II SA/Sz 240/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Sędzia WSA Arkadiusz Windak po rozpoznaniu w dniu 9 marca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. S. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie z Jej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie przyznania usług opiekuńczych postanawia przywrócić termin do wniesienia skargi Dnia [...] r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie wpłynęła, za pośrednictwem organu, skarga Z.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] utrzymującą w mocy decyzję Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] z dnia [...] r. nr [...] w sprawie przyznania pomocy skarżącej w formie usług opiekuńczych w wymiarze [...] godzin dziennie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie postanowieniem z dnia [...] r. odrzucił powyższą skargę jako wniesioną po upływie terminu przewidzianego do jej złożenia. Odpis postanowienia o odrzuceniu skargi został doręczony stronie w dniu [...] r., co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru (akta sądowe k. [...]). W dniu [...] r. skarżąca nadała w urzędzie pocztowym pismo, w którym wniosła o przywrócenie terminu do złożenia skargi do Sądu. We wniosku strona podała, że od [...]. do [...] r. była chora i nie opuszczała mieszkania, zaś w [...] r. przebywała w szpitalu. Pismem z dnia [...] r. strona zwróciła się z prośbą o potraktowanie wniosku z dnia [...] r. o przywrócenie terminu do złożenia skargi jako jednoczesny wniosek o przywrócenie 7-dniowego terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. W uzasadnieniu pisma Z.S. wyjaśniła, że nie opuszcza mieszkania samodzielnie od [...]r., wózek inwalidzki ręczny dostała w dniu [...] r., jednakże samodzielnie nie jest w stanie z niego korzystać. Skarżąca oświadczyła, że za datę ustania przyczyny można przyjąć datę [...] r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie postanowieniem z dnia [...] r. odrzucił wniosek Z.S. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi jako spóźniony. Na powyższe postanowienie skarżąca złożyła zażalenie powołując się na swoją trudną sytuację zdrowotną oraz na fakt bycia osobą samotną. Postanowieniem z dnia [...] r. sygn. akt I OZ 623/08 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie z dnia [...] r. Uzasadniając orzeczenie wskazano, że sąd pierwszej instancji niezbyt precyzyjnie zażądał wykazania daty ustania przyczyny uniemożliwiającej złożenie wniosków o przywrócenie terminu. W konsekwencji czego Z.S. w piśmie z dnia [...] r. podała dzień [...] r. jako datę ogólnie "ustania przyczyny", bez uściślenia, czy chodzi jej o początkową datę biegu terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi czy wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że twierdzenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, że termin do złożenia skargi wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia tej skargi upłynął w dniu [...] r., zaś termin do przywrócenia terminu do złożenia powyższego wniosku należy liczyć od wcześniejszej daty, to jest od powołanego przez stronę dnia [...] r., są przedwczesne i niekonsekwentne. W dniu [...] r. wpłynęło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie pismo Z.S. działającej przez adwokata wyznaczonego z urzędu, w którym podkreśliła, że stan zdrowia, trudności w poruszaniu się oraz nieopuszczanie mieszkania stanowią przyczynę niezawinionego uchybienia terminu do dokonania stosownych czynności procesowych, w tym złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Dalej oświadczyła, że wysłanie korespondencji możliwe było tylko wtedy, gdy poprosiła o to znajomego przechodnia lub listonosza. Zarządzeniem z dnia [...] r. Sąd wezwał pełnomocnika skarżącej do wykazania, w którym konkretnie dniu ustała przyczyna umożliwiająca złożenie wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Sąd pouczył pełnomocnika, że niewykonanie zobowiązania w terminie 7-dniowym spowoduje odrzucenie wniosku. W zakreślonym przez Sąd terminie skarżąca nadesłała pismo procesowe, w którym wskazała datę [...] r. jako dzień ustania przyczyny uchybienia terminu, bowiem w tym dniu znalazła osobę, która wysłała jej korespondencję. Postanowieniem z dnia [...] r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie przywrócił skarżącej termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. W uzasadnieniu orzeczenia Sąd stwierdził, że skarżąca należycie uprawdopodobniła brak swojej winy w niedotrzymaniu terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi. Niezachowanie terminu nastąpiło z przyczyn od niej niezależnych tj. z powodu niepełnosprawności oraz niemożności skorzystania z pomocy innej osoby. Jak wynika z wyjaśnień skarżącej, trudności zdrowotne o charakterze przewlekłym uniemożliwiają jej samodzielne nadanie