II SA/Sz 24/08
WyrokWSA w Szczecinie2008-06-04
Skład orzekający: Grzegorz Jankowski, Marzena Iwankiewicz, Mirosława Włodarczak-Siuda
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o nieodpłatne przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, złożony przed wejściem w życie ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, powinien być rozpoznany na podstawie przepisów tej ustawy, jeśli postępowanie nie zostało zakończone przed dniem jej wejścia w życie?Ratio decidendi
Wniosek o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, złożony przed wejściem w życie ustawy z dnia 29 lipca 2005 r., powinien być rozpoznany na podstawie przepisów tej ustawy, jeśli postępowanie nie zostało zakończone decyzją ostateczną przed dniem jej wejścia w życie. Organy zasadnie rozpoznały wniosek skarżących w oparciu o przepisy ustawy z dnia 29 lipca 2005 r., a ponieważ skarżący nie spełnili przesłanek określonych w art. 5 tej ustawy, odmowa nieodpłatnego przekształcenia była zgodna z prawem.Stan faktyczny
Skarżący złożyli wniosek o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości. Organ pierwszej instancji odmówił nieodpłatnego przekształcenia, wskazując, że nie spełniono przesłanek z ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy, podnosząc, że pierwotny wniosek z 1998 r. nie dotyczył nieodpłatnego przekształcenia, a późniejszy wniosek z 2006 r. podlegał już pod nową ustawę. Skarżący zarzucili organom bezczynność i domagali się rozpoznania sprawy według przepisów obowiązujących w 1998 r.Rozstrzygnięcie
Oddalenie skargi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Jankowski, Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz,, Sędzia NSA Mirosława Włodarczak-Siuda (spr.), Protokolant Krzysztof Chudy, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 czerwca 2008r. sprawy ze skargi M. B. i W. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości I. oddala skargę, II. zasądza od Skarbu Państwa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na rzecz adwokat J. L. – G. kwotę [...] złotych zawierającą należny podatek od towarów i usług z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Burmistrz Miasta i Gminy T. decyzją z dnia [...] na podstawie art. 1 ust. 1, ust.3, ust.4, art. 5 oraz art. 8 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz.U. Nr 175 poz. 1459) odmówił nieodpłatnego przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości oznaczonej numerem działki [...]
o pow. [...], położonej przy ul. [...] w M., przypadającej w udziale do 20/32 części na rzecz M. B., 3/32 części na rzecz W. B., R. B., M. O., i I. B.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że M. B. jest użytkownikiem wieczystym tej nieruchomości na podstawie umowy sprzedaży z dnia 13 lipca 1959 r. natomiast W. B., R. B., M. O. i I. B. użytkownikami wieczystymi nieruchomości stali się na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w G. z dnia 4 marca 1987 r. jako spadkobiercy po zmarłym ojcu L. B.
Zgodnie z art. 8 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, wniosek skarżących
o nieodpłatne przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości podlega rozpatrzeniu na podstawie tej ustawy. W związku z tym nieodpłatne przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości może jedynie nastąpić na podstawie art. 5 tej ustawy. Nieruchomość, której użytkownikami są wnioskodawcy nie została oddana w użytkowanie wieczyste w zamian za wywłaszczenie lub przejęcie, jak również nie została uzyskana na podstawie art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy. Dlatego brak jest podstaw prawnych do uwzględnienia wniosku o nieodpłatne przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości.
Od tej decyzji odwołali się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego M. i W. B. zarzucając, że ich wniosek o nieodpłatne przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości powinien był zostać rozpatrzony na podstawie przepisów ustawy z dnia 4 września 1997 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności nieruchomości, bowiem wniosek o dokonanie przekształcenia złożyli w 1998 r.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia
[...] na podstawie art. 138 § 1 K.p.a. i art.1 ust.1 i 3 oraz art. 5 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego
w prawo własności nieruchomości, po rozpoznaniu odwołania M. i W. B. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
Ustosunkowując się do zarzutów zawartych w odwołaniu organ odwoławczy wskazał, że z załączonego do odwołania wniosku z dnia 2 czerwca 1998 r.
o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności wynika, że M. B. nie złożyła wniosku o nieodpłatne przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. W końcowej treści tego widnieje oświadczenie "Jednocześnie oświadczam, że nie jestem uprawniony do nieodpłatnego przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości". Następnie pismem z dnia 20 marca 2006 r. M. B., W. B., R. B., M. O. i I. B. wystąpili
z wnioskiem o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości na podstawie przepisów ustawy z dnia 29 lipca 2005 r.
o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości.
