II SA/Sz 238/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz po rozpoznaniu w dniu 6 października 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi E. B. na decyzję Rektora Politechniki z dnia [...] r. w przedmiocie stypendium doktoranckiego postanawia: 1. zmienić postanowienie WSA w Szczecinie z dnia 5 maja 2014 r. o odmowie przyznanie skarżącej prawa pomocy; 2. zwolnić skarżącą z kosztów sądowych. E.B. pismem z dnia [...] r. złożyła bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Rektora Politechniki z dnia [...] r. w przedmiocie stypendium doktoranckiego. Rozpoznając wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy postanowieniem z dnia 5 maja 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny odmówił wnioskodawczyni przyznania prawa pomocy z uwagi na oczywistą bezzasadność jej skargi, jako złożonej z uchybieniem terminu. Powyższe postanowienie stało się przedmiotem zażalenia E.B., w którym wniosła o jego uchylenie, przyznanie prawa pomocy oraz o przywrócenie terminu do złożenia skargi z dnia 17 lutego 2014 r. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 4 lipca 2014 r., w sprawie I OZ 531/14 oddalił zażalenie skarżącej podnosząc, że wniosek o przywrócenie terminu skarżąca złożyła dopiero wraz z zażaleniem. Prawomocnym postanowieniem z dnia 25 sierpnia 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny przywrócił E.B. termin do złożenia skargi. W dniu 15 września 2014 r. wpłynął do Sądu sporządzony na urzędowym formularzu PPF wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wnioskodawczyni oświadczyła, że prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, utrzymuje się ze świadczenia emerytalnego w wysokości [...] zł brutto miesięcznie. Wyjaśniła, że miesięczne koszty jej utrzymania wynoszą [...] zł, ponosi też dodatkowe wydatki związane z przejazdami na uczelnię oraz prowadzeniem badań naukowych w obszarze doktoratu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W pierwszej kolejności stwierdzić należy, że wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy, złożony na urzędowym formularzu PPF, może być rozpatrywany wyłącznie w kontekście normy prawnej ujętej w art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.". Możliwość odstąpienia od oceny prawnej, zawartej w postanowieniu z dnia 5 maja 2014 r. daje art. 165 P.p.s.a., ale tylko przy spełnieniu warunku w nim ustanowionego, tj. zmiany okoliczności sprawy. Zgodnie bowiem z ww. przepisem, postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Zdaniem Sądu, w przedmiotowej sprawie zasadniczo zmieniła się sytuacja procesowa strony, w stosunku do tej, którą Sąd oceniał w prawomocnym postanowieniu z dnia 5 maja 2014 r., bowiem aktualnie jej skarga została uznana za złożoną w terminie, a zatem dopuszczalną. Konsekwencją powyższego stwierdzenia stanowi możliwość merytorycznego rozpoznania wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy. Zgodnie z art. 245 § 1 ww. ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (§ 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (§ 3). Przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym uzależnione jest od wykazania przez wnioskodawcę, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.) Analiza informacji podanych przez skarżącą, dokonana z uwzględnieniem powołanych wyżej przepisów pozwala stwierdzić, że sytuacja materialna E.B. uzasadnia uwzględnienie złożonego wniosku, bowiem skarżąca cały uzyskiwany przez siebie dochód przeznacza na swoje utrzymanie, w tym ponosi koszty przejazdów na uczelnię oraz badań naukowych w obszarze doktoratu. Przedstawione przez wnioskodawczynię okoliczności potwierdzają tezę o braku możliwości zdobycia środków pozwalających na poniesienie kosztów sądowych w niniejszej sprawie. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało orzec, jak w postanowieniu.