II SA/Sz 241/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz Sędzia WSA Krzysztof Szydłowski Protokolant Sekretarz sądowy Emilia Szeliga-Rydzewska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 14 maja 2026 r. sprawy ze skargi T. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia 29 stycznia 2026 r. nr SKO.N.M.430.3249.2025 w przedmiocie ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej oddala skargę. Decyzją z dnia 16 października 2025 r., nr DPZ.610045.6282-026808.2025.KKu wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta Szczecin, na podstawie art. 193 ust. 1 pkt 2, ust. 1a, 2, 6 i 6a, ust. 7a i 7b, art. 194 ust. 1 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz.U. 2025 poz. 572, dalej "u.w.r.p.z.", "ustawa o wspieraniu rodziny") solidarnie ustalono A. W. i T. W. opłatę za pobyt D. W. w pieczy zastępczej instytucjonalnej: - od dnia 1 lutego 2025 r. do 28 lutego 2025 r. w wysokości [...] zł w pieczy zastępczej instytucjonalnej, - od dnia 1 marca 2025 r do dnia faktycznego opuszczenia pieczy zastępczej instytucjonalnej, nie dłużej niż do ukończenia przez D. W. 25 roku życia w wysokości [...] zł miesięcznie. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, że syn A. i T. W. - D. W. postanowieniem Sądu Rejonowego Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie z dnia 5 lutego 2020 r. został umieszczony w dniu 5 lutego 2020 r. w Placówce Opiekuńczo – Wychowawczej typu socjalizacyjnego i interwencyjnego [...]" w S.. Natomiast od dnia 28 lutego 2020 r. wymieniony przebywał w Placówce Opiekuńczo – Wychowawczej typu socjalizacyjnego i interwencyjnego "L. Z." w S.. Następnie w dniu 9 października 2020 r. syn strony został przeniesiony do Placówki Opiekuńczo – Wychowawczej typu socjalizacyjnego [...]" w S.. Organ wskazał, że koszt utrzymania dziecka w tych placówkach wynosił do 28 lutego 2025 r. – [...] zł miesięcznie, natomiast od 1 marca 2025 r. koszt ten wynosi [...] zł miesięcznie. Powyższe wynika z zarządzeń Prezydenta Miasta Szczecin nr 87/24 z dnia 15 lutego 2024 r. oraz nr 67/25 z dnia 14 lutego 2025 r. Organ zacytował przepisy znajdujące zastosowanie w niniejszej sprawie i dodał, że decyzją z 19 marca 2025 r. odmówiono skarżącemu odstąpienia od ustalenia opłaty z tytułu pobytu syna w pieczy zastępczej. W odwołaniu od powyższej decyzji strona zwróciła się "z prośbą o odstąpienie opłaty w całości" za pobyt dzieci w pieczy zastępczej. Zobowiązany zaznaczył, że jego dzieci nie przebywają w placówce opiekuńczo – wychowawczej a jedynie widnieją w jej ewidencji. Córka P. od ponad 5 lat przebywa w Okręgowym Ośrodku Wychowawczym w K., zaś syn D. w Młodzieżowym Ośrodku Wychowawczym w B.. Skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, pracuje i zarabia [...] zł miesięcznie. Mieszka w użyczonym mu przez matkę mieszkaniu i płaci dobrowolnie na konto Centrum Opieki nad Dzieckiem alimenty w kwocie [...]zł na dwoje dzieci. Płaci ponadto do Centrum Usług Społecznych comiesięczną ratę [...] zł oraz koszty komornicze w kwocie [...]zł miesięcznie. Po rozwodzie w 2017 r. dzieci zostały przyznane przez Sąd matce, a w 2020 r. zostały jej zabrane i umieszczone w placówce na co skarżący nie miał żadnego wpływu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Szczecinie decyzją z dnia 29 stycznia 2026 r. nr SKO.N.M.430.3249.2025, wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. 