego branży przemysłowej wraz z mieszkaniem, eksploatacja przedmiotowej inwestycji nie spowoduje pogorszenia walorów użytkowych przyległych nieruchomości.
Od ww. decyzji odwołanie złożył J. F. - właściciel działki nr [...] sąsiadującej z działką inwestorów, podnosząc, że nie uwzględniono jego protestu
z dnia [...] r.
W uzasadnieniu wyjaśnił, że w decyzji stwierdzono, iż projekt budowlany posiada ocenę oddziaływania na środowisko z [...] r., jednak ocena ta nie uwzględnia jego protestu z dnia [...] r.
W decyzji stwierdzono również, że eksploatacja przedmiotowej inwestycji nie spowoduje pogorszenia walorów użytkowych przyległych nieruchomości. Tymczasem w swoim proteście stwierdził, że nastąpi pogorszenie warunków
w produkcji ogrodniczej, co spowoduje dużą obniżkę plonów i spadkiem wyników ekonomicznych jego gospodarstwa, jak i działalność jego podczas wykonywanych prac w gospodarstwie może być uciążliwa i oddziaływać szkodliwie na zdrowie mieszkańców, którzy zamieszkają na zabudowanej posesji.
Wojewoda decyzją z dnia [...] r., nr [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji organ drugiej instancji wskazał, że organ pierwszej instancji przeprowadził postępowanie administracyjne z zachowaniem wymogów wynikających z Kodeksu postępowania administracyjnego. Natomiast zastrzeżenia
i uwagi J. F. wniesione w toku postępowania odwoławczego nie znajdują oparcia w przepisach prawa. Przepisy ustawy Prawo budowlane nakazują wprawdzie zapewnić poszanowanie uzasadnionych interesów osób trzecich, występujących w zasięgu oddziaływania obiektu, ale interesu rozumianego wyłącznie jako ochronę interesu prawnego, tj. znajdującego oparcie w przepisach techniczno-budowlanych.
Podnoszony w odwołaniu zarzut zacienienia działki skarżącego, nie może uzasadniać kwestionowania decyzji o pozwoleniu na budowę, ponieważ Prawo budowlane nie przewiduje ograniczeń z tytułu zacienienia działek. Regulację w tym zakresie zawarto w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690) i dotyczą wyłącznie usytuowanych na działce budynków z pomieszczeniami na pobyt ludzi.
Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego miasta [...] dopuszcza lokalizację przedmiotowego przedsięwzięcia przy spełnieniu warunków wymienionych w decyzji nr [...] z dnia [...] r. o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Ponieważ działka inwestycyjna położona jest na terenie objętym Ekologicznym Systemem Zieleni Miejskiej, inwestor zobowiązany był do przedłożenia oceny oddziaływania inwestycji na środowisko. Z oceny tej wynika, że budowa pawilonu handlowego z mieszkaniem i infrastrukturą techniczną związaną z obiektem nie spowoduje zwiększonego oddziaływania na środowisko
w zakresie: gospodarki wodno-ściekowej, emisji hałasu, emisji do powietrza atmosferycznego, ochrony środowiska przyrodniczego, jak również nie spowoduje pogorszenia walorów użytkowych przyległych nieruchomości.
Ponadto organ drugiej instancji dodał, że prowadzona przez skarżącego działalność - uprawy sadownicze i związane z nią uciążliwości nie mogą ograniczać prawa własności (art. 144 Kc) inwestora do zainwestowania na swojej nieruchomości
w granicach określonych przepisami prawa ( art. 4 ustawy Prawo budowlane).
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego J. F. wniósł o zmianę decyzji organu drugiej instancji.
W uzasadnieniu skargi podnosi, że pismem z dnia [...] r. wniósł protest przeciwko takiej zabudowie, wskazując podstawę prawną na podstawie, której nie zachowana jest stosowana odległość między jego działką, a mającą powstać zabudową. Wskazywał już wówczas, że wykonywane są zabiegi ochrony rośli-drzew sadowniczych przed chorobami i szkodnikami, dlatego też niezbędny jest pas ochronny 20 m od budynków mieszkalnych.
Skarżący zarzucił również, że organ pierwszej instancji wydając zezwolenie na budowę pawilonu handlowego branży przemysłowej z mieszkaniem o wysokości 12,5 m naruszył przepisy dotyczące formy zabudowy na tereni strefy A, gdzie wysokość zabudowy winna być 7,5 m (zgodnie z miejscowym planem ogólnym zagospodarowania przestrzennego miasta [...] uchwalonym dnia [...] r. przez Radę Miejską Uchwałą Nr [...] - Dz. Urz. Woj. Nr 9, poz. 72 ze zm.). W rezultacie padający cień z budującego się obiektu
o wysokości 12,5 m spowoduje obniżenie planu, a w konsekwencji zmniejszenie jego dochodu. Organ pierwszej instancji powinien również, w związku ze złożonym protestem, zwrócić się o ponowne opracowanie wpływu inwestycji na środowisko
i działkę rolniczą, w którym byłaby rozstrzygnięta jego sprawa.