Decyzja organu I instancji została w dniu 16 października 2007 r. Zgodnie
z art. 9 pkt 1 i art.10 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, ustawa z dnia
4 września 1997 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności utraciła moc z dniem
13 października 2005 r. Organ I instancji zobowiązany był zastosować przepisy obowiązujące w dniu wydania decyzji zgodnie z art. 8 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. Przepis art. 5 tej ustawy zawiera zamknięty katalog podmiotów którym przysługuje roszczenie o nieodpłatne przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości. Określone przepisem art. 5 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. przesłanki do nieodpłatnego przekształcenia prawa użytkowania wieczystego
w prawo własności nieruchomości położonej w M. przy ul. [...] nie zostały spełnione bowiem przedmiotowa nieruchomość nie została oddana
w użytkowanie wieczyste w zamian za wywłaszczenie lub przejęcie nieruchomości gruntowej na rzecz Skarbu Państwa na postawie innych tytułów, przed dniem
5 grudnia 1990 r., jak również użytkownicy wieczyści nie uzyskali użytkowania wieczystego na podstawie art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności
i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy. Z tych względów Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. stwierdziło, że decyzja organu I instancji wydana została zgodnie z obowiązującym prawem.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie W. i M. B. podtrzymali zarzuty zawarte odwołaniu. Skarżący zarzucili, że organ I instancji nie podjął żadnych czynności od 1998 r. do 2007 r. Dlatego ich wniosek powinien zostać rozpoznany na podstawie przepisów obowiązujących
w 1998 r.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:
Skarga wniesiona w rozpoznawanej sprawie nie jest uzasadniona. Kontrola sądowoadministracyjna decyzji organów administracji publicznej w zakresie ich zgodności z prawem sprowadza się do wyjaśnienia, czy w toku rozpoznawania danej sprawy, organy te nie naruszyły prawa w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania zaskarżonej decyzji.
Sad rozpoznając sprawę nie stwierdził, aby organy administracji wydając zaskarżone decyzje naruszyły przepisy prawa materialnego czy przepisy postępowania w stopniu przesądzającym o niezgodności z prawem tych decyzji.
Istotnym zagadnieniem w niniejszej sprawie jest ustalenie stanu prawnego,
w oparciu o który winien być rozpoznany wniosek skarżących o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Z twierdzeń skarżących wynika, że z wnioskiem o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności wystąpili w dniu 2 czerwca 1998 r. Skarżący wnieśli o przekształcenie za odpłatnością prawa użytkowania wieczystego działki oznaczonej nr [...] położonej w M. przy ul. [...]. Następnie pismem z dnia 1 października 2007 r. W. i M. B. wskazali, ze domagają się nieodpłatnego przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności.
W chwili składania wniosku przez skarżących obowiązywała ustawa z dnia
4 września 1997 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności ( Dz.U. Nr 153, po 781 ze zm.). Ustawa ta utraciła moc w dniu 13 października 2005 r., a postępowanie administracyjne toczące się z wniosku skarżących nie zostało zakończone decyzją ostateczną do tego dnia.
Zgodnie z art. 8 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz.U. Nr 175 poz.145 ze zm.), która weszła w życie w dniu 13 października 2005 r., sprawy w których postępowania zostały wszczęte na podstawie ustawy z dnia 4 września 1997 r.
o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności, toczą się dalej w trybie ustawy o przekształceniu
z dnia 29 lipca 2005 r.
Skoro zatem sprawa skarżących nie była zakończona decyzją ostateczną,
w chwili wejścia w życie ustawy z dnia 29 lipca 2005 r., to powinna być rozstrzygnięta w oparciu o przepisy tej ustawy, niezależnie od tego, że żądanie
o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego było zgłoszone wcześniej, przed wejściem w życie ustawy i niezależnie od przyczyn z powodu których wniosek nie został rozpoznany w terminach określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego.
Dlatego też organy zasadnie rozpoznały wniosek skarżących w oparciu
o przepisy ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości.
Ustawa ta w art. 5, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji, określa zamknięty katalog sytuacji stanowiących postawy do nieodpłatnego przekształcenia nieruchomości, stanowiąc, że przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości następuje nieodpłatnie na rzecz użytkowników wieczystych lub ich następców prawnych:
1) którym oddano nieruchomość w użytkowanie wieczyste w zamian za wywłaszczenie lub przejęcie nieruchomości gruntowej na rzecz Skarbu Państwa na podstawie innych tytułów, przed dnie 5 grudnia 1990 r. ;
2) które uzyskały użytkowanie wieczyste na podstawie art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntowa obszarze m.st. Warszawy.
Skarżący nie spełniają żadnej z wyżej wymienionych przesłanek bowiem bezspornym jest fakt, że M. B. jest użytkownikiem wieczystym nieruchomości położonej w M. przy ul. [...] na podstawie umowy sprzedaży zawartej w dniu 13 lipca 1959 r. natomiast W. B., R. B., M. O. i I. B. są użytkownikami wieczystymi z tytułu dziedziczenia, jako następcy prawni zmarłego L. B. W stanie prawnym obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji, nieodpłatne przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości położonej w M. przy ul [...] nie było możliwe, bowiem skarżący nie należeli do kręgu podmiotów wymienionych w art. 5 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. Dlatego należy uznać, że decyzja odmawiająca nieodpłatnego przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości nie narusza prawa.
Mają na uwadze przedstawione wyżej okoliczności sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny, uznając skargę za nieuzasadnioną, w oparciu o art.151 ustawy
z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) orzekł o jej oddaleniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło