II SA/Sz 241/14

WyrokWSA w Szczecinie2014-07-03

Skład orzekający: Maria Mysiak, Barbara Gebel, Marzena Iwankiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odszkodowanie za nieruchomość wydzieloną pod drogi publiczne, na podstawie ostatecznej decyzji podziałowej, powinno być ustalone w postępowaniu odszkodowawczym, nawet jeśli status prawny tych dróg (publiczne vs wewnętrzne) jest kwestionowany?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że ustalenie, czy działki wydzielone pod drogi przeszły na własność gminy z mocy prawa, nie jest przedmiotem postępowania odszkodowawczego, lecz wynika wprost z ostatecznej decyzji podziałowej. Skoro decyzja podziałowa nie została wyeliminowana z obrotu prawnego, a działki te zapewniają dojazd do drogi gminnej i są ogólnodostępne, należy się odszkodowanie dla byłego właściciela. Prawo międzynarodowe, w tym Konwencja o Ochronie Praw Człowieka, gwarantuje ochronę własności i prawo do odszkodowania w przypadku jej ograniczenia.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła ustalenia odszkodowania za działki gruntu, które na mocy decyzji Wójta Gminy o podziale nieruchomości przeszły z mocy prawa na własność Gminy D. jako drogi publiczne. Wójt Gminy kwestionował status tych dróg jako publicznych, twierdząc, że mają one charakter wewnętrzny. Organy administracji ustaliły odszkodowanie, a Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Starosty. Gmina wniosła skargę do WSA, domagając się uchylenia decyzji.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Mysiak (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel, Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Protokolant starszy sekretarz sądowy Małgorzata Płocharska-Małys, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 3 lipca 2014 r. sprawy ze skargi Gminy na decyzję Wojewody z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość oddala skargę. Wójt Gminy decyzją z dnia [...] r., nr [...] , na podstawie art. 96 ust. 1 i art. 97 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. Nr 115, poz. 741), po rozpatrzeniu wniosku D. i W. M. , w pkt 1 rozstrzygnięcia zatwierdził projekt podziału działki nr [...] , położonej w D., gmina D., na [...] działek o nr od [...] , wskazując, że działki nr [...] przeznaczone są na drogi. W pkt 2 stwierdził, że nowo wydzielone działki mają bezpośredni dostęp do drogi publicznej. W pkt 3 stwierdził, że działki gruntu nr [...] , wydzielone pod drogi, z mocy prawa, z dniem z którym decyzja stała się ostateczna, przechodzą na własność gminy D. W pkt 4 podał, że decyzja po uprawomocnieniu się stanowi podstawę do dokonania stosownych wpisów do księgi wieczystej nr [...] oraz w operacie ewidencji gruntów. Pismem z dnia 29 lutego 2012 r. D. i W. M., działając przez pełnomocnika, zwrócili się do Starostwa o ustalenie odszkodowania za działki gruntu, które przeszły na własność Gminy D. z przeznaczeniem pod drogi. We wniosku zaznaczyli, że nie doszło do uzgodnienia odszkodowania z Gminą, wobec czego wnoszą o ustalenie należnego odszkodowania przez rzeczoznawcę majątkowego. Starosta Sławieński decyzją z dnia [...] r., znak: [...] , na podstawie art. 98 ust. 3, art. 130 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (j.t. Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.), orzekł o ustaleniu odszkodowania w wysokości [...] zł za nieruchomości oznaczone jako działki nr [...] o ogólnej pow. [...] m2, obręb [...] jednostka ewidencyjna [...] , nabyte przez Gminę D. pod drogi publiczne na mocy decyzji Wójta Gminy D. z dnia [...] r. znak [...] w sprawie podziału działki nr [...] o pow. ogólnej [...] ha oraz, że wypłata odszkodowania przez Gminę D. na rzecz D. i W. M. nastąpi jednorazowo, w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna. Wojewoda decyzją z dnia [...] r., znak:[...] , po rozpatrzeniu odwołania Wójta Gminy od wyżej wymienionej decyzji z dnia 12 października 2012 r., uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, wskazując