Pismem z dnia [...] r. skarżący uzupełnił wniesioną skargę zarzucając zaskarżonej decyzji:
1. nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy,
2. naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię.
W treści pisma podniósł, że organ pierwszej instancji wzywając go do urzędu nie posiadał w swoich aktach wszystkich dokumentów niezbędnych do wydania decyzji
o pozwoleniu na budowę, gdyż nie przedłożył oceny oddziaływania na środowisko powstającej inwestycji, nie przedłożył opinii Wydziału Działalności Gospodarczej
i Przedsiębiorczości w zakresie miejsc parkingowych, które zlokalizowane są
w bezpośrednim sąsiedztwie jego upraw, nie przedłożył też uzgodnień z Grupą Energetyczną. W przedłożonym projekcie nie było stosownego zezwolenia od Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, mimo iż było to wymagane zapisami ustawy Prawo budowlane, zastąpiono je uzgodnieniem z Miejskim Konserwatorem Zabytków, który w tym zakresie nie ma uprawnień. Ponadto organ pierwszej instancji nie przestrzegał zasady wynikającej z art. 10 kpa, ponieważ nie zawiadomił go
o możliwości wypowiedzenia się w sprawie przed wydaniem decyzji.
Błędna wykładnia prawa materialnego polegała, zdaniem skarżącego, na przyjęciu, że poszanowanie uzasadnionych interesów osób trzecich występujących w zasięgu oddziaływania obiektu może być rozumiana wyłącznie jako ochrona interesu prawnego.
Końcowo skarżący zarzucił naruszenie art. 9 kpa poprzez nie realizowanie przez cały okres prowadzenia postępowania zasady wynikającej z tego przepisu.
Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie w dniu [...] r. skarżący zarzucił, że budynek wybudowano pod przebiegającą linią energetyczną oraz, że przy jego wznoszeniu przekroczono pasy zabudowy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:
Skarga jest niezasadna bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Zaskarżona decyzja wynika z prawidłowo przeprowadzonej analizy materiału dowodowego, a dokonana ocena prawna stanu faktycznego jest zgodna z obowiązującymi przepisami.
Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowią przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz przepisy rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej
i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. (Dz. U. z 1999 r. Nr 15, poz. 140 ze zm.).
Stosownie do art. 34 ust. 1 cyt. ustawy Prawo budowlane projekt budowlany powinien spełniać wymagania określone w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, a przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę właściwy organ obowiązany jest sprawdzić zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z wymaganiami z miejscowym planem zagospodarowania terenu i wymaganiami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.
Decyzją Prezydenta Miasta z dnia [...] r. ustalono warunki zabudowy i zagospodarowania terenu na budowę pawilonu handlowego branży przemysłowej o całkowitej powierzchni sprzedażowej (parter+piętro) wynoszącej do 1.250 m- z dostosowaniem gabarytów elewacji frontowej w pierzei ulicy Szerokiej do istniejącej zabudowy, wraz z niezbędnym zapleczem, mieszkaniem, infrastrukturą techniczną i elementami zagospodarowania terenu.
Przedmiotowa działka znajduje się w granicach terenu elementarnego oznaczonego w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego symbolem Z.B.07.MN, i przeznaczona jest pod zainwestowanie miejskie. Plan dopuszcza na tym terenie niskointensywną zabudowę mieszkaniową, jednorodzinną oraz usługi, ustalając wysokość zabudowy do 7,5 m (Z.B.07.MN-8.1.).
Definicja zawarta w słowniku terminów użytych w tekście wyżej opisanego miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego miasta stanowi, że "wysokość zabudowy" jest to "wysokość budynku mierzona od poziomu terenu lub dojazdu przy najniżej położonym wejściu do budynku do górnej płaszczyzny stropu nad ostatnią kondygnacją zawierającą pomieszczenia na stały pobyt ludzi oraz służącą celom technologicznym, magazynowym i innym związanym z działalnością podstawową wykonywaną w budynku".
W świetle powyższej definicji za nietrafny należy uznać zarzut skargi, że zatwierdzono projekt budowlany dla obiektu o wysokości 12,5 m. Z załączonego projektu budowlanego jednoznacznie wynika, że górna płaszczyzna stropu nad ostatnią kondygnacją przeznaczoną na stały pobyt ludzi lub wykorzystywana na inne cele, znajduje się 7,5 m od poziomu terenu lub dojazdu przy najniżej położonym wejściu do budynku. Wskazywana przez skarżącego wysokość 12,5 m mierzona jest od poziomu terenu do kalenicy dachu, co odpowiada rzeczywistej wysokości budynku, ale nie jest zgodne z wysokością zabudowy w rozumieniu ustaleń miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego miasta .