2025. poz. 1691) oraz art. 193 ust. 1 pkt 2, ust. 1a, 2, 6,, ust. 6a, art. 194 ust. 1 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz.U. 2025 poz. 49) – utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Kolegium wyjaśniło, że decyzja w sprawie ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej pozostaje decyzją związaną, a zatem organ I instancji, ustalając wysokość opłaty obciążającej rodziców obowiązany był do ustalenia jedynie, jakie pozostają średnie miesięczne wydatki przeznaczone na utrzymanie dziecka w placówce i nie jest zobligowany ani uprawniony do brania pod uwagę innych okoliczności faktycznych, w tym także dotyczących sytuacji faktycznej, materialnej, życiowej strony. Stąd wszelkie tego rodzaju argumenty podnoszone w toku postępowania lub w odwołaniu nie mogą wpływać na treść decyzji ustalającej opłatę za pobyt dziecka w pieczy zastępczej. W ocenie Kolegium, bez znaczenia dla ponoszenia tej opłaty pozostają podniesione w odwołaniu twierdzenia, że dzieci skarżącego obecnie przebywają w ośrodkach zapewniających całodobowe wyżywienie. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych organ wskazał, że zastosowanie wobec nieletniego środka wychowawczego nie oznacza, że nie pozostaje on już w pieczy zastępczej. Wysokość opłaty jest zależna od formy pieczy zastępczej oraz wysokości wydatków ponoszonych przez organy samorządu terytorialnego z tego tytułu. W tym zakresie organ wydający decyzję podejmuje stosowne rozstrzygnięcie w warunkach związania treścią normy prawnej i nie dysponuje możliwością miarkowania wysokości tej opłaty. Organ ustala jedynie, od kiedy dziecko jest w pieczy zastępczej i ile wynoszą przyznane świadczenia oraz dodatki, o których mowa w art. 80 ust. 1 i art. 81 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, bądź ile wynoszą średnie miesięczne wydatki przeznaczone na utrzymanie dziecka w placówce lub ośrodku. W Skardze wniesionej na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie strona wniosła o jej uchylenie oraz "stwierdzenie braku podstaw do naliczenia opłat (odstąpienie od ustalenia opłaty w całości)". Zaskarżonej decyzji zarzuciła istotne naruszenie przepisów prawa materialnego oraz proceduralnego: 1. naruszenie prawa do informacji (art. 9 k.p.a.) oraz zasady praworządności (art. 6 k.p.a.) poprzez brak jasności działania organów i nieudzielenie wyczerpującej informacji na temat faktycznych podstaw naliczenia opłaty, pomimo złożonego zapytania z dnia 10 października 2025 r., 2. bezzasadne obciążenie opłatą, w sytuacji gdy faktyczne koszty utrzymania dzieci pokrywa Ministerstwo Sprawiedliwości, co kwestionuje faktyczną podstawę naliczeń przez CUS, 3. naruszenie art. 193 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, poprzez brak udokumentowania (zarządzeń Prezydenta Miasta) i udostępnienia faktycznej podstawy naliczenia opłaty w wysokości średnich miesięcznych wydatków. W ocenie strony, decyzja jest niesłuszna, gdyż opiera się na "zweryfikowanych i nieudokumentowanych kosztach". Pomimo wcześniejszego wystąpienia z prośbą o przedstawienie szczegółowego rozliczenia faktycznych wydatków na każde dziecko osobno, do dnia dzisiejszego skarżący nie otrzymał żadnej dokumentacji potwierdzającej te kwoty. Brak możliwości weryfikacji rzeczywistych kosztów utrzymania (w tym faktu, że koszty te są finansowane przez Ministerstwo Sprawiedliwości) uniemożliwia skuteczne odniesienie się do zasadności naliczonych opłat. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Szczecinie wniosło o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W piśmie z dnia 25 marca 2026 r. skarżący podniósł, że zarządzenie Prezydenta Miasta nie zastępuje dowodu na faktyczne poniesienie kosztu utrzymania jego syna D. , który od ponad 3 lat decyzją Sądu został umieszczony w Młodzieżowym Ośrodku Wychowawczym. Organ naruszył prawo strony do informacji, nie przedstawiając żadnych kalkulacji, ani dokumentacji wydatków. Skarżący dodał, że wydanie decyzji na kwotę przekraczającą [...] zł miesięcznie bez możliwości jej spłaty jest uderzeniem w podstawy egzystencji rodziny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, zważył co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1267 j.t.