na naruszenie przepisów prawa materialnego - art. 98 ustawy o gospodarce nieruchomościami, oraz prawa formalnego, w szczególności art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. Nawiązując do zaleceń zawartych w ww. decyzji Wojewody organ I instancji uzupełnił akta sprawy o: * wypis i wyrys z planu zagospodarowania przestrzennego miejscowości Dąbki - Uchwała Nr XIV/111/92 Rady Gminy Darłowo z dnia 8 maja 1992 r. w sprawie zatwierdzenia planu zagospodarowania przestrzennego miejscowości Dąbki (Dz. U. Nr 2, poz. 12 z dnia 11 lutego 1993 r.), obowiązującego w dniu 18 listopada 1998 r., dla działek nr [...] , położonych w obrębie D., gm. D.; * poświadczoną za zgodność z oryginałem kserokopię decyzji Wójta Gminy z dnia [...] r., znak [...] , dotyczącej zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości oznaczonej działką nr [...] o pow. [...] ha, położonej w D., gmina D., będącej własnością D. i W. M., na działki nr [...] - poświadczoną za zgodność z oryginałem kserokopię wykazu zmian gruntowych dla działki nr [...], obręb D., gm. D., pochodzącego z operatu przekazanego do WODGiK w dniu 6 grudnia 1998 r. Organ I instancji uzyskał także od Wójta Gminy informację, że przedmiotowe działki stanowią drogi publiczne klasy drogi lokalnej, oznaczone w obowiązującym planie zagospodarowania przestrzennego symbolem KL (dz. Nr [...] ) oraz drogi publiczne klasy drogi dojazdowej oznaczone w obowiązującym planie symbolem KD (dz. nr [...] ). Drogi te służą zarówno mieszkańcom m. D. i kuracjuszom, turystom Uzdrowiska D., tworząc układ komunikacyjny wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną tej miejscowości. W ramach postępowania wyjaśniającego Starosta w dniu 7 maja 2013 r. dokonał przeglądu ksiąg wieczystych [...]i stwierdził, że w księdze wieczystej [...] , na wniosek z grudnia 1998 r. D. i W. M., w miejsce działki nr [...] o pow. [...] ha wpisano dnia [...] r. działki: [...] o pow.[...] ha; w księdze tej brakuje działek [...] . Natomiast w księdze wieczystej [...] znajduje się wniosek Urzędu Gminy D. z dnia 25 lutego 2011 r. o wpisanie w[...] prawa własności na rzecz Gminy D. działek nr [...] , wydzielonych pod drogi, położonych w D., gm. D., na podstawie prawomocnej decyzji Wójta Gminy D. nr [...] z dnia [...] r. Pismem z dnia [...] r., Dz. Kw. [...] wezwano Gminę D. do złożenia wniosku o wpis na prawidłowym formularzu, a zarządzeniem z dnia 15 kwietnia 2011 r., Dz. Kw. [...] nastąpił zwrot wniosku. Nadto pismem z dnia 14 czerwca 2013 r. Starosta zwrócił się do Wójta Gminy D. o niezwłoczne podjęcie działań zmierzających do założenia księgi wieczystej dla przedmiotowych działek i ujawnienia prawa własności Gminy D. W odpowiedzi z dnia [...] r. Wójt Gminy D. poinformował, że księga wieczysta zostanie założona po zakończeniu postępowania wyjaśniającego, na podstawie zapisów ustawy z dnia 07.09.2007 r. o ujawnieniu w księgach wieczystych prawa własności nieruchomości Skarbu Państwa oraz jednostek samorządu terytorialnego (Dz. U. z 2012 r. poz. 1460). W dniu 20 czerwca 2013 r. rzeczoznawca majątkowy potwierdziła aktualność operatu szacunkowego sporządzonego w dniu 29 lipca 2012 r., określającego wartość rynkową prawa własności nieruchomości gruntowej dla potrzeb ustalenia odszkodowania za działki gruntu wydzielone pod drogi publiczne, które z mocy prawa przeszły na własność gminy. Decyzją z dnia[...] r., znak: [...] , Starosta ponownie ustalił na rzecz D. i W. M. odszkodowanie w wysokości [...] zł, z tytułu nabycia pod drogi publiczne przez Gminę D. nieruchomości oznaczonych jako działki nr: [...] o ogólnej pow. [...] m2, położonych w obrębie D., jednostka ewidencyjna D. Wójt Gminy D. odwołał się od decyzji Starosty S. z dnia 12 listopada 2013 r. zarzucając rażące naruszenie prawa. Na tej podstawie wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postepowania w sprawie. Wskazał, że organ I instancji nie wyjaśnił istotnych okoliczności sprawy dotyczących własności działek za które ustalił odszkodowanie. Zaznaczył, że ww. działki, którym w wyniku podziału przyznano funkcje dróg, miały wyłącznie charakter dróg wewnętrznych. Rozpatrując kolejne odwołanie Wojewoda decyzją z dnia [...] r., Nr [...] – utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wyjaśnił, że przesłankami ustalenia odszkodowania za nieruchomość wydzieloną pod drogę publiczną, zgodnie z przepisem art. 98 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, jest istnienie w obrocie prawnym decyzji podziałowej wydanej na wniosek dotychczasowego właściciela lub użytkownika wieczystego oraz wydzielenie na jej podstawie danej działki pod drogę publiczną - gminną, powiatową, wojewódzką lub krajową, lub pod poszerzenie istniejącej drogi publicznej. Badanie przesłanek warunkujących ustalenie w trybie administracyjnym odszkodowania za utracone prawo własności następuje na podstawie analizy treści decyzji podziałowej. W dacie wydania przez Wójta Gminy D. decyzji podziałowej obowiązywał przepis art. 98 ust. 1 zd. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. Nr 115, poz. 741) w swojej pierwotnej wersji, który stanowił, że działki gruntu wydzielone pod drogi z nieruchomości, której podział został dokonany na wniosek właściciela, przechodzą z mocy prawa na własność gminy z dniem, w którym decyzja o podziale stała się ostateczna, a orzeczenie o podziale prawomocne. W doktrynie i orzecznictwie przyjmowano, że na własność jednostki samorządu terytorialnego albo Skarbu Państwa przechodziły jedynie drogi publiczne w rozumieniu ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych. Ustawodawca w art. 98 ust. 1 ustawy wymienił określone kategorie dróg, o których mowa w ustawie o drogach publicznych (gminne, powiatowe, wojewódzkie, krajowe). W tej sytuacji należy przyjąć, że wskazanie tych kategorii w omawianym przepisie ma związek raczej z tym, który podmiot publiczny ma się stać właścicielem działek wydzielonych pod drogi, a nie z nadawaniem kategorii drogom, które jeszcze nie zostały wybudowane. Dlatego powszechnie uważa się, że przepis ten należy rozumieć w ten sposób, że na podstawie funkcji danej drogi ustala się, jaka powinna docelowo być kategoria danej drogi i kto ma w związku z tym zostać właścicielem wydzielonych pod drogę działek gruntu (wyrok WSA w Olsztynie z dnia 15.01.2013 r., sygn. akt II SA/Ol 1314/12). Działaniem ustawy o gospodarce nieruchomościami objęte są nie tylko drogi istniejące, lecz także drogi dopiero planowane. Zakres pojęciowy określenia "droga publiczna" w tej ustawie jest szerszy niż w ustawie o drogach publicznych. Wynika to jednoznacznie z brzmienia art. 98 ust. 1 ustawy. Skoro bowiem chodzi o wydzielenie działki pod drogę, to znaczy, że droga jeszcze nie istnieje, lecz objęta jest założeniem planistycznym i ma powstać w przyszłości (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 11.07.2012 r., sygn. akt IICSK 709/11, Lex nr 1215615). Dalej Wojewoda wskazał, że zagadnieniem spornym w rozpatrywanej sprawie jest to, czy w wyniku decyzji podziałowej działki nr [...] , położone w obrębie D., zostały wydzielone pod drogi publiczne, przeszły z mocy prawa na własność Gminy D. oraz czy w związku z tym właścicielom ww. działek przysługuje prawo do odszkodowania w trybie art. 98 ust. 1 i 3 ustawy. Skutki prawne, o których mowa w art. 98 ust. 1 ustawy, w postaci utraty własności (bądź prawa użytkowania wieczystego) działek wydzielonych pod drogi publiczne nie są przedmiotem rozstrzygnięcia decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości, ale są następstwem tej decyzji i nie mają na nie wpływu ani dotychczasowy właściciel (użytkownik wieczysty), ani organ orzekający o zatwierdzeniu podziału nieruchomości (wyrok WSA w Kielcach z dnia 08.08.2013 r., sygn. akt II SA/Ke 328/13). Przejście prawa własności nie dokonuje się z mocy decyzji w sprawie podziału, ale z mocy prawa. Należy jednak przeanalizować treść tego rozstrzygnięcia w celu ustalenia jego skutków. Późniejsze zdarzenia potwierdzają przeznaczenie spornych działek pod drogi publiczne. W obowiązującym planie zagospodarowania przestrzennego Gminy Darłowo, zatwierdzonym Uchwałą Nr XXII/282/05 Rady Gminy Darłowo z dnia 30 czerwca 2005 r. (Dz. Urz. Woj. Zach. z 2006 r. Nr 96, poz. 1815) przedmiotowe działki stanowią drogi publiczne oznaczone symbolem: KL - drogi publiczne klasy drogi lokalnej (działki nr [...] ) oraz symbolem KD - drogi publiczne klasy drogi dojazdowej (działki nr [...] ). Ponadto Wójt Gminy D. poinformował, że drogi te służą zarówno mieszkańcom miejscowości D. i kuracjuszom, turystom Uzdrowiska D., tworząc układ komunikacyjny wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną tej miejscowości. W ocenie organu odwoławczego organ I instancji prawidłowo przyjął, że działki nr [...] zostały wydzielone pod drogi publiczne - drogi gminne. Dla oceny statusu prawnego nieruchomości wydzielonej pod drogę podstawowe znaczenie ma nie jej administracyjna kwalifikacja, ale zasady jej użytkowania oraz dostępność. Drogi połączone z siecią dróg publicznych, a przede wszystkim nie przeznaczone do wyłącznego użytku mieszkańców zamkniętego osiedla, lecz ogólnodostępne, służące nieograniczonej licznie potencjalnych użytkowników, którzy mogą korzystać z nich na podobnych zasadach, jak z dróg wybudowanych i utrzymywanych przez samorząd lub inny podmiot publiczny, należy zaliczyć do dróg publicznych. Taka wykładnia pojęcia "drogi" czy też "drogi publicznej" zawartego w art. 98 ust. 1 ustawy jest przy tym zgodna z przepisami ustawy zasadniczej, a zwłaszcza z art. 21 ust. 2, art. 31 ust. 3 oraz art. 64 Konstytucji RP, zapobiega bowiem sytuacji faktycznego odjęcia władztwa nad rzeczą bez stosownego odszkodowania (Wyrok WSA w Poznaniu z dnia 12.04.2011 r., sygn. akt II SA/Po 33/11). Końcowo Wojewoda podał, że rzeczoznawca majątkowy określił wartość rynkową prawa własności gruntu działek nr [...] na kwotę [...] zł. Stan nieruchomości przyjęto na dzień 18 listopada 1998 r., tj. dzień wydania decyzji podziałowej. Do określenia wartości prawa własności gruntu działek [...] przyjęto nieruchomości przeznaczone pod zabudowę mieszkaniową z usługami, poddając analizie transakcje nieruchomościami gruntowymi niezabudowanymi w D. w okresie czerwiec 2001 r. - lipiec 2012 r., przeznaczonymi pod zabudowę. Do określenia wartości prawa własności gruntu działki nr [...] przyjęto transakcje gruntami przeznaczonymi pod drogi, zawarte w czerwcu, lipcu i grudniu 2011 r. na terenie gminy K. i M. W operacie zastosowano podejście porównawcze, metodę porównywania parami; przyjęto zerową poprawkę na trend czasowy. W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Burmistrz D. zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a zwłaszcza: 1) art. 98 i art. 130 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.) poprzez bezpodstawne uznanie, że działki nr [...] położone w miejscowości D. przeszły z mocy prawa na własność Gminy D., uwzględnienie ich przeznaczenia na podstawie aktualnego stanu faktycznego i prawnego, art. 1-7 ustawy z dnia ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2013 r. poz. 260 ze zm.) poprzez uznanie powyższych działek za drogi spełniające warunki wymagane dla dróg publicznych, 2) naruszenie przepisów postępowania w tym w szczególności art. 6, art. 7, art. 77, art. 80 i art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. poprzez utrzymanie w mocy niezgodnej z prawem decyzji organu I instancji, wydanie decyzji nie znajdującej oparcia w materiale dowodowym, niewłaściwą oceną zebranych w sprawie dowodów. Wskazując na powyższe wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji, jak również decyzji Starosty W uzasadnieniu skargi podniesiono, że ww. działki nie stanowią własności Gminy D., bowiem w istniejącym w dacie wydania decyzji stanie faktycznym i prawnym nie mogły przejść z mocy prawa na własność gminy. Skarżąca wyjaśniła, że działki, którym w wyniku podziału przyznano funkcję