Za niezasadne należy uznać zarzuty dotyczące odległości spornej zabudowy od granicy działki stanowiącej własność skarżącego. Sporna zabudowa znajduje się bowiem w odległości przewidzianej w przepisach § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690). Żądanie skarżącego odsunięcia spornej zabudowy 20 m od granicy jego działki nie znajduje uzasadnienia w przepisach wspomnianego rozporządzenia. Podstawą takiego żądania nie może być również przepis art. 37 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 12 lipca 1995 r. o ochronie roślin uprawnych (Dz. U. z 20002 r. Nr 171, poz. 1398).
Chybione są zarzuty i argumenty skargi odnoszące się do oceny oddziaływania planowanej inwestycji na środowisko. Ocena taka została wykonana
i znajdowała się w aktach sprawy w chwili zapoznawania się przez skarżącego
z aktami. Fakt złożenia przez skarżącego protestu co do planowanej inwestycji nie uzasadniał obowiązku wykonania ponownej oceny. Przy tym ocena ta miała wykazać jak planowana inwestycja będzie oddziaływała na środowisko, w świetle przepisów ochrony środowiska, a nie jak sposób wykorzystywania sąsiednich nieruchomości oddziaływać będą na planowaną inwestycję.
Nieuzasadniony jest również zarzut błędnej wykładni prawa materialnego. Ochrona interesów osób trzecich może być rozpatrywana tylko i wyłącznie
w odniesieniu do przepisów prawa materialnego i jak już wyżej podano nie znajdują uzasadnienia w takich przepisach żądanie odsunięcia zabudowy o 20 m od granicy działki skarżącego oraz zarzut przekroczenia dopuszczalnej wysokości zabudowy. Również zarzut zacienienia działki skarżącego przez planowaną inwestycję nie mógł stanowić podstawy do odmowy udzielenia pozwolenia na budowę, z uwagi na brak uregulowań prawnych w tym zakresie. Słusznie organ obu instancji podały, że tylko w przypadku zacienienia budynku mieszkalnego istnieją podstawy do odmy wydania pozwolenia na budowę, natomiast przepisy prawa budowlanego nie przewidują ochrony interesów osób trzecich w przypadku zacieniania nieruchomości gruntowej rolnej czy innej.
Nie można zgodzić się z zarzutem skargi, że organ pierwszej instancji naruszył przepis art. 10 kpa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, ponieważ w chwili zapoznawania się aktami sprawy brakował w nich niektórych dokumentów. Wprawdzie faktycznie skarżący nie mógł się zapoznać z opinią Grupy Energetycznej ENEA S.A. Oddziału w [...], gdyż opinia ta dołączona została do akt później. Pozostałe dokumenty znajdowały się w aktach sprawy lub nie były wymagane przepisami Prawa budowlanego, tak jak zgoda Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, albo opinia Wydziału Działalności Gospodarczej
i Przedsiębiorczości w zakresie miejsc parkingowych, który jako jednostka organizacyjna Urzędu Miejskiego nie może być organem opiniodawczym. Sam fakt nie zapoznania skarżącego z opinią Grupy Energetycznej ENEA, która została dołączona do akt przed wydaniem decyzji organu pierwszej instancji, zdaniem Sądu nie stanowi tak istotnego naruszenia procedury, które skutkowałoby uchyleniem zaskarżonej decyzji.
Sąd nie dopatrzył się również naruszenia przez organy obu instancji przepisu art. 9 kpa, a sam skarżący nie wskazał o jakich okolicznościach faktycznych czy też prawnych nie został pouczony, a które to miałyby wpływ na ustalenie jego praw lub obowiązków.
Bezpodstawny jest zarzut wybudowania spornego obiektu pod przebiegająca linią energetyczną, podczas gdy budynek wybudowano w sąsiedztwie linii, w strefie ograniczonego użytkowania z zachowaniem 4 m odległości od skrajnego przewodu linii energetycznej, przy czym część mieszkalna budynku znajduje się poza strefą ochronną i ponad 20 m od granicy działki skarżącego.
Podniesiony zarzut przekroczenia w czasie budowy pasów zabudowy jest niezrozumiały w sytuacji gdy w planie zagospodarowania przestrzennego miasta Szczecina nie przewidziano pasów zabudowy, a budynek usytuowany jest zgodnie
z obowiązującą od strony ulicy linią zabudowy.
Z powodu stwierdzenia legalności zaskarżonej decyzji skargi podlegają oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło