II SA/Sz 237/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Windak (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel,, Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Protokolant Krzysztof Chudy, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 13 maja 2009r. sprawy ze skargi L.T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę Kierownik Sekcji Pracy Socjalnej [...] Rejonowego Ośrodka Pomocy Rodzinie [...] w Miejskim Ośrodku Pomocy Rodzinie w [...], działając z upoważnienia Prezydenta Miasta [...], po rozpatrzeniu wniosku L.T. z dnia [...] r., decyzją z dnia [...], na podstawie art. 41 pkt 1, art. 106 ust. 1 i art. 110 ust. 7 i 8 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2008 r. Nr 115, poz. 728), przyznał L.T. pomoc w postaci specjalnego zasiłku celowego z przeznaczeniem na dofinansowanie do zakupu węgla i żywności w wysokości [...] zł. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że dochód L.T. - osoby samotnie gospodarującej - wynosi [...] zł, a więc przekracza kryterium dochodowe, które zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 24 lipca 2006 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. Nr 135, poz. 950) wynosi 477 zł. Uwzględniając jednak fakt, iż wnioskodawca znajduje się w trudnej sytuacji organ uznał, że zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek pozwalający przyznać przedmiotowe świadczenie. Wysokość specjalnego zasiłku celowego nie może przekraczać kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, tj. 477 zł. W związku z czym organ przyznał L.T. kwotę [...] zł, wyjaśniając, że wysokość przyznanej pomocy odpowiada możliwościom finansowym Ośrodka. L.T. złożył od tej decyzji odwołanie podnosząc, że posiada mieszkanie o pow. [...] m2, składające się z pokoju i kuchni, bez ciepłej wody, opalane węglem, w którym mieszka samotnie. W wyniku rozpatrzenia sprawy na skutek wniesionego odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), art. 41 ust. 1 oraz art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej i § 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 lipca 2006 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwoty świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, decyzją z dnia [...], utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Uzasadniając decyzję Kolegium przytoczyło treść przepisów powołanych w jej podstawie prawnej i przedstawiło sposób wyliczenia dochodu L.T., który wyniósł [...] zł miesięcznie, przekraczając tym samym ustawowe kryterium dochody samotnie gospodarującej wynoszące 477 zł. Organ podkreślił, ze przyznanie zasiłku celowego oraz specjalnego zasiłku celowego jest uprawnieniem, nie obowiązkiem organu a jego przyznanie zależy od uznania właściwego organu. Jednoczenie zwrócił uwagę, ze pomoc społeczna nie może rozwiązać problemów finansowych strony a jedynie doraźnie ją wspomóc. Zasiłki celowe mają bowiem charakter pomocy uzupełniającej własne środki i nie mogą stanowić długotrwałego i głównego źródła utrzymania. Ogólna sytuacja ośrodków pomocy społecznej nie jest dobra ze względu na wzrastającą liczbę osób korzystających z ich pomocy. Tak więc w pierwszej kolejności zawsze przyznawane są świadczenia tym osobom, czy rodzinom, które nie posiadają żadnego dochodu lub dochód ten nie przekracza kwot kryterium dochodowego określonych w art. 8 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej. L.T. zaskarżył powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie wskazując, że od [...] r. jest sierotą i ma trudności w poruszaniu się. Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie. Na rozprawie w dniu [...] r. L.T. podał, że w jego ocenie, przyznana pomoc w postaci zasiłku celowego w wysokości [...] zł była niewystarczająca. Nadto, oświadczył, że w dalszym ciągu korzysta z pomocy w postaci usług opiekuńczych świadczonych [...] razy w tygodniu po [...] godziny a ostatnio otrzymał zasiłek w wysokości [...] zł na żywność i leki. Dochodem zaś jest pobierana renta, której wysokość, po potrąceniach, wynosi [...] zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Rolą wojewódzkiego sądu administracyjnego jest przeprowadzenie kontroli zaskarżonej decyzji ostatecznej pod kątem jej zgodności z prawem - stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269). Dokonana według tego kryterium kontrola zaskarżonej decyzji ostatecznej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] doprowadziła Sąd do wniosku, że decyzja ta prawa nie narusza. Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (jednolity tekst: Dz. U. z 2008 r. Nr 115, poz. 728), pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. W myśl art. 3 ust. 4 tejże ustawy, potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Prawo do uzyskania świadczeń na mocy przepisów ustawy o pomocy społecznej, co do zasady jest uzależnione, m.in., od tzw. kryterium dochodowego wnioskodawcy lub członków jego rodziny. Dla osoby samotnie gospodarującej jej miesięczny dochód nie powinien przekraczać kwoty 477 zł (art. 8 ust. 1 pkt 1 w zw. z § 1 pkt 1 lit. a) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 lipca 2006 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. Nr 135, poz. 950). Tym niemniej prawodawca przewidział w art. 41 pkt 1 możliwość przyznania specjalnego zasiłku celowego osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe "w szczególnie uzasadnionych przypadkach". Wobec niekwestionowanej i prawidłowo ustalonej w trakcie postępowania administracyjnego okoliczności uzyskiwania przez L.T. dochodów w wys. [...] zł - przekraczających kryterium dochodowe, organy zasadnie postąpiły rozważając możliwość przyznania skarżącemu specjalnego zasiłku celowego. Co więcej, organy uznały, że sytuacja życiowa skarżącego pozwala na uznanie jej za przypadek szczególnie uzasadniony co skutkowało przyznaniem L.T. pomocy pieniężnej w wys. [...] zł z przeznaczeniem na dofinansowanie do zakupu węgla i żywności. Jak trafnie podkreśliło to Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], przyznanie pomocy społecznej w postaci specjalnego zasiłku celowego nie ma charakteru obligatoryjnego i następuje w ramach tzw. uznania administracyjnego. Oznacza to, że to organ uprawniony do przyznania tej pomocy decyduje o jej wielkości i formie. Jednocześnie należy mieć na uwadze, że pomoc społeczna jest uwarunkowana nie tylko sytuacją życiową zainteresowanej strony, która w przypadku skarżącego, jak wynika z aktualizacyjnego wywiadu środowiskowego sporządzonego dnia [...]r., jest niewątpliwie trudna. Pomoc ta, a w szczególności jej wysokość, zależna jest również od możliwości ośrodka pomocy społecznej. Ośrodek pomocy społecznej nie może pokrywać w całości wszystkich kosztów osób i rodzin znajdujących się w ciężkiej sytuacji materialnej. Wielkość i forma przyznanego wsparcia jest w dużej mierze uwarunkowana wysokością środków jakimi dysponuje na ten cel ośrodek pomocy, który obowiązany jest także do udzielania pomocy innym osobom, również znajdującym się w trudnej sytuacji życiowej. Kontrolując postępowanie organów administracji w niniejszej sprawie Sąd stwierdził, że organ I instancji przyznał skarżącemu świadczenie w formie specjalnego zasiłku celowego realizując jego żądania wyrażone we wniosku z dnia [...] r. Zauważyć przy tym należy, że wniosek nie określał konkretnie wysokości oczekiwanej pomocy. Skarżący otrzymał pomoc na wskazywany we wniosku cel, tj. na zakup węgla i żywności. Przy czym organ I instancji miał świadomość i wyartykułował to w treści swojego rozstrzygnięcia, że pomoc ta stanowi tylko "dofinansowanie" do zakupu węgla i żywności. To, że przyznane środki, w kontekście oczekiwań skarżącego, są niewystarczające, nie może stanowić skutecznego zarzutu naruszenia prawa kierowanego pod adresem organów. Pomoc udzielana w postaci zasiłków, a tym bardziej w formie specjalnych zasiłków celowych, ze swej istoty, stanowi wyłącznie formę doraźnego wsparcia, od której trudno wymagać aby była w stanie pokryć wszystkie potrzeby rzeszy zainteresowanych nią osób i to w pełnym zakresie. Oceniając działanie organów należy mieć na uwadze również to, że od pewnego już czasu L.T. jest objęty przez ośrodek pomocy także innymi formami wsparcia w postaci przyznawanych usług opiekuńczych (co wynika z akt organu I instancji jak i wyjaśnień skarżącego). Nadto, organy nie odmówiły skarżącemu przyznania pomocy na wnioskowane cele oceniając, iż wsparcie w formie specjalnego zasiłku celowego winno mu zostać udzielone, przez co uznały, że skarżący jest osobą godną zaufania w takim kontekście, iż przyznana pomoc zostanie przezeń prawidłowo i dobrze wykorzystana. Sąd stwierdził, że w świetle prawidłowo ustalonego przez organy stanu faktycznego i prawnego oraz motywów wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, przyznając L.T. pomoc w postacie specjalnego zasiłku celowego w wys. [...] zł, nie doszło do naruszenia granic uznania administracyjnego i przepisów prawa, które skutkować mogłoby uwzględnieniem skargi. Oceny tego stanu rzeczy nie zmienia okoliczność zawarcia w ostatnim akapicie uzasadnienia kwestionowanej decyzji Kolegium, poprzedzającym pouczenie strony o środkach zaskarżenia, stwierdzenia nieodpowiadającego treści rozstrzygnięcia organu I instancji. W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie orzekł o oddaleniu skargi na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).