dróg, miały wyłącznie charakter dróg wewnętrznych. Powstały tylko w tym celu, aby skomunikować z drogami publicznymi działki powstałe w wyniku podziału działki nr [...] , na wniosek i w interesie właścicieli D. i W. M. W planie zagospodarowania przestrzennego obowiązującym w 1998 r. nie były przewidziane na obszarze działki nr [...] żadne drogi. Potwierdza to mapa planu i oznaczenia przedmiotowej działki, określające funkcje budownictwa jednorodzinnego, pensjonatowego i usług. Potwierdzają to dokumenty podziałowe, tj. mapa oraz wykaz nieruchomości przed i po podziale. Z wykazu wyraźnie wynika, że działka nr [...] była sklasyfikowana jako rola, pastwiska i rowy, a dopiero po podziale dopisano dodatkową klasyfikację, oprócz dotychczasowej. Wydzielenie przez geodetę niektórych działek umożliwiających skomunikowanie pozostałych działek było konieczne z uwagi na wyżej już wskazane uregulowania art. 93 ust. 3. Wydzielone jako drogi działki miały więc charakter wyłącznie wewnętrzny i powstały na potrzeby użytkowników pozostałych działek wydzielonych z działki [...]. Skarżąca zarzuciła, że Wojewoda (a wcześniej Starosta) w zaskarżonej decyzji pominął powyższe okoliczności, a decyzję wydał uwzględniając stan faktyczny i prawny obowiązujący nie w dniu wydania decyzji podziałowej, a po tej dacie, tj. w szczególności wynikający z planu uchwalonego w 2005 r. Skarżąca zwróciła uwagę, że w planie z 2005 r. tylko działka nr [...] znajduje się na obszarze z funkcją m.in. dróg lokalnych oraz terenie zabudowy, natomiast działki [...] znajdują się na terenie funkcji zabudowy (MU-1). W odpowiedzi na skargę Wojewoda nie znajdując podstaw do zmiany stanowiska w sprawie wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny u z n a ł, co następuje: Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji prowadzona na podstawie art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) doprowadziła do stwierdzenia, że skarga nie jest zasadna. W przedmiotowej sprawie kwestią sporną miedzy stronami stały się ustalenia czy projekt podziału działki nr [...] przewidywał przejście działek nr [...] na własność gminy i czy te działki na własność gminy przeszły, a także jaki charakter mają nowo powstałe drogi. Zdaniem Sądu takie ustalenia, dokonane i wynikające wprost z treści ostatecznej decyzji podziałowej, nie mogą być dokonywane na etapie postępowania odszkodowawczego. Po pierwsze dlatego, że ewentualne badanie tych kwestii mogłoby mieć znaczenie w ramach postępowania o weryfikację ostatecznej decyzji podziałowej. Po drugie dlatego, że stosownie do przepisu art. 98 ust. 1 zdanie pierwsze ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. Nr 115, poz. 741) – dalej "u.g.n.", przejście prawa własności nieruchomości gruntu wydzielonego pod drogi z nieruchomości objętej podziałem następowało z mocy prawa i nie wymagało wydania dodatkowej decyzji o przejściu własności. W decyzji podziałowej zawarto jednoznaczne stwierdzenie, że działki nr [...] wydzielone pod drogi z mocy prawa z dniem z którym decyzja stanie się ostateczna przechodzą na własność gminy D. Z projektu podziału działki [...] wynika, a czego skarżąca nie kwestionuje, że drogi zlokalizowane na działkach nr [...] będą zapewniały dojazd do drogi gminnej właścicielom nowopowstałych działek na obszarze zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej z drobnymi usługami nieuciążliwymi lub budownictwo pensjonatowe, a więc będą drogami publicznymi. Działka nr [...] została przeznaczona na poszerzenie ul. [...] , a droga na działkach nr [...] , nazwana ul. [...] , jest połączona z drogą publiczną - ul. [...] , a zatem, jako ulica wchodzi w sieć dróg ogólnodostępnych. Mając na uwadze, że polski system prawny nie dopuszcza przejęcia prywatnej nieruchomości bez jakiegokolwiek odszkodowania, konieczne było ustalenie w przedmiotowej sprawie odszkodowania dla byłego właściciela. Zwrócić należy uwagę, że współwłaściciele podzielonej działki [...] nie otrzymali odszkodowania - gwarantowanego na mocy art. 98 ust. 3 u.g.n. - za przejętą nieruchomość przeznaczoną pod budowę ogólnodostępnych ulic. Równocześnie podkreślić należy, że z przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami nie wynika, aby uprawnienie dochodzenia odszkodowania za odjęcie prawa własności działek gruntu wydzielonych przy podziale nieruchomości pod drogi, miało ulegać przedawnieniu (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 6 lutego 2009 r. sygn. akt I OSK 335/08 i z dnia 17 czerwca 2009 r. sygn. akt I OSK 874/08, niepubl.). Dodać również należy, że okoliczność, iż Gmina D. nie zadbała o ujawnienie w księdze wieczystej przysługującego jej prawa własności działek nr [...] położonych w obr. D. gm. D., pozostaje poza zakresem rozpatrywanej sprawy. To, że Wójt Gminy D. nie podjął kroków zmierzających do wpisania prawa własności do ksiąg wieczystych nie może być powodem do podważania skutków prawnych ostatecznej decyzji podziałowej z dnia 18 listopada 1998 r. Zdaniem Sadu trafnie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Wojewoda wskazał na Protokoły Nr 1 i Nr 4 do Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności sporządzonego w Paryżu dnia 20 marca 1952 r. oraz w Strasburgu dnia 16 września 1963 r. (Dz. U. z 1995 r. Nr 36, poz. 175 ze zm.) ratyfikowanych przez Polskę. Zgodnie z ich treścią każda osoba fizyczna i prawna ma prawo do poszanowania swojego mienia. Nikt nie może być pozbawiony swojej własności, chyba że w interesie publicznym i na warunkach przewidzianych przez ustawę oraz zgodnie z ogólnymi zasadami prawa międzynarodowego. Zatem także przepisy prawa międzynarodowego przewidują najdalej idącą ochronę prawa własności, w związku z czym uznać należy, że w przypadku ograniczenia tego prawa należy się odszkodowanie. Powołane normy narzucają sposób interpretacji każdej ingerencji władzy publicznej w prawo własności, a w szczególności własności nieruchomości. Słusznie też Wojewoda powołał się na wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w sprawie Bugajny i inni przeciwko Polsce z dnia 6 listopada 2007 r. (Application no. 22531/05), który zapadł na gruncie prawa międzynarodowego, a w kontekście przepisu art. 98 ust. 3 u.g.n. Trybunał uznał, że przeznaczenie w decyzji podziałowej prywatnej działki pod drogę istotnie ogranicza właściciela w korzystaniu z nieruchomości, a zatem oznacza pozbawienie posiadania w rozumieniu art. 1 Pierwszego Protokołu do Konwencji. W dalszej części orzeczenia Trybunał stwierdził, że podział nieruchomości powodujący powstanie wielu nowych działek i wydzielenie drogi niejako automatycznie powoduje, że droga ta będzie dostępna nie tylko dla wszystkich właścicieli ale również dla każdego chcącego z tej drogi skorzystać. Jedyny sposób w jaki działki wydzielone pod drogi mogą być wykorzystywane zgodnie z planem to drogi. Dlatego odmowa przejęcia tych działek i w konsekwencji wypłaty odszkodowania narusza cytowany art. 1 Pierwszego Protokołu. Mając na uwadze, że decyzja podziałowa nie została wyeliminowana z obrotu prawnego oraz fakt, iż D. i W. M. wystąpili o ustalenie i wypłatę odszkodowania, za prawidłowe należy uznać działanie organów administracji publicznej w tej sprawie. Postępowanie administracyjne zakończone wydaniem zaskarżonej decyzji, utrzymującej w mocy decyzję Starosty w sprawie ustalenia odszkodowania na rzecz D. i W. M. oraz zobowiązania Gminy do wypłaty tego odszkodowania, prowadzone było prawidłowo, zgodnie z obowiązującymi przepisami. Podstawę ustalenia tego odszkodowania stanowił art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n. Organy właściwie określiły też wysokość zasądzonego odszkodowania w oparciu o art. 130 u.g.n., tj. według stanu nieruchomości na dzień wydania decyzji podziałowej (tj. 18 listopada 1998 r.) oraz wartości nieruchomości w dniu wydania decyzji o odszkodowaniu. Strony nie kwestionowały ustalonej wysokości odszkodowania. Z tych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło