II SA/Sz 243/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Makowska Sędziowie: Sędzia WSA Barbara Gebel Asesor WSA Kazimierz Maczewski / spr./ Protokolant Joanna Białas - Gołąb po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 01 czerwca 2006 r. sprawy ze skargi S. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie o zasiłek pielęgnacyjny o d d a l a skargę Decyzją z dnia [...] nr [...], wydaną na podstawie art. 16 oraz art. 3 pkt 11 w zw. z art. 20 ust. 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 ze zm.) Prezydent Miasta przyznał S. M. zasiłek pielęgnacyjny z tytułu niepełnosprawności na okres od [...] do [...] w wysokości [...] zł miesięcznie. Decyzja zawierała pouczenie o prawie wniesienia odwołania do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w terminie 14 dni od jej doręczenia. Decyzja ta została doręczona S. M. w dniu [...], co potwierdził on własnoręcznym podpisem. W odwołaniu od tej decyzji, nadanym listem poleconym w dniu [...] S. M. zarzucił, iż świadczenie pielęgnacyjne powinno zostać mu przyznane od miesiąca, w którym złożył wniosek o jego przyznanie, tj. od [...], a nie od miesiąca w którym uzupełnił ten wniosek orzeczeniem o niepełnosprawność, zwłaszcza, że schorzenie na podstawie którego wydano to orzeczenie istnieje od okresu noworodkowego. Przekazując odwołanie S. M. do SKO pismem z dnia [...] organ pierwszej instancji zwrócił uwagę, iż strona wniosła odwołanie po ustawowym terminie 14 dni od daty potwierdzenia odbioru decyzji. Pismo to przesłano do wiadomości S. M.. Postanowieniem z dnia [...] nr [...], wydanym na podstawie art. 134 Kodeksu postępowania administracyjnego – sprostowanym postanowieniem z dnia [...] - Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że odwołanie wniesione zostało z uchybieniem terminu przewidzianego do jego złożenia zgodnie z art. 129 § 2 k.p.a. W uzasadnieniu postanowienia stwierdzono, że zaskarżona decyzja zawierała prawidłowe pouczenie o terminie wniesienia odwołania, a decyzja ta została doręczona wnioskodawcy w dniu [...]. Wobec tego, termin do wniesienia odwołania minął [...], a zatem odwołanie S. M. z [...] zostało złożone po upływie tego terminu. Ponadto organ odwoławczy stwierdził, że strona nie wniosła prośby o przywrócenie terminu z jednoczesnym uprawdopodobnieniem, iż uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy i dlatego organ pozostawił odwołanie bez rozpatrzenia. Skarżąc powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie S. M. wniósł o jego uchylenie "z uwagi na fakt, że jego sentencja nie określa decyzji podjętej przez skład orzekający kolegium". Ponadto skarżący zarzucił, iż sposób dostarczania i potwierdzania przesyłek obrany przez Urząd Miejski utrudnia każdej stronie postępowania dotrzymanie terminu, bowiem "Urząd uzyskuje potwierdzenie dostarczenia przesyłki od strony postępowania, jednak strona postępowania odbierająca przesyłkę często wieczorem - takiego potwierdzenia z datą otrzymania przesyłki (ułatwiającego jej dotrzymanie - tak przecież ważnego terminu) nie ma". Zdaniem skarżącego, bardziej prawidłową praktykę doręczania urzędowych przesyłek poleconych "za potwierdzeniem odbioru" stosuje np. Urząd Pocztowy [...], gdyż w takich sytuacjach osoba odbierająca przesyłkę otrzymuje "datownik dnia odbioru z informacją wydano dnia". Taka informacja, jednoznaczna w swej treści – według skarżącego - umożliwia stronie dotrzymanie terminu. Skarżący wskazał dalej w uzasadnieniu skargi, że o fakcie iż przesyłkę z Urzędu Miejskiego odebrał w dniu [...], a nie - jak był przekonany - w dniu [...] "przekonał się naocznie" [...], gdy po otrzymaniu w dniu [...] postanowienia SKO, zapoznał się z aktami sprawy w [...]. Powyższe przeoczenie skarżący tłumaczy tym, iż biorąc leki psychotropowe uspokajające, a także na polepszenie pamięci, w sytuacji gdy doręczenie nastąpiło w godzinach wieczornych uszło to jego uwagi, ponieważ żył w tym czasie w ciągłym stresie, z powodu kłopotów, w które wprowadził go były pracodawca. W tej sytuacji skarżący wniósł także o przywrócenie terminu na mocy art. 58 k.p.a., ponieważ sprawa jest dla niego życiowo ważna. Nadto skarżący przedstawił orzeczenia organów ZUS dotyczące stopnia jego niepełnosprawności zapadłe w dniach [...] i [...], wprawdzie nieprawomocne, jednak – zdaniem skarżącego – obrazujące jego starania w celu uzyskania adekwatnego do stanu jego zdrowia stopnia niepełnosprawności, a tym samym uzasadniające przyznanie mu zasiłku właśnie od [...]