II SA/Sz 241/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Iwona Tomaszewska, Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz (spr.),, Sędzia NSA Grzegorz Jankowski, Protokolant Aneta Kukla, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 czerwca 2008 r. sprawy ze skargi M. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę. M. D. wnioskiem z dnia [...] r. wystąpiła do Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia w związku z koniecznością opieki nad dzieckiem – synem M, który orzeczeniem z dnia [...] r. został zaliczony do osób niepełnosprawnych. Kierownik Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej działający na podstawie upoważnienia nr [...] Burmistrza Gminy i Miasta z dnia [...] r. do postępowania w sprawie zaświadczeń rodzinnych, a także do wydawania w tych sprawach decyzji administracyjnych na podstawie art. 17 ust. 1, 2 i 5 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t. jedn. Dz. U. Nr 139, poz. 992 z późn. zm.), art. 104 Kpa oraz § 7 ust. 1, 2 pkt 1, 2, 3, 4 Rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. Nr 105, poz. 991 z późn. zm.) odmówił M. D. świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad dzieckiem M. D. Z ustaleń organu I instancji wynika, iż M. D. wymaga stałej i długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Na wniosek M. D. jej syn M. został skierowany przez Starostę do Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego w [...] na podstawie orzeczenia nr [...] z dnia [...] r. wydanego przez Poradnię Psychologiczno-Pedagogiczną o potrzebie kształcenia specjalnego. Z zaświadczenia wystawionego przez powyższy Ośrodek wynika, że M. ma zapewnioną całodobową opiekę, z której korzysta przez 3 dni w tygodniu. W ocenie organu I instancji, jeżeli Ośrodek Szkolno-Wychowawczy zapewnia wychowankom całodobową opiekę zgodnie z § 12 ust. 3 i 5 Statutu Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego i wychowanek ma możliwość skorzystania z niej przez 5 dni w tygodniu, to nie należy się osobie ubiegającej się świadczenie pielęgnacyjne, chyba, że przedstawi zaświadczenie ośrodka, o którym mowa w § 7 ust. 2 pkt 4 Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o zaświadczenia rodzinne (Dz. U. Nr 105, poz. 881 ze zm.) o nieskorzystaniu w nim z całodobowej opieki. Organ I instancji powołując się na treść art. 17 ust. 5 lit. b ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o zaświadczeniach rodzinnych uznał, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba wymagająca opieki została umieszczona w rodzinie zastępczej, w specjalnym ośrodku szkolno-wychowawczym i korzysta w nim z całodobowej opieki albo w związku z koniecznością kształcenia, rewalidacji lub rehabilitacji w placówce zapewniającej całodobową opiekę przez co najmniej 5 dni w tygodniu z wyjątkiem zakładów opieki zdrowotnej. Na powyższą decyzję M. D. wniosła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego , w którym podniosła, że syn ze względu na dysfunkcje i ograniczenia wynikające z choroby nie może korzystać z tej formy kształcenia, jaką proponuje Ośrodek Szkolno-Wychowawczy w pełnym zakresie, co oznacza, że nadal na niej spoczywa obowiązek bezpośredniej opieki przez pozostałe cztery dni w tygodniu. Opieka nad synem uniemożliwia skarżącej podjęcie pracy zawodowej. Według M. D. organ wydając decyzje kierował się zbyt literalnym brzmieniem przepisów i niedokładnie przeanalizował wszystkie aspekty sprawy, pozbawiając skarżącą prawa do świadczenia. Nikt nie wziął pod uwagę rzeczywistego czasu pobytu jej syna w placówce tak jakby to nie miało żadnego znaczenia. W wyniku rozpoznania odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie kwestionując ustaleń faktycznych poczynionych przez organ I instancji decyzją z dnia [...] r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Według Samorządowego Kolegium Odwoławczego w myśl przepisów art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych, świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad dzieckiem przysługuje