II SA/Sz 238/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz po rozpoznaniu w dniu 25 sierpnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. B. o przywrócenie terminu do złożenia skargi w sprawie ze skargi E. B. na decyzję Rektora Politechniki z dnia [...] w przedmiocie stypendium doktoranckiego postanawia: przywrócić termin do złożenia skargi E.B. pismem z dnia 17 lutego 2014 r. złożyła bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Rektora Politechniki z dnia [...] w przedmiocie stypendium doktoranckiego. Wobec takiego sposobu wniesienia skargi, Sąd w dniu 20 lutego 2014 r. nadał skargę do organu administracji publicznej tj. Rektora Politechniki. E.B. w piśmie z dnia 22 kwietnia 2014r., stanowiącym odpowiedź na wezwanie Sądu, oświadczyła, że zaskarżoną decyzję Rektora Politechniki z dnia 2 kwietnia 2012 r. otrzymała w dniu 27 kwietnia 2012 r. Rozpoznając wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy postanowieniem z dnia 5 maja 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny odmówił wnioskodawczyni przyznania prawa pomocy z uwagi na oczywistą bezzasadność jej skargi, jako złożonej z uchybieniem terminu. Powyższe postanowienie stało się przedmiotem zażalenia E.B., w którym wniosła o jego uchylenie, przyznanie prawa pomocy oraz o przywrócenie terminu do złożenia skargi z dnia 17 lutego 2014 r. Uzasadniając wniosek o przywrócenie terminu skarżąca wyjaśniła, że decyzja Rektora została zakwalifikowana jako ostateczna, zatem nie miała wątpliwości, że nie przysługuje jej żadna droga odwoławcza, a sprawa w jej przekonaniu została zamknięta. O możliwości złożenia skargi do Sądu wnioskodawczyni dowiedziała się przypadkowo podczas udzielanych jej porad prawnych w innej sprawie, w dniach 11 i 14 lutego 2014 r. Już po złożeniu skargi, uzyskała wiedzę dotyczącą sposobu jej złożenia do sądu. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 4 lipca 2014 r., w sprawie I OZ 531/14 oddalił zażalenie skarżącej podnosząc, że wniosek o przywrócenie terminu skarżąca złożyła dopiero wraz z zażaleniem. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej w dalszej części "P.p.s.a.", jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 w/w ustawy), w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2). Ponadto, stosownie do art. 87 § 5 P.p.s.a., po upływie roku od uchybionego terminu, jego przywrócenie jest dopuszczalne tylko w przypadkach wyjątkowych. W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że rozpoznając wniosek o przywrócenie terminu, należy wyważyć argumenty wspierające wniosek i argumenty przemawiające za stabilizacją sytuacji ugruntowanej przez upływ czasu, a powstałej w następstwie niedokonania czynności procesowej w przepisanym terminie oraz czy moc tych argumentów pozwala na stwierdzenie, że w sprawie zachodzi wypadek, który można uznać za wyjątkowy (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 grudnia 2011 r., sygn. akt I OZ 991/11, publ. w zbiorze orzeczeń LEX pod nr 1120780). W doktrynie akcentuje się przy tym, że przez "wyjątkowy przypadek" rozumieć należy nadzwyczajne okoliczności, które uniemożliwiły złożenie wniosku o przywrócenie terminu w normalnym terminie (tak B. Dauter, Metodyka pracy sędziego sądu administracyjnego, Warszawa 2008, str. 197). W rozpatrywanej sprawie z zestawienia dat wynika, że E.B. złożyła skargę z uchybieniem terminu, bowiem zgodnie z jej oświadczeniem zaskarżoną decyzję odebrała dnia 27 kwietnia 2012 r., zatem termin do złożenia skargi upłynął dnia 27 maja 2012 r., którą faktycznie złożyła dopiero 20 lutego 2014r. Tymczasem wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi skierowała do Sądu dnia 21 maja 2014 r. (data stempla pocztowego), czyli niewątpliwie po upływie roku od uchybionego terminu. Uznając zatem za niesporną okoliczność upływu ponad roku od uchybionego terminu zbadać w dalszej kolejności należało, czy w rozpoznawanej sprawie zachodzi wyjątkowy przypadek, o jakim mowa w art. 87 § 5 P.p.s.a., warunkujący dopuszczalność przywrócenia terminu. Zaznaczyć należy, że jako przyczynę uchybienia terminu skarżąca podała brak pouczenia zawartego w decyzji Rektora o możliwości jej zaskarżenia do sądu wojewódzkiego. W tym miejscu podkreślenia wymaga, że stosownie do zasady udzielania informacji wyrażonej w art. 9 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267), zwanej dalej: "K.p.a.", organy administracji publicznej czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Naruszenie powyższej zasady przejawia się zasadniczo w trzech następujących postaciach: a) odmowie udzielenia informacji stronie; b) udzielenia informacji nienależytej, najczęściej błędnej; c) udzielenia informacji niepełnej (niewyczerpującej); (por. B. Adamiak (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Warszawa 2008, str. 83). W przedmiotowej sprawie należy stwierdzić, że poprzez brak pouczenie E.B. w decyzji z dnia 2 kwietnia 2012 r. organ odmówił udzielenia jej informacji. Zgodnie zaś z treścią art. 112 K.p.a. błędne pouczenie w decyzji, co do prawa odwołania albo wniesienia powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego, nie może szkodzić stronie, która zastosowała się do tego pouczenia. Treść powyższego przepisu stoi na straży prawa do sądu i ochrony strony przed błędami popełnianymi przez organy administracji. Niewątpliwie takim błędem było brak pouczenia skarżącej o możliwości złożenia skargi do sądu administracyjnego. W powołanych okolicznościach, w ocenie Sądu, uchybienie przez E.B., terminowi do złożenia skargi na decyzję Rektora Politechniki miało związek z brakiem pouczenia w treści decyzji, a w konsekwencji mogło stanowić przesłankę przemawiającą za zaistnieniem wyjątkowego przypadku, o którym mowa w art. 87 § 5 ustawy P.p.s.a. W tym stanie rzeczy należało orzec, stosownie do art. 86 w zw. z art. 87 § 5 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jak w postanowieniu.