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2026 r., poz. 143, zwanej dalej: "p.p.s.a."). Przeprowadzona przez Sąd, w granicach tak określonej kognicji, kontrola legalności zaskarżonej decyzji, a także - z mocy art. 135 p.p.s.a. - decyzji organu pierwszej instancji wykazała, że decyzje te nie naruszają prawa w stopniu uzasadniającym ich wyeliminowanie z obrotu prawnego. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz.U. z 2025 r., poz. 49, dalej: "ustawa o wspieraniu rodziny"). Zgodnie z art. 193 ust. 1 pkt 2 tej ustawy, za pobyt dziecka w pieczy zastępczej rodzice ponoszą miesięczną opłatę w wysokości średnich miesięcznych wydatków przeznaczonych na utrzymanie dziecka w placówce opiekuńczo-wychowawczej, regionalnej placówce opiekuńczo-terapeutycznej oraz interwencyjnym ośrodku preadopcyjnym - w przypadku umieszczenia dziecka w placówce opiekuńczo-wychowawczej, regionalnej placówce opiekuńczo-terapeutycznej oraz interwencyjnym ośrodku preadopcyjnym. Stosownie do art. 194 ust. 1 ustawy opłatę, o której mowa w art. 193 ust. 1 ustala, w drodze decyzji starosta. W myśl art. 194 ust. 2 ww. ustawy szczegółowe warunki umorzenia w całości lub w części, łącznie z odsetkami, odroczenia terminu płatności, rozłożenia na raty lub odstępowania od ustalenia opłaty, o której mowa w art. 193 ust. 1, określa w drodze uchwały rada powiatu. Jednocześnie starosta na wniosek lub z urzędu, uwzględniając powyższą uchwałę, może umorzyć w całości lub w części łącznie z odsetkami, odroczyć termin płatności, rozłożyć na raty lub odstąpić od ustalenia tej opłaty (art. 194 ust. 3 cytowanej ustawy). Konstrukcja powołanych przepisów uzasadnia stwierdzenie, że ustalenie opłaty za pobyt dziecka w instytucjonalnej pieczy zastępczej, o jakim mowa w art. 194 ust. 1 ustawy o wspieraniu rodziny, powinno nastąpić w innej decyzji niż rozstrzygnięcie dotyczące odstąpienia od ustalenia tej opłaty, określone w art. 194 ust. 3. Wobec powyższego zgodzić się należy z argumentacją organu, że decyzja ustalająca wysokość opłaty za pobyt dziecka w instytucjonalnej pieczy zastępczej stanowi rozstrzygnięcie odrębnej sprawy administracyjnej w stosunku do sprawy dotyczącej odstąpienia od ustalenia opłaty, w której organ jest zobowiązany wydać odrębną decyzję. Ponoszenie przez rodziców opłaty, o której mowa w art. 193 ust. 1 – zapada w postaci decyzji ustalającej, co wynika z art. 194 ust. 1, natomiast decyzja odstępująca od ustalenia opłaty jest decyzją uznaniową – art. 194 ust. 3. Obie materie zatem ustawodawca jednoznacznie rozgraniczył. W postępowaniach zmierzających do rozstrzygnięcia każdej z tych spraw badane są inne przesłanki materialnoprawne wynikające z odrębnych podstaw (w tym szczegółowe warunki odstąpienia od ustalenia opłaty określają rady powiatów w drodze uchwał podejmowanych na podstawie art. 194 ust. 2 ustawy). Inny jest też cel obydwu rodzajów decyzji i każda z nich podlega odrębnemu zaskarżeniu. Odstąpienie od ustalenia opłaty z istoty rzeczy musi poprzedzać jej ustalenie. Ustawodawca wskazuje bowiem nie na odstąpienie od pobrania opłaty, lecz od jej ustalania. Odstępowanie od ustalania opłaty po jej ustaleniu lub jednocześnie z jej ustaleniem nie znajduje racjonalnego i logicznego uzasadnienia (por. wyrok NSA z dnia 14 czerwca 2017 r. sygn. akt I OSK 2370/15, publ. na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W niniejszej sprawie organ prawidłowo wydał w pierwszej kolejności decyzję z dnia 19 marca 2025 r. w przedmiocie odstąpienia od ustalenia opłaty, a następnie decyzję z dnia 16 października 2025 r. – o ustaleniu solidarnie A. W. i T. W. opłaty za pobyt syna D. w pieczy zastępczej instytucjonalnej za okres od 1 do 28 lutego 2025 r. oraz od 1 marca 2025 r. do dnia faktycznego opuszczenia pieczy zastępczej, nie dłużej niż do 25 roku życia. Analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, że strona nie złożyła odwołania od pierwszej z wymienionych decyzji - o odmowie odstąpienia od ustalenia opłaty, a jedynie od drugiej z nich – o ustaleniu opłaty. W sprawie poza sporem pozostaje okoliczność, że postanowieniem Sądu Rejonowego Szczecin - Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie VIII Wydział Rodzinny i Nieletnich (sygn. akt VIII Nsm [...]) D. W. został umieszczony "w placówce opiekuńczo-wychowawczej lub w pogotowiu rodzinnym wskazanym przez Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie w S.". Następnie postanowieniem z 15 września 2020 r. Sąd ten umieścił wspomnianego małoletniego "w placówce opiekuńczo – wychowawczej lub pieczy zastępczej wskazanej przez MOPR w S.". Nie jest sporne także i to, że syn skarżącego od 5 lutego 2020 r. przebywał w Placówce Opiekuńczo – Wychowawczej typu socjalizacyjnego i interwencyjnego [...]" w S., zaś od 28 lutego 2020 r. w Placówce Opiekuńczo – Wychowawczej tego samego typu [...]". Następnie w dniu 9 października 2020 r. został przeniesiony do Placówki Opiekuńczo – Wychowawczej typu socjalizacyjnego [...]" w S.. Sporne pomiędzy stronami pozostaje natomiast to czy decyzja o ustaleniu opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej jest decyzją związaną, wobec czego organ ustala jedynie od kiedy dziecko przebywa w pieczy zastępczej i ile wynoszą średnie miesięczne wydatki przeznaczone na utrzymanie dziecka w placówce, czy też – jak oczekuje skarżący – organ winien ustalić wysokość faktycznie poniesionych kosztów na dziecko jak również uwzględnić okoliczność, że syn skarżącego przebywa w Młodzieżowym Ośrodku Wychowawczym w B., a nie w Placówce Opiekuńczo – Wychowawczej [...]" w S.. W niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, że dziecko pozostaje w pieczy zastępczej instytucjonalnej, za pobyt w której w myśl art. 193 ustawy o wspieraniu rodziny rodzice ponoszą miesięczną opłatę w wysokości średnich miesięcznych wydatków przeznaczonych na utrzymanie dziecka w placówce opiekuńczo-wychowawczej, regionalnej placówce opiekuńczo-terapeutycznej oraz interwencyjnym ośrodku preadopcyjnym - w przypadku umieszczenia dziecka w placówce opiekuńczo-wychowawczej, regionalnej placówce opiekuńczo-terapeutycznej oraz interwencyjnym ośrodku preadopcyjnym. W okolicznościach badanej sprawy, zasadnicze znaczenie miało prawidłowe odczytanie pojęcia "pobytu dziecka w instytucjonalnej pieczy zastępczej". Przeprowadzona przy wykorzystaniu dyrektyw językowych, celowościowych i systemowych wykładnia tego pojęcia prowadzi do wniosku, że "pobyt dziecka w instytucjonalnej pieczy zastępczej" w rozumieniu ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej oznacza okres liczony od dnia faktycznego umieszczenia dziecka – na podstawie orzeczenia sądu lub innego tytułu określonego w ustawie – w jednej z form instytucjonalnej pieczy zastępczej, aż do dnia faktycznego zwolnienia z tej pieczy lub prawomocnego uchylenia orzeczenia o umieszczeniu. Podzielając stanowisko wyrażone w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 lipca 2025 r. (sygn. akt I OSK 1857/23), wskazać należy, że za część tak pojmowanego pobytu uważa się zarówno dni, w których dziecko przebywa fizycznie na terenie placówki czy ośrodka, jak i wszystkie okresy udzielonych mu urlopów, z wyjątkiem sytuacji, gdy w czasie urlopu dziecko przebywa u swoich rodziców. Zasadą jest, że w okresie tak rozumianego pobytu dziecka w instytucjonalnej pieczy zastępczej, na rodzicach ciąży obowiązek ponoszenia opłat za każdy dzień pobytu dziecka. Wyjątek od tej zasady stanowi zwolnienie z opłaty, w okresie gdy dziecko urlopowane przebywa w domu rodzinnym. Prawidłowość tego stanowiska potwierdza treść przepisu art. 193 ust. 1a ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, który jednoznacznie wskazuje, że opłata jest ponoszona "od dnia umieszczenia dziecka w pieczy zastępczej". Jednocześnie brak jest w ustawie o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej regulacji, które uzależniałyby obowiązek ponoszenia opłaty od fizycznej obecności dziecka na terenie placówki. Ustawa jednoznacznie wyróżnia jedynie sytuację, w której dziecko przebywa u rodziców, jako wyjątek od zasady ponoszenia opłaty, co literalnie wynika z art. 193 ust. 6a ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej. Odnosząc się do argumentacji strony wskazać należy, że młodzieżowy ośrodek wychowawczy istotnie nie należy do systemu pieczy zastępczej w rozumieniu ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej. Jest to placówka działająca na podstawie ustawy z dnia 26 października 1982 r. o postępowaniu w sprawach nieletnich (Dz.U. z 2018, poz. 969). Umieszczenie nieletniego w młodzieżowym ośrodku wychowawczym jest środkiem wychowawczym orzekanym przez sąd rodzinny. Niemniej jednak, samo umieszczenie dziecka w młodzieżowym ośrodku wychowawczym nie oznacza automatycznego uchylenia wcześniejszego orzeczenia o umieszczeniu w pieczy zastępczej. W rozumieniu ustawy o wspieraniu rodziny i pieczy zastępczej, dziecko nadal pozostaje wychowankiem pieczy zastępczej, o ile pierwotne orzeczenie o umieszczeniu w pieczy zastępczej nie zostało uchylone. Postanowienie Sądu Rejonowego Szczecin Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie z dnia 15 września 2020 r. o umieszczeniu dziecka w placówce opiekuńczo-wychowawczej uprawomocniło się w dniu 23 września 2020 r. Brak jest jakiegokolwiek orzeczenia sądowego, które uchyliłoby to rozstrzygnięcie, a tym samym formalny pobyt dziecka w pieczy zastępczej trwa nadal, pomimo jego fizycznego przebywania w młodzieżowym ośrodku wychowawczym od dnia 9 października 2020 r. Dodatkowo, należy zauważyć, że ustawodawca potwierdza zasadę ciągłości pieczy zastępczej mimo pobytu w młodzieżowym ośrodku wychowawczym, choćby w kontekście ustalania uprawnień do usamodzielnienia wychowanków, gdzie okresy przebywania w młodzieżowym ośrodku wychowawczym wlicza się do okresu pobytu w pieczy zastępczej (art. 141 ust. 2 pkt 1 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej). Istotne jest przy tym, że instytucjonalna piecza zastępcza nadal ponosi koszty utrzymania dziecka podczas jego pobytu w młodzieżowym ośrodku wychowawczym, co wynika literalnie z przepisu § 76 ust. 10 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 2 listopada 2015 r. w sprawie rodzajów i szczegółowych zasad działania placówek publicznych, warunków pobytu dzieci i młodzieży w tych placówkach oraz wysokości i zasad odpłatności wnoszonej przez rodziców za pobyt ich dzieci w tych placówkach (t.j. Dz.U. z 2015 r. poz. 1872 ze zm.). Przepis ten stanowi, że podmioty sprawujące instytucjonalną pieczę zastępczą nad wychowankiem zapewniają mu podczas pobytu w młodzieżowym ośrodku wychowawczym pokrycie kosztów wyżywienia, odzieży, obuwia, środków czystości, leków, okularów, podręczników i kieszonkowego. Oznacza to, że placówka opiekuńczo-wychowawcza wciąż finansuje utrzymanie dziecka mimo jego fizycznej nieobecności w placówce. Skoro zatem instytucjonalna piecza zastępcza nadal ponosi koszty utrzymania dziecka, racjonalne jest, że obowiązek odpłatności rodziców na rzecz pieczy zastępczej trwa nadal. Wbrew oczekiwaniom skarżącego, prawidłowo też organ ustalił wysokość opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej w oparciu o obowiązujące zarządzenia Prezydenta Miasta Szczecin: nr 87/24 z 15 lutego 2024 r. (w sprawie ustalenia średnich miesięcznych wydatków przeznaczonych na utrzymanie dziecka w 2024 r. w placówkach opiekuńczo-wychowawczych na terenie Gminy Miasto Szczecin) oraz nr 67/25 z 14 lutego 2025 r. (w sprawie ustalenia średnich miesięcznych wydatków przeznaczonych na utrzymanie dziecka w 2025 r. w placówkach opiekuńczo-wychowawczych na terenie Gminy Miasto Szczecin). Zgodnie z art. 196 ust. 1 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, średnie miesięczne wydatki przeznaczone na utrzymanie dziecka w placówce opiekuńczo-wychowawczej, regionalnej placówce opiekuńczo-terapeutycznej oraz interwencyjnym ośrodku preadopcyjnym stanowi kwota rocznych wydatków przeznaczonych na działalność tej placówki lub ośrodka wynikająca z utrzymania dzieci z poprzedniego roku kalendarzowego, bez wydatków inwestycyjnych, powiększona o prognozowany średnioroczny wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych ogółem, przyjęty w ustawie budżetowej na dany rok kalendarzowy, podzielona przez liczbę miejsc w placówce lub ośrodku, ustaloną jako sumę rzeczywistej liczby dzieci w poszczególnych miesiącach poprzedniego roku kalendarzowego. Średnie miesięczne wydatki przeznaczone na utrzymanie dziecka w placówce opiekuńczo-wychowawczej są ustalane przez starostę, a w przypadku regionalnych placówek opiekuńczo-terapeutycznych oraz interwencyjnych ośrodków preadopcyjnych przez marszałka województwa, i ogłaszane odpowiednio przez starostę lub marszałka województwa w wojewódzkim dzienniku urzędowym, nie później niż do dnia 31 marca danego roku (art. 196 ust. 2 ww. ustawy). Zgodnie z zarządzeniem Prezydenta Miasta Szczecin z 15 lutego 2024 r. (opublikowanym w Dzienniku Urzędowym Województwa Zachodniopomorskiego z dnia 26 lutego 2024 r., poz. 1208), średni miesięczny wydatek na dziecko w placówce [...] w S." w 2024 r. (do końca lutego 2025 r.) wynosił 8.322 zł miesięcznie. Natomiast w myśl zarządzenia Prezydenta Miasta S. z 15 lutego 2025 r. (opublikowanego w Dzienniku Urzędowym Województwa Zachodniopomorskiego z dnia 26 lutego 2025 r., poz. 870), średni miesięczny wydatek na dziecko w placówce [...] w S." w 2025 r. wynosił 10.321 zł miesięcznie. Mając na uwadze powyższe nie sposób zgodzić się ze skarżącym, że decyzja opiera się na "zweryfikowanych i nieudokumentowanych kosztach". Organ nie był uprawniony do ustalania - wbrew przepisom ustawy - faktycznych kosztów pobytu dziecka w placówce opiekuńczo-wychowawczej zamiast średnich miesięcznych wydatków, o których mowa w art. 196 ust. 1 ustawy o wspieraniu rodziny. Z tego względu nietrafny okazał się też zarzut naruszenia art. 193 ustawy o wspieraniu rodziny, jednoznacznie wskazującego na obowiązek ponoszenia przez rodziców opłaty "w wysokości średnich miesięcznych wydatków przeznaczonych na utrzymanie dziecka w placówce opiekuńczo – wychowawczej". Organ nie był także uprawniony do kontrolowania w niniejszym postępowaniu prawidłowości zarządzeń Prezydenta Miasta Szczecin nr 87/24 i 67/25, w tym także prawidłowości wyliczenia miesięcznych wydatków na dziecko w latach 2024 – 2025. Wobec powyższego, wbrew oczekiwaniom strony Prezydent nie