pism na poczcie, a tym samym dokonanie czynności procesowych w terminie. W związku z tym, jako osoba samotna, musi korzystać z pomocy osób trzecich, które wyrażą na to zgodę. Nie można w takiej sytuacji stronie zarzucić braku należytej staranności. Ponadto Sąd zaznaczył, że skarżąca spełniła również pozostałe przesłanki warunkujące skuteczność wniosku o przywrócenie uchybionego terminu, tj. dokonała niezwłocznie wymaganej czynności, jak tylko ustała przyczyna uchybienia terminu oraz złożyła rozpoznawany wniosek w wymaganym terminie 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią przepisu art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej ustawą, jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. W myśl natomiast przepisu art. 87 § 1 ustawy pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Termin do wniesienia wniosku jest ustawowym terminem procesowym, który jest również przywracany na zasadach ogólnych. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4). Ponadto we wniosku należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminowi (art. 87 § 2). Stosownie do treści przywołanych powyżej przepisów, przywrócenie terminu może więc nastąpić jedynie wówczas, gdy spełnione zostały łącznie trzy przesłanki: wniosek o przywrócenie terminu został złożony w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi, zainteresowany uprawdopodobnił, że uchybił terminowi bez swojej winy, dopełniona została czynność, dla której określony był termin. Brak choćby jednej z tych przesłanek uniemożliwia przywrócenie terminu. W orzecznictwie wyrażony jest pogląd, zgodnie z którym brak winy po stronie podmiotu dokonującego lub zamierzającego dokonać określonej czynności procesowej stanowi konieczną, a jednocześnie podstawową przesłankę przywrócenia terminu. Przy czym brak winy można przyjąć tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych okolicznościach wysiłku. Zaś do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminowi zalicza się np. przerwę w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar itp. Ocena braku winy pozostaje w gestii sądu, który dokonuje przedmiotowej oceny biorąc pod uwagę wszystkie okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i mając na względzie także uchybienia spowodowane nawet lekkim niedbalstwem. Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy wskazać należy, że skarżąca jako przyczynę uchybienia terminu do wniesienia skargi wskazała zły stan zdrowia (niepełnosprawność) oraz brak możliwości skorzystania z pomocy osób trzecich. W wyjaśnieniach składanych do Sądu oświadczyła, że w dniu [...] r. uległa wypadkowi i od tego czasu nie jest w stanie samodzielnie opuścić mieszkania oraz wysłać samodzielnie korespondencji. Jest inwalidką ruchu [...] grupy, poruszającą się za pomocą wózka inwalidzkiego. Nie ma przyjaciół, ani bliskich, którzy mogliby jej pomóc, wobec tego musi prosić znajomych, przychodniów lub listonosza o wysłanie poczty. Mając na uwadze powyższe, należy uznać, że w niniejszej sprawie strona skarżąca należycie uprawdopodobniła brak swojej winy w niedochowaniu terminu do złożenia skargi. Niezachowanie terminu nastąpiło z przyczyn od niej niezależnych tj. z powodu niepełnosprawności oraz niemożności skorzystania z pomocy innej osoby. Jak wynika z wyjaśnień skarżącej trudności zdrowotne o charakterze przewlekłym, uniemożliwiają jej samodzielne nadanie pism na poczcie, a tym samym dokonanie czynności procesowych w terminie. W związku z tym, jako osoba samotna, musi korzystać z pomocy osób trzecich, które wyrażą na to zgodę. Nie można w takiej sytuacji stronie zarzucić braku należytej staranności. Zdaniem Sądu skarżąca spełniła również pozostałe przesłanki warunkujące skuteczność wniosku o przywrócenie uchybionego terminu . Jak wynika z akt sprawy wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi złożony wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, opatrzony datą [...]r., został nadany w urzędzie pocztowym dnia [...] r. W odpowiedzi na wezwanie Sądu, jako datę ustania przyczyny uchybienia terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, pełnomocnik skarżącej wskazał na dzień[...] r., wyjaśniając, że w tym dniu skarżąca mogła posłużyć się osobą trzecią w celu wysłania korespondencji. Sąd dał wiarę powyższym wyjaśnieniom i uznał, że w tej dacie ustała również przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi. Mając na uwadze okoliczności sprawy, stwierdzić należy, że wniosek został złożony z zachowaniem terminu określonego w art. 87 § 1 ustawy. Ponadto strona dokonała czynności procesowej, dla której był ustanowiony uchybiony termin, tj. złożyła skargę, która wpłynęła do Sądu w dniu [...] r. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, na podstawie art. 86 § 1 ustawy, orzekł jak w sentencji.