II SA/Sz 239/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Gebel /spr./ Sędziowie Asesor WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder Asesor WSA Joanna Wojciechowska Protokolant Małgorzata Płocharska-Małys po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 czerwca 2007 r. sprawy ze skargi M. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia należności z tytułu wypłaty zaliczki alimentacyjnej I. u c h y l a zaskarżoną decyzją oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy z dnia [...]r. Nr [...], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej decyzją z dnia [...] r. odmówił M. P. umorzenia należności z tytułu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych na rzecz osoby uprawnionej stwierdzając, iż umorzenie długu nie zmieni sytuacji materialnej strony. Zainteresowany odnosząc się do uzasadnienia tej decyzji odwołał się od niej twierdząc, że decyzja ta jest niesłuszna, ponieważ jako dłużnik alimentacyjny nie jest w stanie wywiązać się z zobowiązań, gdyż odbywa karę pozbawienia wolności i z powodu niepełnosprawności jest osobą niezdolną do podjęcia jakiegokolwiek zatrudnienia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzja z dnia [...] r. numer [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Kolegium ustaliło, iż wnioskiem z dnia [...] r. M. P. - dłużnik alimentacyjny zwrócił się do organu I instancji o umorzenie należności z tytułu wypłaty zaliczki alimentacyjnej na rzecz osoby uprawnionej tj. córki J. P. Jako okoliczność uzasadniającą wniosek podał, że odbywa karę pozbawienia wolności, jest osobą niepełnosprawną i nie ma możliwości ,podjęcia zatrudnienia, nie posiada również żadnych dochodów pozwalających na spłatę powstałych zobowiązań". M. P. nie przedłożył żadnych dowodów potwierdzających niepełnosprawność np. orzeczenia zespołu ds. orzekania o niepełnosprawności bądź zaświadczenia lekarskiego. Nie udokumentował również, że zakład karny, w którym odbywa karę pozbawienia wolności nie ma możliwości zaoferowania mu zatrudnienia, stosownie do stanu zdrowia. Zdaniem Kolegium dłużnik alimentacyjny nie może przesądzać sam, opierając się o własną wiedzę i ocenę, że niepełnosprawność, jeśli ona faktycznie istnieje, dyskwalifikuje go jako osobę zdolną do podjęcia zatrudnienia, a tym samym wywiązywania się z obowiązku alimentacyjnego. To, że w/w odbywa karę pozbawiania wolności i nie ma pracy, nie stanowi wystarczającej przesłanki do umorzenia należności z tytułu wypłaconych na rzecz osób uprawnionych zaliczek alimentacyjnych. Kolegium podkreśliło, że jeżeli po opuszczeniu zakładu karnego zaistnieją korzystne przesłanki np. trwała niemożność uzyskiwania dochodów, dłużnik alimentacyjny będzie mógł wystąpić z ponownym wnioskiem o umorzenie należności. Powyższa decyzja została zaskarżona przez M. P. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego . Skarżący podniósł argumenty wcześniej przedstawione w odwołaniu od decyzji i wniósł o umorzenie zadłużenia. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi z powodu braku przesłanek do uznania, że zaskarżona decyzja jest niezgodna z prawem. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga okazała się zasadna, choć nie do końca z przyczyn w niej podniesionych. Zgodnie z art.16 i 18 ust.2 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej ( Dz.U. Nr 86, poz.732 z późn.zm. ) organ właściwy wierzyciela może umorzyć należności dłużnika alimentacyjnego z tytułu wypłaconych zaliczek, a także wierzyciela z tytułu nienależnie pobranej zaliczki, uwzględniając sytuację dochodową i rodzinną tych osób, a w sprawach nieuregulowanych w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy o świadczeniach rodzinnych, jeżeli nie są sprzeczne z niniejszą ustawą, a także przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, z późn. zm.). Wymienione powyżej przepisy nie zawierają wzoru wniosku ani nie przewidują żadnego szczególnego trybu składania wniosku o umorzenie należności dłużnika alimentacyjnego z tytułu wypłaconych zaliczek. Zgodnie z art.7 Kpa w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Ponadto organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art.77 § 1 Kpa ). Żaden z organów rozpatrujących sprawę nie zebrał wyczerpującego materiału dowodowego dotyczącego sytuacji dochodowej i rodzinnej dłużnika, a więc przesłanek pozwalających na rozstrzygnięcie sprawy w oparciu o cytowany powyżej art.16 ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej. Zawarte w zaskarżonej decyzji stwierdzenie, iż M. P. nie przedłożył dokumentów potwierdzających niepełnosprawność oraz faktu niemożności uzyskania zatrudnienia nawet w zakładzie karnym, nie wystarcza do uznania, że organ był zwolniony od obowiązku wezwania strony do przedłożenia takich dokumentów, a następnie merytorycznego rozpatrzenia wniosku o umorzenie należności i uzasadnienia decyzji zgodnego z art.107 § 3 Kpa. W tej sytuacji Sąd uznał, że naruszenie art.7 i 77 Kpa mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy i dlatego też, na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit.c w związku z art.134 § 1 i 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz.1270 z późn.zm. ).