miał też obowiązku prowadzenia postępowania dowodowego na okoliczność faktycznie poniesionych kosztów na utrzymanie syna skarżącego. Odnosząc się do zawartego w skardze wniosku strony "o odstąpienia od ustalania opłaty w całości" należy raz jeszcze wskazać, że ustalenie opłaty za pobyt dziecka w instytucjonalnej pieczy zastępczej, o jakim mowa w art. 194 ust. 1 ustawy o wspieraniu rodziny, powinno nastąpić w innej decyzji niż rozstrzygnięcie dotyczące odstąpienia od ustalenia tej opłaty, określone w art. 194 ust. 3 tej ustawy. Odstąpienie od ustalenia opłaty z istoty rzeczy musi poprzedzać jej ustalenie. Ustawodawca wskazuje bowiem nie na odstąpienie od pobrania opłaty, lecz od jej ustalania. Strona skorzystała z możliwości złożenia wniosku w omawianym zakresie i w sprawie tej została już wcześniej wydana decyzja z 19 marca 2025 r., nr DZ.623080.6282-009665.2025.KKu, w której odmówiono jej odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt syna w pieczy zastępczej instytucjonalnej. Skarżący wniósł odwołanie od powyższej decyzji, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Szczecinie, decyzją z dnia 25 sierpnia 2025 r. rozstrzygnięcie to utrzymało w mocy. Decyzja zawierała stosowne pouczenie o prawie do wniesienia skargi na to rozstrzygnięcie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, jednak strona nie skorzystała z tego uprawnienia. W niniejszej spawie, dotyczącej ustalenia opłaty nie zaś odstąpienia od jej ustalenia, kwestie dotyczące sytuacji rodzinnej czy majątkowej skarżącego nie mogły być brane pod uwagę przez organ. Okoliczności takie mogły mieć znaczenie we wspomnianej wcześniej sprawie prowadzonej z wniosku skarżącego o odstąpienie od ustalenia opłaty. Szczegółowe warunki odstąpienia od ustalenia opłaty określa uchwała Rady Miasta Szczecin z dnia 11 września 2028 r. nr XLIV/1287/18 w sprawie określenia szczegółowych warunków umorzenia w całości lub w części, odroczenia terminu płatności, rozłożenia na raty lub odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej spokrewnionej, w rodzinie zastępczej zawodowej, rodzinie zastępczej niezawodowej, rodzinnym domu dziecka w placówce opiekuńczo – wychowawczej, regionalnej placówce opiekuńczo-terapeutycznej i interwencyjnym ośrodku preadopcyjnym, podjęta na podstawie art. 194 ust. 2 ustawy o wspieraniu rodziny. Uchwała niewątpliwie musi być brana pod uwagę przy ocenie zasadności wniosków o odstąpienie od ustalenia opłaty, jednakże nie ma zastosowania w sprawie dotyczącej ustalenia tej opłaty. Odnosząc się do podnoszonej przez stronę okoliczności braku możliwości spłaty ustalonej przez organ kwoty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej z uwagi na jej sytuację życiową, należy wskazać, że w myśl art. 194 ust. 3 ustawy o wspieraniu rodziny starosta na wniosek lub z urzędu, uwzględniając uchwałę, o której mowa w cytowanym art. 194 ust. 2 tej ustawy, może umorzyć w całości lub w części łącznie z odsetkami, odroczyć termin płatności, lub rozłożyć na raty opłatę, o której mowa w art. 193 ust. 1 ww. ustawy. W ocenie Sądu, analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego prowadzi do wniosku, że postępowanie w sprawie ustalenia opłaty za pobyt syna skarżącego w pieczy zastępczej instytucjonalnej zostało przeprowadzone prawidłowo. Organy wyjaśniły wszystkie istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, a uzasadnienia obu decyzji odpowiadają wymaganiom art. 107 § 3 k.p.a. W sprawie nie doszło do naruszenia przepisów prawa wskazanych przez stronę skarżącą, Sąd nie doszukał się także innych naruszeń prawa procesowego czy materialnego, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.