. Również z uwagi na bardzo trudną sytuację materialną w jakiej się znajduje, skarżący uważa, że jego odwołanie powinno być rozpatrzone. Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, z powodu braku przesłanek do uznania, że zaskarżone postanowienie jest niezgodne z prawem. Ponadto Kolegium zwróciło uwagę, iż skarżący złożył wniosek do Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w dniu [...], a świadczenie zostało mu przyznane od dnia [...] – zatem trudno dopatrzyć się jakiejkolwiek zwłoki w załatwianiu sprawy przez organ I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał, co następuje: W myśl art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy te sprawują w zakresie swojej właściwości wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Takie określenie kompetencji Sądu skutkuje tym, że w przypadku stwierdzenia, iż orzeczenie dotknięte jest istotnymi wadami prawnymi, mającymi postać naruszenia przepisów prawa materialnego lub postępowania administracyjnego, Sąd eliminuje z obrotu prawnego taką wadliwą decyzję lub postanowienie – w zależności od rodzaju stwierdzonego uchybienia – poprzez ich uchylenie lub stwierdzenie nieważności. Zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sądowa kontrola zaskarżonego postanowienia dokonana według kryterium zgodności przepisami postępowania administracyjnego doprowadziła do stwierdzenia, że postanowienie to odpowiada prawu. Zaskarżone postanowienie wydane zostało na podstawie art. 134 Kodeksu postępowania administracyjnego, zgodnie z którym "organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne". Postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] w swej sentencji nie zawierało wprawdzie stwierdzenia, że odwołanie S. M. "wniesione zostało z uchybieniem terminu przewidzianego do jego złożenia", jednak z przytoczonej na wstępie postanowienia podstawy prawnej (art. 134 k.p.a.) oraz jego uzasadnienia w sposób jednoznaczny wynika, że taka właśnie była istota tego orzeczenia. Sprostowanie tego braku postanowieniem z [...], jako oczywistej omyłki pisarskiej, poprzez uzupełnienie sentencji postanowienia sformułowaniem: "wniesione zostało z uchybieniem terminu przewidzianego do jego złożenia zgodnie z art. 129 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego" nie budzi więc prawnych zastrzeżeń. Jak wynika z akt sprawy, postanowienie z dnia [...] o sprostowaniu oczywistej omyłki pisarskiej zostało utrzymane w mocy postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]. Wobec stwierdzenia przez organ odwoławczy, że odwołanie zostało złożone z upływem terminu do jego wniesienia, organ ten nie mógł rozpatrywać sprawy merytorycznie, a więc wydawać decyzji – co niesłusznie zarzucono w skardze. Ponadto - jak wskazano w uzasadnieniu tego postanowienia - skarżący (prawidłowo pouczony w decyzji organu I instancji o przysługującym środku odwoławczym i terminie do jego wniesienia) nie wniósł do organu odwoławczego prośby o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, z jednoczesnym uprawdopodobnieniem, iż uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy, wobec czego organ ten zasadnie pozostawił odwołanie bez rozpatrzenia. Zaskarżone postanowienie, wraz z jego sprostowaniem, nie narusza więc przepisów prawa procesowego i dlatego skarga nie mogła zostać uwzględniona. Stwierdzić przy tym należy, że – zgodnie z art. 58 w zw. z art. 59 § 2 k.p.a. o przywróceniu terminu do wniesienia odwołania postanawia ostatecznie organ właściwy do rozpatrzenia odwołania (w niniejszej sprawie SKO ) i dlatego wniosek taki powinien być złożony bezpośrednio do tego organu lub za pośrednictwem organu I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznający niniejszą sprawę nie jest uprawniony do rozstrzygania takiego wniosku, zawartego w skardze. Sąd administracyjny władny jest jedynie do rozpatrzenia (w odrębnym postępowaniu) skargi na postanowienie organu o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Wobec powyższego, przy ocenie legalności zaskarżonego postanowienia nie mogły być brane pod uwagę argumenty przytoczone w skardze, zarówno te dotyczące przyczyn uchybienia terminowi do wniesienia odwołania, jak i dotyczące meritum sprawy, tj. zasadności przyznania zasiłku pielęgnacyjnego od [...], a nie – jak żąda skarżący – od [...]. Mając wszystko powyższe na względzie należało orzec jak w sentencji (art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).