matce lub ojcu dziecka, jeżeli nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współdziałania na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, albo orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Jak wynika z akt sprawy syn strony urodzony dnia [...] r. posiada orzeczenie o niepełnosprawności ze wskazaniami, o których wyżej mowa. W myśl przepisów art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. b cyt. ustawy świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba wymagająca opieki została umieszczona w rodzinie zastępczej, w specjalnym ośrodku szkolno-wychowawczym i korzysta w nim z całodobowej opieki albo w związku z koniecznością kształcenia, rewalidacji lub rehabilitacji w placówce zapewniającej całodobową opiekę co najmniej 5 dni w tygodniu, z wyjątkiem zakładów opieki zdrowotnej. Odmowa przyznania świadczenia została uzasadniona faktem umieszczenia syna strony w Specjalnym Ośrodku Szkolno-Wychowawczym , do którego został skierowany decyzją Starosty wydanej na podstawie orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego, który to Ośrodek zapewnia całodobową opiekę co najmniej 5 dni w tygodniu. Zdaniem organu odwoławczego z wyżej wymienionych przepisów wynika, że w przypadku umieszczenia dziecka w placówce decydujący o przyznaniu świadczenia jest fakt czy ośrodek taki zapewnia całodobową opiekę co najmniej przez 5 dni w tygodniu a nie faktyczny czas przebywania w niej dziecka. Ze Statutu Ośrodka, w którym przebywa syn strony wyraźnie wynika, że grupy wychowawcze Ośrodka funkcjonują całodobowo zapewniając całkowitą opiekę przez co najmniej 5 dni w tygodniu (§ 12 ust. 3 Statutu). Według o ceny Samorządowego Kolegium Odwoławczego, organ I instancji, zgodnie z przepisami, zbadał cel umieszczenia dziecka w placówce oraz to, czy zapewnia ona całodobową opiekę nie ma zaś obowiązku badania, czy dziecko faktycznie korzysta z takiej opieki i jak długo tam przebywa. Na decyzje organu II instancji M. D. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego . W skardze tej podniosła te same argumenty co w odwołaniu od decyzji organu I instancji nadto podkreśliła, iż musi być gotowa do przyjęcia opieki nad synem w każdej chwili bowiem Ośrodek opieki tej nie zapewnia kiedy dziecko choruje. Gdyby dziecko skarżącej było zdrowe lub przynajmniej na tyle sprawne, aby mogło przebywać w placówce przez założone przez ustawodawcę 5 dni w tygodniu, skorzystałaby z możliwości usamodzielnienia się przez podjęcie pracy zawodowej. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie. W świetle ustalonego stanu faktycznego Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje jeżeli osoba wymagająca opieki została umieszczona w rodzinie zastępczej, w specjalnym ośrodku szkolno-wychowawczym i korzysta w nim z całodobowej opieki albo w związku z koniecznością kształcenia, rewalidacji lub rehabilitacji w placówce zapewniającej całodobową opiekę co najmniej 5 dni w tygodniu z wyjątkiem zakładów opieki zdrowotnej. W ocenie Sądu przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego uzależnione jest wyłącznie od tego czy placówka, w której przebywa dziecko zapewnia całodobową opiekę przez co najmniej 5 dni w tygodniu, nie jest natomiast istotny wymiar czasu, w jakim dziecko przebywa w danej placówce. Statut Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego w § 12 pkt 3 przewiduje całodobowe funkcjonowanie grup wychowawczych Ośrodka zapewniając wychowankom opiekę przez co najmniej 5 dni w tygodniu zaś pkt 7 tego paragrafu stanowi, iż wychowanek Ośrodka ma zapewnioną opiekę całodobowo, wyżywienie i możliwość korzystania z gabinetów, świetlic, sypialni, sali gimnastycznej, placu zabaw. Bez znaczenia dla rozstrzygnięcia tej sprawy jest fakt, iż skarżąca zabiera dziecko z Ośrodka na pozostałe dni tygodnia i wówczas, gdy jest chore, istotnym jest to, że placówka, w której przebywa dziecko zapewnia całodobową opiekę przez co najmniej 5 dni w tygodniu W tym stanie rzeczy na podstawie art. 151 P.p.s.a. należało orzec jak w wyroku.